ونىڭ تۋعان كەزدەگى تولىق اتى-ءجونى – ساردار بەكنۇر ۇلى بايماحانوۆ. امەريكادان كەلگەن ەرلى-زايىپتى بريۋس پەن سيۋزان بابكوكتار ونى باۋىرىنا باسقاندا سابيگە ءوز تەكتەرىن جانە جاڭادان پول ەسىمىن بەرگەن. بالانىڭ ءوز اتىن ەكىنشى ەسىم رەتىندە قالدىرىپتى. مىنە, سول ءسابي بۇگىندە 24 جاستا. ول يۋتا شتاتىنداعى سولت-لەيك-سيتي قالاسىندا تۇرادى, وسى شتاتتاعى ۋنيۆەرسيتەتتە ءبىلىم الادى.
2020 جىلى ەلىمىزدىڭ بىرقاتار اقپارات قۇرالىندا پول ساردار ەسىمدى قازاق بالاسى ءوزىنىڭ بيولوگيالىق اتا-اناسىن ىزدەپ جۇرگەنى تۋرالى اقپاراتتار تاراعان بولاتىن. «ول كەزدە 21 جاستا ەدىم. مەنى اسىراپ الىپ, باعىپ-قاعىپ وسىرگەن اكە-شەشەم كىشكەنتاي كەزىمدە قازاق ەكەنىمدى, قازاقستاننان كەلگەنىمدى ايتاتىن. بالا كۇنىمدە وعان اسا ءمان بەرمەدىم. الايدا ەسەيە كەلە ءوزىمنىڭ ءتۇر-الپەتىم وتباسىمداعى باسقا بالالاردان وزگەشە ەكەنىن اڭعارا باستادىم. ءسويتىپ, 2020 جىلى Facebook-تەگى امەريكالىق قازاقتاردىڭ توبىنا ءوزىمنىڭ قازاق اتا-انامدى تاپقىم كەلەتىنىن ايتىپ, جازبا جاريالادىم», دەيدى ول. سودان بەرى ارادا 3 جىل وتسە دە, وكىنىشكە قاراي, پول ساردار اتا-اناسىن ءالى تابا الماپتى. ءبىز اقش-تاعى قانداسىمىزبەن بايلانىسقا شىعىپ, ءوزىنىڭ ءومىرى جانە قازاق اتا-اناسى تۋرالى تولىعىراق مالىمەت الدىق.
«امەريكالىق اكە-شەشەم مەنىمەن بىرگە قازاقستاننان تاعى ەكى قىزدى اسىراپ الىپتى. روزالي جانە ەنني ەسىمدى ەكى اپكەم بار. ۇشەۋىمىز 2000 جىلى تاراز قالاسىنان اقش-قا جاڭا وتباسىنا قونىس اۋدارعانبىز. اكە-شەشەم بريۋس پەن سيۋزاننىڭ وزدەرىنىڭ 5 بالاسى بار جانە تايۆاننان تاعى 2 بالانى اسىراپ العان. ءبارىمىزدى قوسقاندا 10 بالا ءبىر وتباسىندا ءوسىپ-وندىك», دەيدى كەيىپكەرىمىز.
اكە-شەشەسى ول ومىرگە كەلگەندە بەرىلگەن بىرقاتار قۇجاتىن ساقتاپ قويىپتى. تۋ تۋرالى كۋالىگىندەگى مالىمەت بويىنشا, تۋعان اكەسىنىڭ ەسىمى – بەكنۇر بايماحانوۆ, اناسى – ەلميرا قالماحانبەتقىزى بايماحانوۆا. اناسى ونى 1999 جىلى 16 قىركۇيەكتە تاراز قالاسىنا قاراستى قۇمشاعال ستانساسىنداعى پەرزەنتحانادا ومىرگە اكەلگەننەن كەيىن سول جەردە تاستاپ كەتكەن. كەيىن ول قالاداعى «بوبەك» سابيلەر ۇيىنە بەرىلگەن. امەريكالىق ەرلى-زايىپتى ونى سول جەردەن 2000 جىلدىڭ
8 اقپانىندا اسىراپ الىپتى.
