سونىڭ ءبىر ايعاعى – ساۋدا-لوگيستيكا ورتالىعىندا تۇرىك ينۆەستورلارى «Coca-cola» سۋسىنىن شىعاراتىن جوبانى ىسكە اسىرۋعا كىرىستى. وسىعان وراي ولارعا 16 گەكتار جەر بەرىلدى. قۇرىلىس جۇمىستارى باستالىپ, قازىر 40 پايىزعا اياقتالدى. جوبانى تولىق جۇزەگە اسىرۋعا 27 ملرد تەڭگە جۇمسالادى. 200-دەن اسا ادام جۇمىس ورنىمەن قامتىلادى.
بۇعان قوسا قىتايدان كەلگەن ينۆەستورلار كەراميكالىق تاقتايشالار وندىرسەك دەيدى. ولارعا «جۇلدىز» يندۋستريالىق ايماعىنان 32 گەكتار جەر قاراستىرىلدى. تارتىلاتىن ينۆەستيتسيا كولەمى – 32 ملرد تەڭگە. 350 جاڭا جۇمىس ورنى پايدا بولادى. قۇرىلىسى 70-80 پايىزعا اياقتالىپ قالدى.
اكىمدىكتىڭ نەگىزگى ماقساتى – حالىققا جۇمىس تاۋىپ بەرۋ, جاڭا وندىرىستەر ارقىلى بيۋدجەتتىك سالىقتى كوبەيتۋ. سونىمەن, 2024 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتى جىلدىعىندا كوكا-كولا مەن كەراميكالىق تاقتايشالار وندىرەتىن زاۋىت تولىعىمەن ىسكە قوسىلادى. بۇدان باسقا دا شەتەلدىك ينۆەستورلار سانى مەگاپوليستە كوپ. ماسەلەن, رەسەيدەن كەلگەن ينۆەستورلارعا يندۋستريالىق ايماقتان 20 گەكتار جەر بەرىلىپ, ولار ءۇي قۇرىلىسى كومبيناتىن سالىپ جاتىر. ياعني تەمىر-بەتون بۇيىمدارىن قۇراستىرادى. قازىر شاھاردا كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى قارقىن العان. بۇل رەتتە تەمىر-بەتون بۇيىمدارى ءۇي قۇرىلىسىنداعى شىعىنداردى ازايتىپ, قۇرىلىسقا كەتەتىن ۋاقىتتى ۇنەمدەمەك. شەتەلدەگى ۇيلەردىڭ كوپشىلىگى وسىنداي ادىسپەن سالىناتىنعا ۇقسايدى. بۇل تەمىر-بەتون كونسترۋكتسياسىمەن بىرقاباتتى ءۇيدى دە تۇرعىزۋعا بولادى.
مەگاپوليستە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەيتىن «بوزارىق» يندۋستريالىق ايماعى بار. نەگىزىنەن شيكىزاتتى كورشىلەس وبلىستاردان الاتىن بولادى. تەك قانا تاماق ونەركاسىبىمەن اينالىسادى. ونىڭ كولەمى – 136 گەكتار. پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا وراي ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قۇرىلعان. قازىر تۇرىك ينۆەستورى وسى يندۋستريالىق ايماقتان ۇلكەن جوبانى جۇزەگە اسىرعالى جاتىر. بۇل جوبا – انار شىرىنىن شىعاراتىن زاۋىت. انار شىرىنى 250 مگ قاڭىلتىر بانكىدە شىعارىلادى. بۇگىندە مۇنداي شىرىن ساۋدا ورىندارىندا ۇلكەن سۇرانىسقا يە. 300-دەن اسا ادام وسى كاسىپورىندا جۇمىس ىستەمەك. زاۋىت اۋماعى 10 گەكتاردى قۇرايدى, جۇمسالعان ينۆەستيتسيا قاراجاتى – 7,2 ملرد تەڭگە. ءوندىرىستى ىسكە قوسۋ 2025 جىلعا جوسپارلانىپ وتىر.
ال «وڭتۇستىك» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىندا جەڭىل ونەركاسىپ, مۇناي-حيمياسى, ماشيناجاساۋ سالالارى شوعىرلانعان. كەلەتىن ينۆەستورلارعا وسى ايماقتان ورىن بەرىلەدى. ءبىر جاقسىسى – ينۆەستور جەر, م ۇلىك سالىعىنان بوساتىلادى. قازىر رەسەيلىك ينۆەستور ايەلدەرگە ارنالعان فيتنەس كيىمدەر تىگىپ جاتىر. ۇلكەن جوبا بولماسا دا جەڭىل ونەركاسىپتىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسىپ وتىر. وسى سەكىلدى جوبالار مەگاپوليستە جەتەرلىك.
