قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ەرلان نىسانباەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ ورمان شارۋاشىلىعىن دامىتۋ باعىتىنداعى تاپسىرمالارىن ورىنداۋدىڭ بارىسى, جاي-جاپسارى جونىندە كەڭىنەن اڭگىمەلەپ بەردى.
بارشاعا بەلگىلى, ەلىمىز شاعىن ورماندى مەملەكەتتەر قاتارىنا جاتادى, ورمان قورىنىڭ جالپى اۋدانى – 30,9 ملن گا. ورماننىڭ ەڭ كوپ القاپتارى قىزىلوردا جانە جامبىل وبلىستارىندا ورنالاسقان, وندا نەگىزىنەن سەكسەۋىل وسەدى. شىعىس قازاقستان جانە الماتى وبلىستارىندا مايقاراعاي, سامىرسىن, بالقاراعاي جانە شىرشا سياقتى قۇندى اعاش تۇرلەرىنىڭ قورى مول.
مەملەكەت باسشىسى 2020 جىلعى 1 قىركۇيەكتەگى جولداۋىندا 5 جىل ىشىندە ەلىمىزدىڭ ورمان قورىندا 2 ملرد جانە ەلدى مەكەندەردە 15 ملن اعاش تۇپتەرىن وتىرعىزۋدى مىندەتتەگەن بولاتىن. قازىرگى كەزدە ورمان قورىندا كوشەت وتىرعىزۋ جۇمىستارى قارقىندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. وبلىس اكىمدىكتەرى مەن مينيسترلىكتىڭ ۆەدومستۆولىق باعىنىستاعى ۇيىمدارى 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان ورمانداردى مولىقتىرۋ جانە ورمان ءوسىرۋ كولەمىن ۇلعايتۋدىڭ كەشەندى جوسپارلارىن بەكىتتى. 2021-2022 جىلدارداعى اعاش ەگۋ جونىندەگى جوسپارلار تولىق كولەمدە ورىندالدى. شامامەن 421 ملن كوشەت وتىرعىزىلدى. اعىمداعى جىلى 409 ملن استام كوشەت وتىرعىزۋ جوسپارلانعان.
بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ 2 741 گەكتار القابىندا 218 ورمان پيتومنيگى جۇمىس ىستەيدى. الداعى ۋاقىتتا وسى پيتومنيكتەردى 294 گەكتارعا كەڭەيتىپ, 190 گەكتار جەرگە جاڭا ورمان پيتومنيكتەرىن قۇرۋ جوسپارلانۋدا. وسى پيتومنيكتەردىڭ تولىق ىسكە قوسىلۋى بەلگىلەنگەن جۇمىس كولەمىن ويداعىداي ورىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ورماندى مولىقتىرۋمەن قاتار ەكولوگيالىق جاعدايدى جاقسارتۋ ماقساتىندا ارال تەڭىزىنىڭ قۇرعاعان تۇبىندە ورمان مەليوراتسيالىق جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
وسى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا قولدانىستاعى زاڭنامالىق اكتىلەرگە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە سايكەس ەكولوگيالىق بۇزۋشىلىقتار مەن ۆانداليزم كورىنىستەرى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك كۇشەيتىلدى. بيىلعى جىلى ورمان قورعاۋ جونىندەگى شارالار شەڭبەرىندە مەملەكەتتىك ورمان قورى اۋماعىندا 16 مىڭنان استام رەيد جۇرگىزىلدى. 6 مىڭ تەكشە مەتر كولەمىندە ورماندى زاڭسىز كەسۋدىڭ 214 فاكتىسى انىقتالدى. بۇل فاكتىلەر بويىنشا 61 بۇزۋشىعا 207,5 ملن تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل سالىندى. 17 كولىك قۇرالى مەن 40 اعاش كەسۋ قۇرالى تاركىلەندى.
ورمان شارۋاشىلىعى مەكەمەلەرىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋ, قىزمەتشىلەردىڭ جالاقىسىن كوتەرۋ, الەۋمەتتىك قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى دە كۇن تارتىبىنەن تۇسكەن ەمەس.