«قازىرگى كۇنى امەريكاداعى ومىرىمە ەشقانداي شاعىمىم جوق. تاماعىم توق, كيىمىم كوك. جاعدايىم جاقسى. وسىنداعى اكە-شەشەم وتە مەيىرىمدى تاماشا ادامدار, وتباسىنداعى باۋىرلارىممەن دە بالا كۇنىمىزدەن تاتۋ-ءتاتتى وستىك. شامامەن 3-4 جاسقا كەلگەنىمدە اكە-شەشەم مەنى اسىراپ العاندارىن ايتتى. 2020 جىلى تۋعان اتا-انامدى تابۋعا بەل بۋىپ, اكە-شەشەم ساقتاپ جۇرگەن قۇجاتتارىمدى الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى كوپتەگەن ۇيىمدارعا, جۋرناليستەرگە, ماعان كومەكتەسكىسى كەلگەن قاراپايىم ازاماتتارعا جىبەردى. ولار قازاقستانداعى ءبىراز جەرگە حات جازىپ, ىزدەۋگە اتسالىستى, بىراق ازىرگە ناتيجە جوق», دەيدى پول ساردار.
بيىل مامىر ايىندا ول ەكى دوسىمەن بىرگە تۇڭعىش رەت تاريحي وتانىنا كەلىپ قايتىپتى. «قاسىمداعى دوستارىم دا مەن سەكىلدى كىشكەنتاي كەزىندە امەريكالىقتار اسىراپ العان قازاقتىڭ بالالارى. ۇشەۋمىز وتانىمىزدى كورۋ ءۇشىن ساپارعا شىقتىق. ەڭ الدىمەن, استانانى ارالادىق. ومىرىمدە وسىنشا كوپ قازاقتى العاش رەت كورىپ, تاڭ-تاماشا بولدىم. استانادان كەيىن ءبىز تايلەر (قازاقشا اتى – تالعات) دوسىمىزدىڭ تۋعان قالاسى – پاۆلودارعا باردىق. سول جەردە ول ءوزىنىڭ بيولوگيالىق اتا-اناسىن تاۋىپ, كەزدەستى. بۇل ءبىر ۇمىتىلماس ءسات بولدى. وسىدان سوڭ ءبىر دوسىمىز امەريكاعا قايتتى دا, ءبىز تايلەر ەكەۋمىز الدىمەن الماتىعا, سوسىن مەنىڭ تۋعان قالام – تارازعا ساپارلادىق. ماعان ەڭ قاتتى اسەر ەتكەن وسى جەر. ويتكەنى ءوزىم ءومىر ەسىگىن اشقان پەرزەنتحانانى دا كورىپ قايتتىم. بىراق وكىنىشكە قاراي, اتا-انامدى تابا المادىم. سوعان قاراماستان, ماعان قازاق مادەنيەتى مەن تاعامدارى, قازاقستاننىڭ ءوزى دە قاتتى ۇنادى. وسى ساپارىم بارىسىندا تاريحي وتانىم تۋرالى كوپ اقپاراتقا قانىقتىم», دەيدى قانداسىمىز.
پول ساردار سولت-لەيك-سيتيدە تۇراتىن دوسى نەيت (قازاقشا اتى – رۋسلان) ەكەۋى Facebook-تە اسىراپ الىنعان قازاقتاردىڭ توبىن اشقان. ولار وزدەرى سەكىلدى تاريحي اتاجۇرتىنان جىراقتا ءومىر كەشىپ جاتقان قانداستاردىڭ باسىن قوسۋدى قالايدى. ء«وزىم ءومىر سۇرەتىن يۋتا شتاتىنان 13 قازاقتى تاپتىم. ءبىز شىن مانىندە كوپ ەكەنبىز. سولاردىڭ ءبارىن ءبىر جەرگە توپتاستىرىپ, ارالاس-قۇرالاس بولىپ, ءبىر-ءبىرىمىزدى قولداپ وتىرعىمىز كەلەدى», دەيدى.
2020 جىلى پول ساردار قازاقستانداعى اتا-اناسىن ىزدەۋدى باستاعاندا بىرقاتار جانى جايساڭ ازاماتتار وعان كومەكتەسكىسى كەلىپ, مەملەكەتتىك مەكەمەلەرگە, سونىڭ ىشىندە حالىقتى قۇجاتتاندىرۋ ىسىنە جاۋاپتى ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنە حات جولداپتى. الايدا مينيسترلىك كومەكتەسە المايتىنىن ايتىپ, ولاردى جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمدىگىنە ءوتىنىش جاساۋعا كەڭەس بەرگەن. بىراق ول جاقتان دا ماردىمدى جاۋاپ بولماپتى. پول سارداردىڭ اتا-اناسىنىڭ اتى-جوندەرى بەلگىلى بولسا دا, ولاردى تاۋىپ الۋعا ازىرگە مۇمكىندىك بولماي تۇر. سوندىقتان امەريكالىق قانداسىمىز بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارقىلى كوپشىلىكتەن كومەك سۇرايدى جانە ءبىر كۇنى اتا-اناسىمەن كەزدەسەتىنىنە سەنەدى.
«اناڭمەن كەزدەسسەڭ, وعان ەڭ ءبىرىنشى نە ايتار ەدىڭ؟» دەپ ساۋال تاستادىق. «مەن, ەڭ الدىمەن, ونى قۇشاقتايتىن ەدىم, مەنى دە قۇشاقتاۋىن وتىنەر ەدىم. سوسىن مەن ونىڭ قازاقستانداعى ءومىرى قالاي ەكەنىن سۇرايمىن, ءوزىمنىڭ دە امەريكادا قالاي ءومىر ءسۇرىپ جاتقانىمدى ايتىپ بەرەمىن. سودان كەيىن مەنى پەرزەنتحانادا تاستاپ كەتۋىنە نە سەبەپ بولعانىن بىلگىم كەلەتىنىن ايتار ەدىم», دەيدى ول. «اناڭا دەگەن رەنىشىڭ بار ما؟» دەگەن ساۋالىمىزعا: «ەشقانداي رەنىشىم جوق. مەن سول جىلدارى قازاقستاندا قانداي قيىن جاعداي بولعانىن بىلەمىن. بالكىم, ول مەنى باعىپ-قاعا المايتىنىن تۇسىنگەن سوڭ, جاقسىراق ءومىر ءسۇرسىن دەپ شەتەلدىكتەردىڭ اسىراپ الۋىنا جاعداي جاساعان شىعار دەپ ويلايمىن», دەپ جاۋاپ بەردى.
پول ساردار انا تىلىندە سويلەي المايدى. سوندىقتان ونىمەن اعىلشىن تىلىندە اڭگىمەلەسۋگە تۋرا كەلدى. ول ءوزىنىڭ انا ءتىلىن, ۇلتتىق مادەنيەتىن تەرەڭنەن تانىپ بىلگىسى كەلەدى. سوندىقتان بولاشاقتا تاريحي وتانىنا كوشىپ كەلۋگە دە قارسى ەمەس. ء«بىرجولا كوشىپ كەلمەسەم دە, ۋاقىتشا اتاجۇرتىمدا تۇرىپ, ءتىلىمدى, مادەنيەتىمدى, سالت-ءداستۇرىمدى ۇيرەنسەم دەگەن ماقساتىم بار. ال ەگەر قازاق قىزىنا ۇيلەنىپ جاتسام, بالكىم, جوسپارىم وزگەرىپ, اتاجۇرتقا تۇبەگەيلى قونىس اۋدارىپ قالۋىم دا عاجاپ ەمەس. الايدا امەريكادا وتباسىن قۇرۋ ءۇشىن قازاق قىزىن تابۋ قيىن عوي», دەپ اعىنان جارىلدى.
