سالىق كودەكسىنە وزگەرىستەر ەنگىزۋگە باعىتتالعان زاڭ جوباسى جونىندە ءماجىلىستىڭ قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ توراعاسى ءمادي تاكيەۆ بايانداما جاسادى. قۇجات اياسىندا حالىقتىڭ شامادان تىس نەسيە الۋىن ازايتۋ كوزدەلىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى بىرقاتار سالىقتىق جەڭىلدىك قاراستىرىلعان.
«زاڭ جوبالارىنىڭ نەگىزگى نورمالارى مەملەكەت باسشىسىنىڭ كەيبىر تاپسىرمالارىن جانە كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ شەشىمدەرىن جۇزەگە اسىرۋدى زاڭنامالىق تۇرعىدا قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. بىرىنشىدەن, بۇگىن دە ءبارىمىزدى تولعاندىرىپ جۇرگەن وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى حالىقتىڭ شامادان تىس نەسيە الۋىن ازايتۋ ماقساتىندا جەكە تۇلعالاردىڭ بەرەشەگى ميكروقارجىلىق ۇيىمدارمەن, كوللەكتورلىق اگەنتتىكتەرمەن كەشىرىلگەن كەزدە قالىپتاساتىن كىرىستەردى سالىق سالۋدان بوساتۋ كوزدەلگەن.
سونىمەن قاتار جەكە تۇلعالاردىڭ پروبلەمالىق ميكروكرەديتتەرى ەسەپتەن شىعارىلۋىنا بايلانىستى ميكروقارجى ۇيىمدارىنىڭ كىرىستەرىن سالىق سالۋدان ۋاقىتشا, ياعني ءۇش جىلعا بوساتۋ قاراستىرىلعان. ەكىنشىدەن, نەگىزگى زاڭ جوباسى اياسىندا بالالارعا ۇلتتىق قوردىڭ تابىسىنان اۋدارىلاتىن نىسانالى جيناقتاردى سالىقتان بوساتۋ ۇسىنىلادى», دەدى م.تاكيەۆ.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدىڭ ازاماتتارى مەن زاڭدى تۇلعالارى سوتقا جۇگىنگەندە ايقىندالعان مەملەكەتتىك باجدى تولەۋگە مۇمكىندىگى بولماعان جاعدايدا, كونستيتۋتسيالىق قۇقىعىن تولىق پايدالانۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن, وسى تولەمدى كەيىنگە قالدىرۋ تەتىكتەرى كوزدەلگەن.
«تورتىنشىدەن, ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردىڭ ۇلتتىق بانك نوتالارى بويىنشا سالىق سالىناتىن كىرىسىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن قۇقىعىن الىپ تاستاۋ جوسپارلاندى. مۇنداي قادام ولاردى بوس قاراجاتتارى ەسەبىنەن ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن, سونىڭ ىشىندە بيزنەستى كرەديتتەۋگە باعىتتايدى دەگەن سەنىممەن جاسالىپ وتىر. بەسىنشىدەن, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتاردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ولاردىڭ قاتىسۋشىلارىنا سالىقتىق جەڭىلدىكتەر بەرۋدىڭ سارالانعان ءتاسىلىن ەنگىزۋ ۇسىنىلادى.
ودان بولەك, ەۆرازيالىق ەكونوميكالىق وداق شەڭبەرىندە الكوگول جانە تەمەكى ونىمدەرىنە اكتسيزدەردىڭ ستاۆكالارىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ارتتىرۋ جۇمىسى اياسىندا سىرا قايناتۋ ونىمدەرىنە اكتسيزدەر ستاۆكالارىن ليترىنە 79 تەڭگەدەن 90 تەڭگەگە دەيىن كوتەرۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونىمەن قاتار نەگىزگى زاڭ جوباسى اياسىندا سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋگە قاتىستى قولدانىستاعى سالىق كودەكسىنىڭ كەيبىر نورمالارى ناقتىلاندى. ونىڭ ىشىندە جەكە تۇلعالاردىڭ كىرىستەرى مەن م ۇلىكتەرىن جالپىعا بىردەي دەكلاراتسيالاۋ ناۋقانىنىڭ العاشقى ەكى كەزەڭىنىڭ ءوتۋ ناتيجەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, الداعى دەكلاراتسيالاۋ ۇردىسىنە ءبىراز جەڭىلدىكتەر ەنگىزەتىن نورمالار قاراستىرىلعان», دەدى م.تاكيەۆ.
