قوعام • 02 قاراشا, 2023

جاۋاپسىزدىق: سالدار مەن ساباق

240 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدە جول ەرەجەسىن ساقتاۋ بويىنشا شارالار قابىلدانىپ, زاڭدار قاتايتىلىپ, جول بويىنا كامەرالار ورناتىلعانىنا قاراماستان, جول اپاتى مەن سونىڭ سالدارىنان بولعان ادام شىعىنى ازايماي تۇر. باس پروكۋراتۋرا جاريالاعان جول-كولىك وقيعالارى دەرەكتەرى جول ۇستىندە قازا تاۋىپ جاتقاندار قاتارى ءالى دە كوپ ەكەنىن كورسەتەدى.

جاۋاپسىزدىق: سالدار مەن ساباق

بيىلعى 9 ايدا ەلىمىزدە 9,8 مىڭ­نان استام جول-كولىك وقيعاسى تىركەلگەن. سالدارىنان 14 مىڭ ادام زارداپ شەككەن. ال 1,6 مىڭ ادام قازا تاۋىپتى. ياعني شاما­مەن ءاربىر التىنشى اپات ادام ولىمىنە اكەپ سوقتىرعان. قاي­تىس بولعانداردىڭ ىشىندە 210 كامە­لەتكە تولماعان بالا, 488 ايەل بار. باسىم بولىگى ەر ادامدار. اجالى جول ۇستىندە كەلگەندەردىڭ 447-ءسى كولىك جۇرگىزۋشىسى بولسا, 660 ادام – كولىكتە بولعان جولاۋشى. سونى­مەن بىرگە 485 جاياۋ جۇرگىنشى بار.

جالپى, جول اپاتتارىنىڭ سانىن ايماقتارعا بولسەك, الماتى قالاسى بارىنەن «وزا شاۋىپ» تۇر. جىل باسىنان بەرى ەلىمىزدىڭ ەڭ ءىرى مەگاپوليسىندە 2 556 جول-كولىك وقي­عاسى تىركەلىپتى. ەكىنشى ورىندا – الماتى وبلىسى (961 وقيعا), ءۇشىن­شى ورىندا جامبىل وبلىسى (695) تۇر. تۇركىستان وبلىسى 616 وقي­عامەن ءتورتىنشى ورىننان كورىن­سە, ەلوردامىز 5-ورىندا (570).

جول اپاتتارىنىڭ سەبەپتەرى دە ءارتۇرلى.  ەڭ كوپ وقيعا جىلدامدىق­تى اسىرۋ سالدارىنان بولسا, ودان كەيىن جاياۋ جۇرگىنشىلەرگە جول بەرمەۋ, جول بەلگىلەرىن ساقتاماۋ جانە وزگە دە سەبەپتەر بار. جول-كولىك وقيعالارىنىڭ 88 پايىزى جۇرگىزۋشىلەردىڭ كىناسىنەن بولسا, ولاردىڭ 305-ءى الكوگولگە نەمەسە ەسىرتكىگە ماس كۇيدە رولگە وتىرعانى انىقتالعان.

باس پروكۋراتۋرانىڭ مالىمە­تىن­شە, وكىنىشكە قاراي, زارداپ شەك­كەندەر اراسىندا 17-21 جاس ارالى­عىنداعى ازاماتتاردىڭ سانى باسىم. بۇل وقيعالاردىڭ كوپ بو­لىگى, ياعني 7380 جول-كولىك وقيعا­سى ەلدى مەكەندەردىڭ ىشىندە بولعان. 1 703 وقيعا حالىقارالىق, رەسپۋب­ليكالىق ماڭىزى بار تراسسالاردا, 789-ى وبلىستىق, اۋداندىق ماڭى­زى بار جولداردا تىركەلگەن. سون­داي-اق جول اپاتتارى نەگىزىنەن كۇن­دىزگى ۋاقىتتا (6 120 وقيعا) تىركەل­سە, تۇندە تەك 1140 وقيعا بولعان.