مەملەكەت باسشىسى جولداۋدا شاعىن كاسىپكەرلەردى قولداۋعا, ولاردى ورتا كاسىپكەرلەر دەڭگەيىنە شىعارۋعا تاپسىرما بەردى. بۇل ورايدا شىمكەنتتە «ىسكەر قالا» دەپ اتالاتىن جەرگىلىكتى باعدارلاما جۇمىس ىستەپ جاتىر. بيىل 1 تامىزعا دەيىن 1%-بەن 10 ملن تەڭگەگە دەيىن نەسيە بەرەتىن. قازىر ول سوما ءوسىپ, 30 ملن-عا كوبەيدى. باعدارلامادا ءوندىرىس, اۋىل شارۋاشىلىعى, تۋريزم, سەرۆيستىك قىزمەت سالالارىنا قاتىستى جوبالارعا قارجى بەرۋ قاراستىرىلعان. «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى باعدارلاماعا قاراجات ءبولۋدى وسى ايدا شەشپەك. كاسىپكەرلەرگە بۇل باعدارلامامەن ەكىنشى دەڭگەيلى بانك ارقىلى نەسيە بەرىلەدى. باستى شارتى – كەپىل م ۇلىكتىڭ بولۋى. «بيزنەسكە ارنالعان ۇكىمەت» فرونت-ءوفيسى كەرەكتى قۇجاتتاردىڭ ءبارىن تۇگەندەپ, تەگىن بيزنەس-جوسپار جاساپ بەرەدى. سول فرونت-وفيس كاسىپكەردى جۇگىرتپەي-اق, 1-2 كۇندە قۇجاتتاردى بانككە ءوزى وتكىزەدى, ال بانك تالاپقا سايكەس كەلسە, ءبىر اپتا ىشىندە جوبانى ماقۇلدايدى. 1% پايىزبەن العان نەسيەنى كاسىپكەر قالاي پايدالانىپ جاتقانىن تەكسەرىپ وتىراتىن مونيتورينگتىك توپ بار. اكىمدىك تسيفرلىق تەحنولوگيانىڭ مۇمكىندىگىن ەسكەرىپ, كەلەشەكتە قۇجاتتاردى ەلەكتروندىق كىلتپەن قابىلدايتىن ەتپەكشى. مۇنىڭ پايداسى كاسىپكەر ۋاقىت جاعىنان ۇتادى.
«ىسكەر قالانىڭ» تاعى ءبىر باعىتى – وندىرىستىك الاڭداردى جالعا بەرۋ. ويتكەنى كاسىپكەرلەر ورىن تابۋدان كوپ قينالادى. ارەنداعا بەرىلەتىن عيماراتتار قىمبات. اكىمدىك سول ءۇشىن بۇرىنعى توقتاپ قالعان «قاينار ماي» زاۋىتىنىڭ باسشىلىعىمەن كەلىسىپ, كاسىپورىننىڭ ءار شارشى مەترىن مىڭ تەڭگەدەن ارزانعا جالعا بەرىپ وتىر. Silk way ءوندىرىس ورنىنان دا ارەندا قاراستىرعان. ءبىرىنشى جىلى اكىمدىك جالداۋ قۇنىنىڭ 75%-ىن, ەكىنشى جىلى 50%-ىن, ءۇشىنشى جىلى 25%-ىن تولەپ بەرەدى. ياعني كاسىپكەرگە اياققا تۇرىپ العانشا جاعداي جاسايدى. 10 مىڭ شارشى مەترلىك زاۋىت مودۋل ءوندىرىس الاڭى جاقىندا اشىلعانىنا قاراماستان كاسىپكەرلەر تولىپ قالعان. كاسىپكەرلەردى تولىق قاناعاتتاندىرۋ ءۇشىن «ستاندارت» جەكەمەنشىك يندۋستريالىق ايماعىنان 27 مىڭ شارشى مەترگە ءوندىرىس الاڭى سالىنىپ جاتىر.
«ىسكەر قالا» باعدارلاماسىنىڭ ءۇشىنشى باعىتى – وندىرىستىك الاڭدا جۇمىس ىستەپ جاتقان كاسىپكەرلەرگە ءوندىرىسىن كەڭەيتۋ ءۇشىن 2%-بەن 50 ملن تەڭگەگە دەيىن نەسيە بەرۋ. وسى اقشاعا كەرەكتى قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الادى نەمەسە اينالىم قاراجاتقا جۇمسايدى. پرەزيدەنتتىڭ شاعىن كاسىپكەرلەردى ورتا كاسىپكەرلىك دەڭگەيىنە كوتەرۋ قاجەت دەگەن جولداۋداعى تالابىن وسى باعدارلاما ىسكە اسىرىپ جاتىر. سوندىقتان وسىنى ۇكىمەت نازارعا الىپ, وزگە وڭىرلەرگە قاناتقاقتى جوبا رەتىندە ەنگىزسە بولادى دەگەن ۇسىنىس ايتقىمىز كەلەدى. ەگەر كاسىپكەر 2-3 جىل وتكەن سوڭ تابىسى ارتىپ, وندىرىستىك الاڭعا سىيماي بارا جاتسا, اكىمدىك يندۋستريالىق الاڭنان جەر ۇسىنادى. وسىلايشا, جەرگىلىكتى بيلىك ىسكەر ازاماتتاردى شاعىننان ورتاعا, ودان ءىرى كاسىپكەر اتانۋعا كومەك بەرەدى.
كاسىپكەرلىك جانە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءبىرجان ازىمبەرديەۆتىڭ ايتۋىنشا, باعدارلاما 2019 جىلى قابىلدانىپ, وسى كۇنگە دەيىن ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن دالەلدەپ ۇلگەرگەن. ماسەلەن, باعدارلاما ارقىلى 500-گە جۋىق ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلىپ وتىر. ءبىرىنشى پايداسى وسى بولسا, ەكىنشىدەن باعدارلامانى ىسكە اسىرۋعا جۇمسالعان ءاربىر بيۋدجەتتىڭ 1 تەڭگەسىنە 2,2 تەڭگە سالىق تۇسكەن.
شىمكەنت
