تابيعي سيىر سۇتىنە ەشتەڭە جەتپەيتىنى راس. سيىر ءسۇتى قۋاتتى دارۋمەندەرگە تولى. بىراق مۇنىڭ كولەڭكەلى تۇسى دا بار. اينالامىزدا سيىر ءسۇتىن ىشە المايتىن, لاكتوزاعا اللەرگياسى بار ادامدار كوپ. عالىمداردىڭ دەرەگىنشە, جاھان حالقىنىڭ 75 پايىزى لاكتوزاعا توزە الماي, اللەرگيامەن الىسىپ وتەدى ەكەن. مامانداردىڭ زەرتتەۋى بويىنشا بۇگىندە ءبىزدىڭ ەلدە بۇل دەرت بالالار اراسىندا ءجيى كەزدەسە باستاعان.
مىنە, استانالىق جاس عالىم گۇلنازىم وسپانقۇلوۆا سول سەبەپتى دە سيىر سۇتىنە بالاما ويلاپ شىعارعان. ارپا, بيداي, س ۇلى, كۇرىش جانە سويا وسىمدىگىنەن جاسالاتىن ءسۇت لاكتوزاعا اللەرگياسى بار ادامدارعا ۇلكەن كومەك بولاتىن ەدى. مۇنداي جاڭالىق بۇرىن-سوڭدى الەمدىك نارىقتا بولعان. ال ءبىزدىڭ ەلدە العاش رەت وتاندىق ءونىم تۇرىندە نارىققا شىقپاقشى.
– جوبامىزدا قاراستىرعان وسىمدىك نەگىزدەگى ءسۇت الماستىرعىشتاردى ويلاپ تاۋىپ, جۇزەگە اسىرىپ, ەلىمىزدە شىعارماقشى بولدىق. عىلىم قورى ارقىلى گرانت ۇتىپ الدىق, الدىندا جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋ ناتيجەگە الىپ كەلدى. سول ناتيجەلەردى ەندى قازىر گرانت ارقىلى ۇلكەن وندىرىسكە شىعارماقشى بولىپ وتىرمىز, – دەيدى جوبا جەتەكشىسى گۇلنازىم وسپانقۇلوۆا.
جوبا وندىرىسكە ساقاداي ساي. قازىر عىلىم قورى گرانتىنىڭ كومەگىمەن وندىرىسكە قاجەتتى جابدىقتار الىنىپ, زاۋىت اشۋ جۇمىستارى باستالىپ كەتكەن. زاۋىت كۇنىنە 8 مىڭ ليتر وسىمدىك ءسۇتىن شىعارا الادى. بۇل كولەم ىشكى نارىق سۇرانىسىن تولىق قامتي الادى. وندىرىستە اقۋىز قۇرامى, دامدىك ساپا, ورگانيكالىق قاسيەت زەرتتەلەدى. قۇرامى دەنساۋلىققا پايدالى بولاتىنداي جاسالادى.
قازىردە وسىمدىك نەگىزىندەگى بالامالى ءسۇت ونىمىنە سۇرانىس كوبەيە باستاعان. وتاندىق جاس عالىمدارىڭ الەمدىك جۋرنالدارعا شىققان عالىمي ماقالاسىن كورگەن قىتايلىق عالىمدار ءتيىمدى ۇسىنىس تا جاساپ, قىزىعۋشىلىق تانىتقان. ەلدەگى دۇكەن سورەلەرىندە ءسۇتتى الماستىراتىن شەتەلدىك بالامالار تولىپ تۇر. بىراق بيولوگتەر ولاردىڭ ساپاسى مەن قۇرامىنا كۇمانمەن قاراپ ءجۇر. ال وتاندىق ءونىمنىڭ قۇنى دا قولجەتىمدى, ساپاسى دا جاقسى. جوبانىڭ كوممەرتسيالىق مامانى مارات مۇراتحاننىڭ ايتۋىنشا, ءونىم 2025-جىلدىڭ باسىندا نەمەسە 2024-جىلدىڭ سوڭىندا تولىقتاي دايىن بولىپ, نارىققا شىعا باستايدى.
– ساپاسىن باقىلاۋ ماقساتىندا ءونىم زاۋىتتا وڭدەلىپ دايىندالادى. بيداي, ارپانىڭ ءبارىن ۇنتاقتاتىپ, لابوراتوريالىق جاعدايدا ساپاسى انىقتالادى جانە رەتسەبىن دايىنداۋ ماقساتىندا ماماندار وڭدەيدى, – دەيدى ءونىمدى كوممەرتسيالاندىرۋ جونىندەگى مامان مارات مۇراتحان.
وسىمدىك ءسۇتىن جاساۋدىڭ جولى دا جەڭىل. ءبىرىنشى قاجەتتى شيكىزاتتى جۋىپ, تازالاپ, كەپتىرىپ, بىرنەشە مارتە ۇككىشتەن وتكىزۋ قاجەت. ەكىنشى قاجەتتى قوسپالاردى قوسىپ, قويمالجىڭ قالىپقا كەلتىرۋ ۇدەرىسى جۇرەدى. ءۇشىنشى ءبىر قالىپقا كەلگەنگە دەيىن ارالاستىرۋ قاجەت. وسىلاي زەرتحانادا دايىندالعان ءونىم بۇركۋ-كەپتىرۋ اپپاراتىمەن قۇرعاق كۇيگە وزگەرەدى. بۇعان 30 مينۋت جەتكىلىكتى. زەرتحانادا حيميالىق, فيزيكالىق جانە رەولوگيالىق قاسيەتى انىقتالعاننان كەيىن عانا, سىنامادان وتكىزۋگە باسقا زەرتحانالارعا جىبەرىلەدى.
