روجدەستۆەنكا اۋىلدىق وكرۋگىنە قارايتىن ماكسيموۆ جانە روزوۆكا اۋىلدارىنىڭ تۇرعىندارى مەن «كيروۆ» جشس-نىڭ جىلقىلارى ءبىر ۇيىردە باعىلىپ كەلگەن. جالپى سانى 375 مالدىڭ 37-ءسى جوعارىدا اتالعان سەرىكتەستىككە تيەسىلى. جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنشا, وقيعا 6 قاراشا كۇنى ورىن العان. ت ۇلىكتەرىنىڭ بىرىنەن سوڭ ءبىرى تىراپاي اسىپ ءولىپ جاتقانىن كورگەن ماكسيموۆ تۇرعىندارى دابىل قاعىپ, ۆەتەرينارلىق ورگانعا حابار تۇسىرگەن. ۆەتەرينارلار العاشقىدا 27 جىلقىنىڭ ولەكسەسىن انىقتاعان ەكەن. ۋاقىت وتە قىرىلعان مالدىڭ سانى 51-گە جەتىپ جىعىلدى.
– شىعىن بولعان جىلقىلاردىڭ جەتەۋى «كيروۆ» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنەن قوسىلعانى انىقتالدى. وزگەسى 13 تۇرعىنعا تيەسىلى. بارلىق جىلقىلار ەگىلگەن, جۇقپالى اۋرۋلار تارادى دەيتىن ەمەس. ءبىزدىڭ ويىمىزشا, مال تويىنىپ ولگەن بولۋى مۇمكىن, – دەيدى اۋىلدىق وكرۋگتىڭ اكىمى راشيد گالەەۆ.
پاۆلودار وبلىسىنىڭ باس ۆەتەرينارى ايدار ۋاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, قوس اۋىلدىڭ ءۇيىرىن جەرگىلىكتى جىلقىشى ءبىراز كۇن قاشىقتا ۇستاعان. جانۋارلار اشىعىپ قالسا كەرەك. ودان سوڭ توپ جىلقى ماكسيموۆتاعى شارۋا قوجالىعىنا قاراستى ەگىستىككە تۇسىرىلگەن.
– بۇل اۋماقتا قارابيداي وسىرىلەدى. بيىل قارا كۇز ايماعىمىزدا ەرەكشە جىلى بولىپ تۇرۋىنا بايلانىستى قارابيدايدىڭ ساباعى 10-15 سانتيمەترگە كوتەرىلىپ, قاۋلاپ ءوسىپ كەتكەن. ءارى شارۋاشىلىق جەر تانابىندا كۇزگى وڭدەۋ ءىس-شارالارىن جۇرگىزگەن. اشىعىپ تۇرعان مال ەگىستىكتە تۇسكەن سوڭ قاتتى تويىنعان. اسقازانى بىردەن ءنارلى ازىققا تولىپ قالعان سوڭ جانۋاردىڭ اس قورىتۋ جۇيەلەرى دۇرىس جۇمىس ىستەمەي, جاعدايلارى قيىنداعان. مالدىڭ ءىشى كەۋىپ, ءىسىنىپ كەتكەن. ۆەتەرينارلاردىڭ تىلىمەن ايتقاندا, وتكىر مەتەوريزم جۇرگەن. جىلقىلار سودان قينالىپ ولگەن سياقتى. ءبىزدىڭ ۆەتەرينارلارىمىز قازىر جىلقىلاردىڭ كۇيىن تۇراقتى باقىلاپ, كۇنىنە بىرنەشە مارتە تەمپەراتۋراسىن ولشەپ جاتىر. دەنە تەمپەراتۋراسى 38 گرادۋستان اسقان جوق. ەگەر مال اراسىندا جۇقپالى دەرت تاراسا, جانۋارلاردىڭ دەنە قىزۋى الدەقاشان 40 گرادۋستان اسىپ كەتەر ەدى. ونىڭ ۇستىنە ماماندار ىشكى اعزالارىن كەسىپ, زەرتتەۋلەر جۇرگىزدى. ورگاندارى زاقىمدانباعان, كوكتالاعىندا وزگەرىس جوق. امان قالعان مالدىڭ كۇيلەرى تۇراقتى, –دەيدى ول.
قازىرگى ۋاقىتتا ولگەن مالدىڭ ۇشالارىنان ارنايى سىنامالار الىنىپ, زەرتحانالارعا جىبەرىلگەن. ال امان قالعاندارىنان ۆەتەرينارلار قان الىپ, جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ بار-جوعىن تەكسەرۋ ءۇشىن ەلورداداعى زەرتحاناعا جونەلتتى. ءوڭىردىڭ باس مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق ينسپەكتورى راشيد نۇربەكوۆ جىلقىلاردىڭ اعزاسى الدەنەدەن ۋلانۋى مۇمكىن ەكەنىن جەتكىزدى. ايتپەگەندە بارلىق مال كۇيدىرگى مەن پاستەرەللەزگە قارسى ۆاكتسينالاۋدان وتكەن. ۆەتەرينارلىق قۇجاتتارى دا دۇرىس. ال مال جايىلعان قارابيداي القاپتارىن جەرگىلىكتى شارۋاشىلىق وكىلدەرى حيميالىق پەستيتسيدپەن وڭدەگەن جوقپىز دەپ وتىر.
ارام ولگەن مالدىڭ بارلىعى بۇگىندە ورعا قۇلاتىلىپ, ورتەلگەن. ماماندار قاۋىپتى دەرت تاراسا, ونىڭ بەلگىلەرى كوزگە ۇرىپ تۇراتىن ەدى, ءتىرى قالعان جانۋارلاردا ونداي بايقالمايدى دەپ سەندىرىپ وتىر.
ايتىپ وتەيىك, پاۆلودار وبلىسىندا مالدىڭ جاپپاي قىرىلۋ وقيعالارى جالعىز بۇل ەمەس. بيىلعى شىلدە ايىندا جەلەزين اۋدانىنداعى «اسان» شارۋا قوجالىعى ايدىڭ-كۇننىڭ امانىندا 37 باس قارا مالىنان ايىرىلىپ قالدى. بىلتىر نەسيەگە ساتىپ العان اسىل تۇقىمدى قىمبات ت ۇلىك اينالاسى ءبىر ساعاتتىڭ ىشىندە بىرىنەن سوڭ ءبىرى سۇلاپ, ارام قاتقان. كەيىن جانۋارلاردىڭ نيتراتتى تىڭايتقىشتارمەن وڭدەلگەن جەردە جايىلعانى ءمالىم بولعان. ياعني ۋلانىپ ولگەن. بىلتىر «دەمەۋ» نەسيە سەرىكتەستىگىنەن ون جىلعا 30 ملن تەڭگە نەسيە العان شارۋا وسىلايشا اياق استىنان شىعىنعا باتتى. جەرگىلىكتى جەرلەردە مال تابىندارىنىڭ ۋلانۋ وقيعالارى كوبىنە باقتاشىلاردىڭ سالعىرتتىعىنان ورىن الاتىنى دا جاسىرىن ەمەس. سوندىقتان مال وسىرۋشىلەر دە, ەگىن وسىرۋشىلەر دە ءوز قىراعىلىقتارىن كۇشەيتە تۇسپەسە بولمايدى.
پاۆلودار وبلىسى,
پاۆلودار اۋدانى