«تابيعاتتى قورعاۋ جانە ورمان شارۋاشىلىعى مەكەمەلەرى تەحنيكامەن جەتكىلىكتى قامتاماسىز ەتىلمەگەن. ماسەلەن, ماۋسىم باسىندا الاپات ءورت ورىن العان سەمەي ورمان شارۋاشىلىقتارىنداعى 65 ءورت ءسوندىرۋ ماشيناسىنىڭ 30 ماشيناسى 1971-2003 جىلدار ارالىعىندا شىعارىلعان. 1974 جىلى شىققان گاز-66, 1973 جىلى شىققان ۋرال-375 جانە 1980 جىلى شىققان زيل-131 «ەكسپوناتتىق» ماشينالارى ءالى پايدالانىلىپ ءجۇر. بيىل قالىپتاسقان جاعدايدى دۇرىستاۋ ماقساتىندا تەحنيكانى جاڭارتۋعا 13,4 ملرد تەڭگە ءبولىندى. جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن تابيعات قورعاۋ مەكەمەلەرىنە 29 ءورت ءسوندىرۋ اۆتوماشيناسى, 59 ورمان ءورتىن ءسوندىرۋدىڭ شاعىن كەشەنى, 151 تراكتور, 58 پاترۋلدىك كولىك جەتكىزىلەتىن بولادى. بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى دامۋ باعدارلاماسىنىڭ تەحنيكالىق كومەك كورسەتۋ اياسىندا 330 راديوستانسا مەن 150 اۆتوموبيل انتەنناسى الىندى. بيىل 1 شىلدەدەن باستاپ مەملەكەتتىك ورمان قورعاۋ مەكەمەلەرى قىزمەتكەرلەرىنىڭ لاۋازىمدىق جالاقىسى 100%-عا كوتەرىلدى. ال شتاتتاعى اكىمشىلىك قىزمەتكەرلەر جانە دە شتاتتان تىس قىزمەتكەرلەرگە مينيسترلىك پەن كاسىپوداق اراسىنداعى سالالىق كەلىسىمنىڭ شەڭبەرىندە 70% ۇستەمەاقى قاراستىرىلعان», دەدى ە.نىسانباەۆ.
سونداي-اق ورمان جانە دالا ورتتەرىن ەرتە انىقتاۋ جانە الدىن الۋ جونىندەگى جۇمىستار كۇشەيتىلۋدە. ايتالىق, ازاماتتىق قورعاۋ سالاسىنداعى 2023-2027 جىلدارعا ارنالعان ءبىرىنشى كەزەكتەگى شارالاردىڭ كەشەندى جوسپارىندا ورمان ورتتەرىن ەرتە انىقتاۋ جۇيەلەرىن ورناتۋ جانە 102 ءورت-باقىلاۋ مۇناراسىن ورناتۋ كوزدەلگەن. ورمان قورىن اۆياتسيالىق جانە جەردەگى پاترۋلدەۋ, ونىڭ ىشىندە ۇۇا قولدانۋ ارقىلى جانداندىرىلاتىن بولادى.
جالپى, 2023-2027 جىلدارى ۇكىمەت قابىلداعان ازاماتتىق قورعاۋدىڭ كەشەندى جوسپارىنا سايكەس تابيعات قورعاۋ جانە ورمان شارۋاشىلىعى مەكەمەلەرىن جاراقتاندىرۋعا 68 ملرد تەڭگە ءبولۋ كوزدەلگەن.
«ورمان – جەردىڭ كوركى, ەلدىڭ بايلىعى», «ورمانى بار ەلدىڭ قورعانى بار», دەيدى حالقىمىز. ەلىمىزدە ورمان-توعايلاردىڭ از, اعاش قورلارىنىڭ تاپشى ەكەنىن ەسكەرسەك, بۇل ىسكە بارشا بۇقارا بوپ مۇددەلىلىك تانىتقان ءجون. سول تۇرعىدا تابيعي رەسۋرستاردى, ونىڭ ىشىندە ورمان شارۋاشىلىعى مەن جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ, ولاردىڭ سانى مەن ءوسىمىن مولايتۋ جانە ۇتىمدى پايدالانىلۋىن باقىلاۋ مەن قاداعالاۋ جۇمىستارى الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسا بەرەتىن بولادى.