كۇز باستالىپ, ەلىمىزدىڭ سولتۇس­تىك ايماقتارىندا مۇز قاتۋ مەن قاردىڭ ەرتە تۇسۋىنە بايلانىستى جولدا ءجۇرۋ قولايسىز بولا تۇسەتىنى بەلگىلى. سالدارىنان اپات قاۋپى دە ارتادى. وسىعان وراي اۆتوكولىكتىڭ تەحنيكالىق جاي-كۇيىن قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا سايكەستەندىرۋ, ۋا­ق­تىلى قىسقى دوڭگەلەك سالۋ, بەل­گىلەنگەن جىلدامدىق رەجىمىن ساق­تاۋ, جولداردا وتە مۇقيات بولۋ, جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىن ساقتاۋ قا­جەتتىلىگىنە جۇرگىزۋشىلەردىڭ نازا­رىن اۋدارامىز. ال قىسقى كەزەڭ­دە (جەلتوقسان, قاڭتار, اق­پان اي­لارى) جازعى دوڭگەلەكپەن جۇ­رۋ­گە تىيىم سالىناتىنىن ەسكە ساقتاۋ كەرەك.

تەحنيكالىق رەگلامەنت تالاپتارىنا جاۋاپ بەرمەيتىن كولىك قۇرالدارىن باسقارعانى ءۇشىن اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 590-بابى 5-بولىگى بويىنشا اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلەدى جانە بەس ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرىندە ايىپپۇل سالىنادى.

تاياۋ كۇندەرى اۋا رايىنىڭ كۇرت وزگەرۋىنە بايلانىستى ىشكى ىستەر مينيسترلىگى دە جۇرگىزۋشىلەرگە ۇندەۋ جاريالاعان بولاتىن. «قىس مەزگىلىنىڭ باستالۋىمەن جول­داعى كولىك ءجۇرىسى دە ەرەكشە نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەدى. ەگەر قىسقى جۇرگىزۋ ەلەمەنتتەرى تۋرالى تولىعىراق ايتاتىن بولساق, وندا جىلدامدىقتى شامامەن ساعاتىنا 10-15 شاقىرىمعا ازايتۋ كەرەك, ال كولىك اراسىنداعى قاشىقتىق كەمىندە 3-4 مەتر بولۋى ءتيىس. مىنە, وسىنداي ۇساق-تۇيەك ەرەجەنىڭ ءوزى جول جاعدايى كۇرت وزگەرگەن كەزدە جۇرگىزۋشىگە دۇرىس شەشىم قابىلداۋعا كومەكتەسەدى. قيىلىستاردا باعدارشامنىڭ جاسىل تۇسىنە جىلدام قوزعالۋ – قىسقى ۋاقىتتا جۇرگىزۋشىلەر تاراپىنان بولاتىن نەگىزگى قاتەلىكتەرىنىڭ ءبىرى. جولعا نازار اۋدارىڭىز, كولىك جۇرگىزۋ كەزىندە تەلەفون قاراماڭىز جانە كولىك باسقارۋمەن بايلانىسى جوق نارسەلەرگە الاڭداماڭىز. ەسىڭىزدە بولسىن, كولىكتى كەنەتتەن تەجەۋ باسقارۋ مۇمكىندىگىن جوعالتۋعا اكەپ سوعادى», دەيدى ءىىم اكىمشىلىك پوليتسيا كوميتەتىنىڭ ەرەكشە تاپسىرمالار جونىندەگى اعا ينسپەكتورى اقتوتى بورانوۆا.

ءىىم وكىلى تەك جۇرگىزۋشىلەر عانا ەمەس, جاياۋ جۇرگىنشىلەر دە وزدەرىنە قاتىستى ەرەجەلەردى قاتاڭ ساقتاۋى كەرەك ەكەنىن ەسكەرتتى. «جاياۋ جۇرگىنشىلەر قىستا كولىك تەز توقتاي الماي­تىنىن ەستە ۇستاعاندارى ابزال, سوندىقتان كوشەنى كەسىپ وتكەندە سىزگە جول بەرگەنىنە كوز جەتكىزىپ, سودان كەيىن عانا ءجۇرىستى جالعاستىرىڭىز. ساق بولىڭىز, تەلەفونمەن سويلەسۋگە جانە باسقا حابارلامالاردى كورۋگە الاڭداماڭىز. ءوز كەزەگىندە پوليتسيانىڭ جەكە قۇرامىنا قىزمەت اتقارۋ بارىسىندا قيىن جاعدايعا تاپ بولعان جانداردىڭ بارلىعىنا كومەك كورسەتۋ تاپسىرىلدى», دەدى اقتوتى بورانوۆا. 

سوڭعى جاڭالىقتار