تالقارا اۋىلىنداعى «SRG GROUP» سەرىكتەستىگىنىڭ شارۋاسىنا قاراپ, بۇل تاراپتاعى جۇمىستى ىلكىمدى ۇيىمداستىرا بىلسە, ويعا العان ءىستىڭ وڭىنان وڭعارىلاتىنىنا كوز جەتكىزۋگە بولادى. سەرىكتەستىڭ بولاشاعى زور. بۇگىندە ولار سۇرانىسقا يە بالىق تۇقىمدارىن وسىرۋمەن اينالىسادى. اق ايدىندا قازىر تۇقى, شورتان, كۇمىستۇقى, اق امۋر ءتارىزدى بالىقتار ءجۇزىپ ءجۇر. الداعى ۋاقىتتا فورەل وسىرۋگە دە مۇمكىندىك بار. وسىدان ەكى جىل بۇرىن سەرىكتەستىك كراسنوبور سۋ قويماسىندا باعالى بالىق وسىرۋگە رۇقسات العان. «ارەكەت 2050» سەرىكتەستىگىمەن تاۋارلى بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋ بويىنشا بيولوگيالىق نەگىزدەمە ازىرلەۋگە شارت جاساسىپتى. وقۋ ورىندارىمەن عىلىمي تۇرعىدا اقىلداسىپ وتىرۋعا دا كەلىسكەن. دامۋ جوسپارى ءبىر عانا تارماقتان تۇرادى. بۇل – جىل سايىن تاۋارلى بالىق ءوسىرۋ.
– الداعى ۋاقىتتا «بالىق شارۋاشىلىعىنىڭ عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعى» سەرىكتەستىگىنىڭ سولتۇستىك فيليالىمەن عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدى جانە باعالى بالىق ءوندىرىسىن دامىتۋ بارىسىندا بىرلەسە جۇمىس ىستەۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز, – دەيدى سەرىكتەستىك ديرەكتورى مارات ىبىراەۆ.
بۇل جەردە تور ىشىندە بالىق ءوسىرۋ تەحنولوگياسى دا قولدانىلادى. مۇنداي ءادىس كورشىلەس رەسەيدىڭ كليماتتىق جاعىنان ۇقساس كەلەتىن ايماقتارىندا بار. ەلىمىزدىڭ شىعىس قازاقستان جانە اتىراۋ وبلىستارىندا دا قولدانىلادى ەكەن. سەرىكتەستىك باعالى بالىق وسىرۋگە قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار جانە ازىعىن ساتىپ الىپتى. تورلاردى ورنالاستىرۋ, باسقا دا اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ دا اقىسىن تولەگەن. ەڭ باستىسى, جاڭادان 10 جۇمىس ورنى اشىلىپ وتىر. وتكەن جىلى كاسىپورىن عىلىمي قىزمەتكەرلەر ءۇشىن ۋاقىتشا تۇراق بازاسىن سالىپ العان. بۇل ماقساتقا 20 ملن-عا جۋىق قاراجات جۇمسالعان. ءتۋريزمنىڭ وسى باعىتىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن ۇزىندىعى مەن كولدەنەڭى 45 مەترلىك بالىق باعىلاتىن تورلار ورنالاستىرىلعان.
بيىل سۋ قويماسىنا 300 مىڭ اق امۋر, ءدال وسىنداي كولەمدە تۇقى دەرناسىلدەرى جىبەرىلگەن. جۋىردا تاعى دا رەسەيدەن 20 مىڭ تۇقى دەرناسىلى جەتكىزىلمەك. سەرىكتەستىك ماماندارى تاجىريبەسىن جەتىلدىرىپ, ءبىلىمىن مولايتۋدى مەجەلەپ وتىر. سول ءۇشىن دە وسى تاقىرىپتا ۇيىمداستىرىلاتىن سەمينارلارعا ۇزبەي قاتىسادى.
بالىق شارۋاشىلىعى كاسىپورنىنىڭ جۇمىسى جولعا قويىلۋ ءۇشىن سۋ ايدىنىنىڭ ورتاشا تەرەڭدىگى 3 مەتردەن كەم بولماۋى كەرەك ەكەن. الداعى ۋاقىتتا سۋ قويماسىنىڭ ءتۇبىن شوككەن لايدان تازالاپ, تەرەڭدەتۋ جۇمىستارى كۇتىپ تۇر. 1958 جىلى سۋ قويماسى سالىنعاننان بەرى جىرالاردان قۇيىلعان كوكتەمگى قىزىل سۋ لايدى ايدىننىڭ تۇبىنە دەيىن جەتكىزىپ, شوگىندىگە اينالعان. 2016-2017 جىلدارداعى الاپات سۋ تاسقىنى كەزىندە تالقارا اۋىلىنداعى سۋ كوزىنە جاقىن سالىنعان كەيبىر ۇيلەردى سۋ باسىپ قالعان. سول كەزدە اينالما ۇرا قازىلعان. بۇل ءادىس سۋ قويماسىنداعى سۋ دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋىنە اكەلىپ سوققان. ەندى بوگەتتىڭ بيىكتىگىن كوتەرىپ, قىسقى ماۋسىمدا سۋ دەڭگەيىن 3 مەتردەن تەرەڭ ساقتاۋ ءۇشىن جيەكتەگى تەمىر-بەتوندى قايتا قۇرۋ قاجەت. وسى شارۋانى قولعا الماس بۇرىن ءتيىستى ورگان وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ءمان-جايدى ەگجەي-تەگجەي ساراپقا سالعان كەڭەس وتكىزىپتى. ناتيجەسىندە, بيۋدجەتتەن قاجەتتى قاراجات ءبولۋ ءۇشىن تەحنيكالىق پاسپورت ازىرلەۋ قاجەت دەگەن ۇيعارىمعا كەلگەن.
دەمالىس ورنىن ۇيىمداستىرۋ دا وڭاي-وسپاق شارۋا ەمەس ەكەن. ماسەلەن, قورىقشىلار وسى جىلى سۋ قويماسىنىڭ جاعالاۋىنداعى ورماندى القاپتى بىرنەشە مارتە ورتتەن قۇتقارىپتى. تابيعات اياسىندا تىنىعۋشىلارعا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن. ورمان ىشىندە وت جاعۋ, كولىكپەن بەلگىلەنگەن مولشەرگە دەيىن ايدىنعا جاقىنداماۋ كەرەكتىگى ۇعىندىرىلعان. قورىق قىزمەتى سۋ قويماسىنىڭ جاعالاۋىن تازا ۇستاۋعا تىرىسىپ, توڭىرەكتى قوقىستان تازارتىپ جاتىر. تالقارا ورمان شارۋاشىلىعى مەن باۋ-باقشا وسىرۋگە قاجەتتى جەردى جالعا الۋ تۋرالى شارت جاساسىپتى. 124 قاراعاي, 54 جەمىس اعاشى, 500-دەن اسا قاراقات بۇتالارى, باسقا دا داقىلدار وتىرعىزىلعان. بيىلعى كۇزدە تاعى دا 120 قاراعاي مەن قىلقان جاپىراقتى اعاش كوشەتىن وتىرعىزۋ مەجەلەنىپ وتىر. دەن قويسا, اۋىلدا دا تابىستى سالانى دامىتۋعا بولادى ەكەن.
اقمولا وبلىسى,
اقكول اۋدانى
