قازاقستاندا جىل سايىن 22 مىڭنان استام نارەستە شالا تۋىلاتىن بولسا, كوز تورىنىڭ اۋىر دەرتى – شالا تۋعان نارەستەلەر رەتينوپاتياسى تابىلعان 4 مىڭداي ءسابيدىڭ مۇلدە سوقىر بولىپ قالۋ قاۋپى بار. 2023 جىلعى قىركۇيەكتەگى دەرەك بويىنشا, قاتەرلى جاعدايداعى شالا تۋعان نارەستەلەردىڭ 3100-دەيى نەمەسە 78%-ى دياگنوستيكادان ءوتتى. ونىڭ ىشىندە 927 بالا جوعارى بىلىكتى وفتالمولوگ دارىگەرلەردەن دەر كەزىندە, 24-تەن 72 ساعاتقا دەيىنگى ارالىعىندا مەديتسينالىق كومەك الىپ ۇلگەرگەن.
شالا تۋعان بالالاردىڭ رەتينوپاتياسىن انىقتاۋ دارىگەردىڭ جوعارى كاسىبيلىگىن عانا ەمەس, وفتالموسكوپ, رەتينالدى كامەرا, وفتالمولوگيالىق لازەر سياقتى زاماناۋي مەديتسينالىق تەحنولوگيالاردى قاجەت ەتەدى. ال مامانداندىرىلعان جابدىقتارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن قوماقتى قاراجات كەرەك.
دەگەنمەن بۇل ماسەلە قايىرىمدىلىق قورلارىنىڭ قولداۋىنىڭ ارقاسىندا شەشىمىن تاۋىپ وتىر
«سابيلەر دۇنيەگە كەلە سالىپ مۇگەدەكتىككە ۇشىراۋ دەڭگەيىن ازايتۋ ءۇشىن الدىمىزدا كۇردەلى مىندەت – قىسقا مەرزىم ىشىندە جاڭا تۋعان نارەستەلەردىڭ بارلىعىن دياگنوستيكالىق قۇرال-جابدىقتاردىڭ وتە جەتىسپەۋشىلىگىنە قاراماستان, وفتالمولوگيالىق سكرينينگپەن قامتۋ ماسەلەسى تۇردى. AYALA قايىرىمدىلىق قورى مەن «قازاقستان حالقىنا» قورىنىڭ بىرلەسكەن كۇش-جىگەرىنىڭ ارقاسىندا وڭىرلەردەن كەلىپ تۇسكەن وفتالموسكوپتارعا دەگەن سۇرانىس شەشىمىن تاپتى. مەديتسينالىق كورسەتىلىمدەر بويىنشا قاجەت بولعان جاعدايدا بالالارعا لازەرلىك تۇزەتۋ استانا مەن الماتىدا عانا ەمەس, ەلىمىزدىڭ جەتى پەريناتالدىق ورتالىعىندا جۇرگىزىلەدى. بۇل ەل ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىك, ياعني دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاقسارتۋ مەن بالالاردىڭ كورۋ قابىلەتىن ساقتاۋدا ايتارلىقتاي جۇمىستار اتقارىلعانىن كورسەتەدى. جاپپاي وفتالمولوگيالىق سكرينينگتى ەنگىزۋ مەن لازەرحيرۋرگيالىق وتالاردى جۇرگىزۋ جاڭا تۋعان نارەستەلەردىڭ كورۋ قابىلەتىن دەر كەزىندە دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدى قامتاماسىز ەتەدى دەپ ۇمىتتەنەمىز», دەيدى قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە قاراستى انا مەن بالا دەنساۋلىعىن قورعاۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ماعريپا ەمبەرگەنوۆا.
قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ 16 مەديتسينالىق ورتالىعى وفتالموسكوپتارمەن, 5 لازەرلىك قوندىرعى جانە 5 رەتينالدى كامەرامەن قامتاماسىز ەتىلگەن.
«وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن عانا جىلىنا جۇزدەگەن بالا كورۋ قابىلەتىنەن ايىرىلىپ, انالارىنىڭ كوزىندەگى مەيىرىم مەن جارىق دۇنيەنى سەزىنۋ باقىتىنان ايىرىلىپ جاتاتىن ەدى. اتا-انالار رەتينوپاتيانى شەتەلدە ەمدەۋدى ءوتىنىپ, قايىرىمدىلىق قورلارىنا تالاي مارتە جۇگىنