جۇمىسى باردىڭ ءجۇزى جارقىن

بۇل سانامەن سالماقتاعان جانعا ان­شە­يىن قۇرعاق تسيفرلار عانا ەمەس, ويعا العان وڭدى جوسپار وڭىنان وڭعارىلسا, 30 مىڭنان اسا ادام وتباسىن اسىرايتىن, الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جاعدايىن ءبىرشاما تۇزەيتىن ناتيجەلى جۇمىسقا ورنالاسپاق. سوندىقتان دا بۇل باعىتتاعى اتقارىلىپ جاتقان, ءالى دە جۇزەگە اسىرىلاتىن جوسپاردىڭ جۇگى اۋىر. ايماقتىق جۇمىسپەن قامتۋ كارتاسى اياسىندا وسى جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنىڭ ورتا شەنىنە دەيىن 24 243 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى. بۇل ورايدا اتقارىلعان شارۋانى ەكشەپ, سارالايتىن بولساق, الدىمەن ۇلتتىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ باعىتىندا وڭ سيپاتتىڭ بار ەكەنىن ايقىن اڭعارۋعا بولادى. 299 ينفراقۇرىلىم جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا 5 767 جۇمىس ورنى ۇيىمداستىرىلعان, ونىڭ 2 179-ى – تۇراقتى, 3 588-ءى – ۋاقىتشا. ۋا­قىت­شا بولعانىمەن ادامدار ءتاپ-ءتاۋىر تابىس تاۋىپ, جاعدايىن جاقسارتۋعا قول جەت­كىزدى. ال تۇراقتى جۇمىس قاشاندا مار­تەبەلى.

جاڭا جۇمىس ورىندارى قاي تاراپ­تا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر دەيتىن سا­ۋال­عا جاۋاپ بەرەتىن بولساق, ەڭ الدىمەن كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ بارىسىندا جاقسىلىق نىشانىنىڭ كوبىرەك ەكەنىن بايقاۋعا بولادى. ءوڭىر تۋريزمگە وتە قولايلى. بۇل سالا جىلدان-جىلعا ءتاپ-ءتاۋىر دامىپ كەلە جاتىر. تۋريستەرگە قىز­مەت كورسەتۋ نىساندارىنىڭ كوبەيۋى­مەن بىرگە, ساپاسى دا جاقسارا تۇسۋدە. ءالى دە بۇل باعىتتا قىرۋار جۇمىس ورىن­دارىن اشۋعا مول مۇمكىندىك بار. ەسەپ­تى كەزەڭ ىشىندە تۋريزم سالاسىندا 197 جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋ كوزدەلگەن. قىركۇيەك ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن جوس­پار 66 پايىزعا ورىندالىپتى. سونداي-اق ساپالى ءبىلىم بەرۋ توڭىرەگىندە دە جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلىپ جاتىر. تۇتاستاي شيىرىپ ايتقاندا, 388 جۇمىس ورنى اشىلعان. بۇعان قوسا «جاسىل قازاقستان», «اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋ» باعىتتارىندا دا اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا لايىقتى تابىس بار. ايتالىق, اگروونەركاسىپ كەشە­نىن­دە 1 500 جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋ كوز­دەلسە, بۇل جوسپار 118,6 پايىزعا ورىندالىپ, 1 779 جاڭا جۇمىس ورنى پايدا بولعان. الداعى ۋاقىتتا اۋىل شارۋا­شى­لىعى ءتاپ-ءتاۋىر دامىعان وڭىردە تابىسى قوماقتى جاڭا جۇمىس ورىندارىن كوبىرەك ۇيىمداستىرۋعا ابدەن بولادى. دەمەك, وسى سالاعا كوبىرەك كۇش سالعان ءجون.

سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىن اشۋ باعىتىندا دا ىلگەرىلەۋ بار. ماسەلەن, وسى جىلدىڭ 21 قىركۇيەگىنە دەيىن 2 773 ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان. بۇل باعىتتاعى جۇمىس اۋقىمى 115,3 پايىزعا ورىندالدى. قوعامدىق جۇمىسقا 1 446 ادام تارتىلعان, الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا 348 ادام ورنالاستىرىلعان. 529 جاس العاشقى تاجىريبەدەن ءوتتى. «كۇمىس جاس» باعدارلاماسى بويىنشا 200-گە جۋىق ادام جۇمىسپەن قامتىلىپ وتىر. بىرەر مىسال كەلتىرە كەتۋگە دە بولادى. ارشالى اۋدانىنداعى ۆولگودونوۆكا سەلولىق وكرۋگىنىڭ تۇرعىنى ساندۋعاش يكىموۆا جەرگىلىكتى اكىمدىككە جۇمىسقا ورنالاستىرىلسا, بايانباي شانباەۆ «بالۋ» شارۋا قوجالىعىندا اگرونوم بولىپ ەڭبەك ەتىپ جاتىر.

جۇمىسپەن قامتۋداعى وزەكتى ماسەلە – جاڭا ماماندىقتى مەڭگەرۋ. بيىل 443 جۇمىسسىز ادام جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ ۇسى­نىستارىنا وراي قىسقامەرزىمدى كا­سى­بي دايارلاۋ كۋرستارىن اياقتادى. سۇ­را­نىسقا يە تىگىنشى, اسپاز, شاشتاراز ءتارىزدى ماماندىقتاردى يگەرگەن جۇمىس­سىز­دار جۇمىسقا ورنالاسىپ جاتىر. ماسەلەن, اتباسار اۋدانىنىڭ تۇرعىنى جانات جانۋلين گازەلەكتردانەكەرلەۋشى ماماندىعىن يگەرگەننەن كەيىن «قامقور لوكوموتيۆ» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنە شاقىرتۋ الدى. مۇنداي مىسالداردى كوپتەپ كەلتىرۋگە بولادى.

141 ادام گرانتقا يە بولدى. ونىڭ ىشىندە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدارمەن بىرگە كوپبالالى وتباسىلاردىڭ مۇشە­لە­رى دە بار. تاريحي وتانىنا ورالعان قانداستارىمىز دا جۇمىسقا ورنالاستىرىلىپ جاتىر. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى 19 جاس­وسپىرىمگە قامقور بولىپ وتىرعان وتباسى مۇشەلەرى دە جاقسىلىقتىڭ شارا­پا­تىن كوردى.

بۇعان دەيىن جۇمىسسىز جۇرگەن جاس­تاردى پايدالى ەڭبەكپەن قامتۋ تاراپىندا قىرۋار جۇمىس اتقارىلدى. جالىندى جاستاردىڭ بويىنداعى كۇش-جىگەر ەل يگىلىگى ءۇشىن جۇمسالادى.

اقمولا وبلىسى