سونىمەن قاتار جەكە تۇلعالاردىڭ پروبلەمالىق ميكروكرەديتتەرى ەسەپتەن شىعارىلۋىنا بايلانىستى ميكروقارجى ۇيىمدارىنىڭ كىرىستەرىن سالىقتان ۋاقىتشا ء(ۇش جىلعا) جانە بالالارعا ۇلتتىق قور تابىسىنان اۋدارىلاتىن نىسانالى جيناقتاردى سالىقتان بوساتۋ قاراستىرىلدى. سونداي-اق جەكە جانە زاڭدى تۇلعالار مەملەكەتتىك باجدى تولەۋگە مۇمكىندىگى بولماعان جاعدايدا ونى ءبىر جىلعا دەيىن كەيىنگە قالدىرا الادى. ول ءۇشىن تولەۋگە مۇمكىندىگى بولماۋ سەبەپتەرىن كورسەتە وتىرىپ سوتقا تالاپ ارىز جازۋى قاجەت. ارنايى ەكونوميكالىق جانە يندۋستريالىق ايماقتاردىڭ (اەا) قاتىسۋشىلارى مەن باسقارۋشى كومپانيالارىنا ولاردىڭ جوبالارىنىڭ قۇنىنا قاراي سالىق جەڭىلدىكتەرىن بەرۋدىڭ سارالانعان ءتاسىلى ەنگىزىلەدى.
جالپى وتىرىس بارىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى اراسىنداعى استانادا (قازاقستان رەسپۋبليكاسى) دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ەۋروپالىق وڭىرلىك كوميتەتىنىڭ جەتپىس ءۇشىنشى سەسسياسىن ۇيىمداستىرۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى قارالدى. بۇل ماسەلەگە قاتىستى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اجار عينيات بايانداما جاسادى.
«قارالىپ وتىرعان زاڭ جوباسى قازاقستاندا العاش رەت دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى جوعارى دەڭگەيدەگى ساياسي جانە ديپلوماتيالىق ءىس-شارانى وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ەۋروپا ءوڭىرىنىڭ 53 ەلى قاتىساتىن ددۇ-نىڭ ەۋروپالىق وڭىرلىك كوميتەتى جىلىنا ءبىر رەت وتكىزىلەدى, وندا دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن دامىتۋدىڭ جاھاندىق ماسەلەلەرى تالقىلانادى, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن دامىتۋ جونىندەگى وڭىرلىك جوسپارلار, قارارلار, شەشىمدەر قابىلدانادى.
سونىمەن قاتار تاياۋ كۇندەرى ددۇ-مەن بىرلەسىپ, ددۇ باس ديرەكتورى ت.گەبرەيەسۋستىڭ قاتىسۋىمەن مساك بويىنشا الماتى دەكلاراتسياسىنىڭ 45 جىلدىعى مەن استانا دەكلاراتسياسىنىڭ 5 جىلدىعىنا ارنالعان مساك بويىنشا جاھاندىق كونفەرەنتسيا وتەدى. استانا وسى كۇندەرى جاھاندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعىنا اينالادى», دەدى ا.عينيات.
ۆەدومستۆو باسشىسى كەلتىرگەن دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, اتالعان ءىس-شارالارعا 81 ەلدەن 650 دەلەگات, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى (مالتا), 18 دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى, 6 دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى قاتىسادى.
«ددۇ ەۋروپالىق وڭىرلىك كوميتەتىنىڭ 73-سەسسياسىنىڭ شەڭبەرىندە دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ بىرنەشە جوسپارى قارالادى جانە ۇسىنىلادى. ولار مىنانى قامتيدى: 2023-2028 جىلدارعا ارنالعان دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتكەرلەرىنە قاتىستى ءىس-قيمىلدىڭ نەگىزدەمەلىك باعدارلاماسى; 2023-2030 جىلدارعا ارنالعان ميكروبقا قارسى پرەپاراتتارعا كونبەۋشىلىكپەن كۇرەس جونىندەگى جول كارتاسى; 2023-2030 جىلدارعا ارنالعان بوسقىندار مەن ميگرانتتاردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ جونىندەگى ءىس-قيمىل جوسپارى.
سونىمەن قاتار سەسسيا بارىسىندا دەلەگاتتارعا ددۇ ەۋروپالىق وڭىرلىك بيۋروسىنىڭ 2022-2023 جىلدارعا ارنالعان قىزمەتى تۋرالى ەسەپ, وڭىردەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى توتەنشە جاعدايلار تۋرالى جاڭارتىلعان اقپارات, سونداي-اق «كەزەك كۇتتىرمەيتىن مەديتسينالىق كومەك بريگاداسى» باستاماسىن نىعايتۋ جونىندەگى وڭىرلىك ءىس-قيمىل جوسپارى ۇسىنىلادى. بۇل تاقىرىپتار قازىرگى تاڭدا الەم تاپ بولعان جاھاندىق داعدارىستاردى ەسكەرە وتىرىپ شىعارىلدى. ناتيجەلەرى بويىنشا ەۋروپالىق ددۇ-نىڭ بارلىق ەلدەرىنىڭ ورىنداۋى ءۇشىن مىندەتتى بولاتىن قارار قابىلدانادى», دەدى ا.عينيات.
بۇدان بولەك, ءماجىلىس دەپۋتاتتارى سەناتتىڭ ۇلتتىق قوردان بالالارعا تولەنەتىن تولەمدەر تۋرالى زاڭعا ەنگىزگەن تۇزەتۋلەرىمەن كەلىستى. بالالارعا ۇلتتىق قوردان قاراجات ءبولۋ, ولاردى تولەۋ جانە پايدالانۋ ماسەلەلەرى بويىنشا تۇزەتۋلەرگە دەپۋتاتتار باستاماشىلىق جاسادى.
زاڭ مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2024 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان «ۇلتتىق قور – بالالارعا» جوباسىن ىسكە قوسۋ تۋرالى تاپسىرماسى نەگىزىندە ازىرلەنگەن. ونىڭ اياسىندا ۇلتتىق قوردىڭ جىلدىق ينۆەستيتسيالىق كىرىسىنىڭ 50 پايىزىن بالالاردى مەرزىمىنەن بۇرىن الۋ قۇقىعىنسىز 18 جاسقا تولعانعا دەيىن ارنايى جيناق شوتتارىنا ۇستاۋ ۇسىنىلىپ وتىر.
بۇعان دەيىن حابارلاعانىمىزداي, 20 قىركۇيەكتە ءماجىلىس بۇل زاڭدى سەناتتىڭ قاراۋىنا جولداعان ەدى. جوعارعى پالاتا قۇجاتتى 13 قازاندا كەرى قايتاردى. قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتى سەنات ەنگىزگەن تۇزەتۋلەردى قاراپ, ولار رەداكتسيالىق, ناقتىلاۋشى جانە قۇقىقتىق سيپاتتا بولعاندىقتان زاڭنىڭ تۇجىرىمدامالىق ەرەجەلەرىن وزگەرتپەيتىنىن اتاپ ءوتتى.
سونداي-اق ءماجىلىس كوميتەتتەرى جاڭا زاڭ جوبالارىن جۇمىسقا قابىلدادى. ولاردىڭ قاتارىندا ترانسفەرتتىك باعا بەلگىلەۋ ماسەلەلەرى بويىنشا تۇزەتۋلەر مەن بىرقاتار حالىقارالىق راتيفيكاتسيالىق قۇجات بار. اتاپ ايتقاندا, قازاقستان مەن قىرعىزستان اراسىنداعى اۆياتسيالىق ىزدەستىرۋ-قۇتقارۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىم, قازاقستان مەن قىرعىزستان اراسىنداعى «اق-تىلەك» جانە «قاراسۋ» اۆتوجول وتكىزۋ پۋنكتتەرى اۋدانىنداعى يندۋستريالىق ساۋدا-لوگيستيكالىق كەشەن قۇرۋ جانە ونىڭ قىزمەتىن رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىم, 2014 جىلعى 29 مامىرداعى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق تۋرالى شارتقا ەلەكتروندىق نىساندا قىزمەت كورسەتۋ كەزىندە جاناما سالىقتار الۋ ءتارتىبىن ايقىنداۋ بولىگىندە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتاما جۇمىسقا الىندى.
جيىن سوڭىندا دەپۋتاتتار ءتيىستى مەملەكەتتىك مەكەمەلەر باسشىلارىنا ءوز ساۋالدارىن جولدادى. جاناربەك ءاشىمجان V دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىنىن قازاقستاندا وتكىزۋ تۋرالى پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆقا سۇراق قويدى. دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىنىنىڭ قازاقستاندا وتۋىنە مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساياسي بەدەلى مەن ەرىك-جىگەرى تىكەلەي كوپىر بولدى.
«پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدە وتەتىن اۋقىمدى ءىس-شارانى ساپالى ءارى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرۋ جونىندە ناقتى تاپسىرما بەردى. جانە «V دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارى ۇلتتىق سپورت ءىس-شارالارىمەن شەكتەلمەۋى كەرەك. اتالعان حالىقارالىق سپورت سايىسى قولونەر, تۋريزم, قىزمەت كورسەتۋ سالاسى سياقتى شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرى ءۇشىن دە ءتيىمدى ۇيىمداستىرىلىپ, كاسىپتەرىن ىلگەرىلەتۋگە جاعداي جاسالۋى قاجەت», دەپ ايرىقشا اتاپ ءوتتى.
سودان بەرى ءبىر جىل ۋاقىت ءوتتى. بۇل ايتۋلى الامان مەملەكەت باسشىسىنىڭ تىكەلەي نازارىندا. الايدا دۇنيەجۇزىلىك دودانى ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىنىڭ لەبى سەزىلمەيدى. مالىمەت بويىنشا, ۇكىمەتتىك دەڭگەيدە كوميسسيا قۇرىلعان. باستى سايىستار وتەتىن نىسان رەتىندە استانا قالاسىنداعى «استانا-ارەنا», «قازانات» يپپودرومى, «جەكپە-جەك» سارايى جانە «الاۋ» مۇز سارايى بەكىتىلگەن. بىراق ينفراقۇرىلىمدارعا ەمەس, ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىنا 8 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان», دەدى ج.ءاشىمجان.
دەپۋتات سپورت پەن تۋريزم سالاسىندا تۇرالاپ تۇرعان ماسەلە كوپ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, كەلەسى جىلى وتەتىن ىرگەلى جيىنعا قازىردەن دايىندىق جاساۋ كەرەك ەدى. الايدا ەشقانداي قوزعالىس بايقالمايدى.
دانيار قاسقاراۋوۆ تا ۇكىمەت باسشىسىنا جولداعان ساۋالىندا سپورت ماسەلەسىنە توقتالدى. اتاپ ايتقاندا, سوڭعى ازيادا ويىندارىنىڭ قورىتىندىسى كوڭىل كونشىتپەيتىنىن اتاپ ءوتتى.
«ازيادا ويىندارىنداعى ەلىمىزدىڭ كورسەتكىشى كوڭىلىمىزگە قاياۋ ءتۇسىردى. بۇل جەردە سپورتشىلاردى داتتاۋدىڭ قاجەتى جوق. بارىن سالعان سپورتشى ۇل-قىزدارىمىزعا تەك العىس ايتامىز. دەگەنمەن XIX ازيا ويىندارىندا 10 التىن مەدال جەڭىپ العان ەل قۇراماسىنىڭ بۇل كورسەتكىشى سپورت جانكۇيەرلەرىنىڭ كوڭىلىنەن شىقپادى. ءتورت جىلدا ءبىر رەت كەلەتىن ازيا حالىقتارىنىڭ الەمدىك دوداسى ءبىز ءۇشىن ءساتسىز اياقتالدى», دەدى د.قاسقاراۋوۆ.
وسى ورايدا, دەپۋتات كەيىنگى جىلدارى سپورت مينيسترلىگىن مۇلدەم سپورتقا قاتىسى جوق كاسىبي سپورتتى تەك تەلەديداردان كورەتىن لاۋازىمدى شەندىلەر باسقارىپ كەلگەنىن جەتكىزدى.
«سپورت ۇيىمدارى, مينيسترلىك, ۇلتتىق وليمپيادا جانە فەدەراتسيالار اراسىندا بايلانىس جوق. بىزدە بىتپەيتىن لەگيونەرلەردىڭ جىرى. ەلىمىزدە ۇزدىك ناتيجەگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن بارىن سالىپ, ەڭبەك ەتۋگە ءازىر ءوز سپورتشىلارىمىز جەتەرلىك. لەگيونەرلەرگە يەك ارتا بەرمەي, ءوزىمىزدىڭ سپورتشىلارعا جول اشۋ كەرەك. اۋىلداردا كاسىبي سپورتتى جوق دەۋگە بولادى. تالانتتار جەتەدى. بىراق ينفراقۇرىلىم جوق. سەبەبى جاعداي جاسالماعان. اشىعىن ايتقاندا, مەملەكەتتەن ءبولىنىپ جاتقان قاراجات ورىنسىز جۇمسالىپ جاتىر», دەدى د.قاسقاراۋوۆ.
