ءان-كۇي اۋەلەپ, اسەم بيمەن كومكەرىلگەن مەرەكەلىك ءىس-شارا اياسىندا ۇلتتىق بانكتىڭ وبلىستاعى فيليالى ءتول تەڭگەمىزدىڭ تاريحىنان سىر شەرتەتىن تاماشا كورمە ۇيىمداستىردى. كورمەگە 1993 جىلى اينالىمعا شىققان قاعاز تيىنداردان باستاپ ءار جىلدارى قارجىگەرلەر قولدانعان ەسەپتەۋ قۇرىلعىلارى, سونداي-اق وسىدان 30 جىل بۇرىن وڭىرگە ءبىرىنشى رەت تەڭگە جەتكىزىلگەندە پايدالانىلعان اعاش جاشىكتەر قويىلعان. كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلعان العاشقى تەڭگە بانكنوتتارىنا بەدەرلەنگەن الاتاۋ مەن كوكشەتاۋ كورىنىستەرى, قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى, ءبىر تەڭگەلىك بانكنوتتاعى ءابۋ ناسىر ءال-فارابي, ءۇش تەڭگەلىكتەگى ءسۇيىنباي, بەس تەڭگەلىكتەگى قۇرمانعازى, ون تەڭگەلىكتەگى شوقان, جيىرما تەڭگەلىكتەگى اباي, ەلۋ تەڭگەلىكتەگى ابىلقايىر حان, ءجۇز تەڭگەلىكتەگى ابىلاي حان بەينەسى كوزگە وتتاي باسىلادى.
تەڭگەنىڭ سىرت بەدەرىندە قوستاناي قالاسى دا كورىنىس تاۋىپتى. 50 تەڭگەلىك بۇل مونەتا 2013 جىلدىڭ 5 قاراشاسىندا اينالىمعا شىققان. مونەتانىڭ ورتاسىندا قوستاناي قالاسىنىڭ گەربى بەينەلەنگەن.
– قاعاز اقشالار اينالىمدا 4-5 جىل عانا جۇرەتىن بولسا, تيىندار 30 جىلعا دەيىن جۇرە بەرەدى. مونەتا سارايىندا تەڭگەنىڭ كوللەكتسيالىق, ينۆەستيتسيالىق تۇرلەرى دە شىعارادى. ولار ءتۇرلى-ءتۇستى مەتالدان, سەريامەن شىعىپ تۇرادى. كۇمىستەن, التىننان, تانتال دەگەن كوسموستا پايدالاناتىن, تەك ءبىزدىڭ ەلىمىزدە عانا كەزدەسەتىن مەتالدان دا جاسالادى. ءتۇرلى تاقىرىپقا ارنالعان كوللەكتسيالىق مونەتالار وتە از كولەمدە شىعارىلادى. از شىققان سايىن قۇنى دا جوعارىلاي بەرەدى. ونى ارنايى تاپسىرىسپەن الدىرتاتىندار بار, – دەيدى ۇلتتىق بانك فيليالىنىڭ قىزمەتكەرى نۇرلان جاۋلىباەۆ.
سالتاناتتى ءىس-شارا بارىسىندا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرلان سپانوۆ ءوڭىردىڭ قارجى جۇيەسىنىڭ دامۋىنا ەلەۋلى ۇلەس قوسقان بىرقاتار بانك قىزمەتكەرلەرىن «قارجى قىزمەتىنىڭ ۇزدىگى», «تەڭگەگە 30 جىل» توسبەلگىلەرىمەن ماراپاتتاپ, قوستاناي وبلىسى اكىمىنىڭ قۇرمەت گراموتالارىن تابىس ەتتى.
– تەڭگە اينالىمعا شىققان جىلعى اقشا ايىرباستاۋ كەزىندە 5,5 مىڭ كوميسسيا, 3,4 مىڭ ايىرباستاۋ پۋنكتى جۇمىس ىستەدى. مۇنداي جاۋاپتى مىندەتتى ويداعىداي اتقارىپ شىعۋ ءۇشىن ۇلتتىق بانك پەن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ قىزمەتكەرلەرى عانا ەمەس, قالالار مەن اۋىلداردا, شالعايداعى بولىمشەلەردە جۇمىس ىستەگەن بۋحگالتەرلەر مەن كاسسيرلەر دە جۇمىلدىرىلدى. بيىل وبلىس بيۋدجەتى 644 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا, ءوسىم 46 پايىزعا جوعارى. جىل سايىن ءار سالانىڭ دامۋىنا مول قاراجات بولىنەدى. بانكتەردىڭ كرەديتتىك سالىمدارىنىڭ كولەمى – 621,5 ملرد تەڭگە. بۇل كورسەتكىش تە 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا 22,9 پايىزعا ۇلعايدى, – دەدى ەرلان سپانوۆ.
تەڭگەنىڭ 30 جىلدىعىنا وراي ەڭبەگى ەلەنىپ, ماراپاتقا يە بولعان قارجىگەردىڭ ءبىرى – امانكەلدى اۋدانى قارجى ءبولىمىنىڭ باسشىسى جۇلدىز سەيىلوۆا. تاجىريبەلى مامان 19 جىلدان بەرى قارجى سالاسىندا ەڭبەك ەتىپ كەلەدى.
– 1993 جىلى 15 قاراشادا سالىق سالاسىندا باس مامان بولىپ قىزمەت اتقاراتىنمىن. ەكى ءجۇز مىڭ تەڭگە كولەمىندە اقشا اۋىستى. تەڭگەنىڭ اۋىسۋىن حالىق وتە جاقسى قابىلدادى. ءبىر-بىرىنە كورسەتىپ, ءارى-بەرى اۋدارىسىپ كورىپ, قۋانىسىپ جاتتى. تەڭگەنىڭ اينالىمعا العاش شىعۋى وتپەلى كەزەڭنىڭ اۋىرتپالىعى تيتىقتاتقان قاراپايىم جۇرتتىڭ ەسەسىن كوتەرىپ, ەل ەرتەڭىنە دەگەن ءۇمىت وتىن جاقتى, – دەيدى مامان.
تەڭگە اينالىمعا ەنگەن جىلدارى ۇلتتىق بانكتىڭ وبلىستاعى فيليالىن باسقارىپ تۇرعان ميراش جۇماش ۇلى دا سانالى عۇمىرىن وڭىردەگى قارجى جۇيەسىن ىلگەرىلەتۋگە ارناعان.
– ۇلتتىق تەڭگە جونىندە ايتار ءسوز كوپ. تەڭگە تەڭگە بولعالى دا 30 جىل بولدى. وسى جىلدار ىشىندە الەمگە بەلگىلى ۆاليۋتا رەتىندە تانىلدى. ءوزىمىزدىڭ ىشكى نارىقتا قۇنى جوعارى. جىلدان-جىلعا تسيفرلىق تەحنولوگيا دامىعان سايىن قولما-قول ەسەپ ايىرىسۋ ازايا باستادى. بانك سالاسىندا جاڭا باعدارلامالار كوبەيدى. بۇل – قۋاناتىن جاعداي. ۇلتتىق بانك جيىرما جىلدان بەرى الەمدىك ستاندارتتارعا ساي جۇمىس ىستەپ كەلەدى. رەفورما جاساۋ وڭاي شارۋا ەمەس. ءبىز تەڭگە شىققالى ءۇش رەت رەفورماعا ۇشىرادىق. سونىڭ بارىندە حالىقپەن جۇمىس جۇرگىزدىك, – دەيدى سالا ارداگەرى.
قوستاناي وبلىسى
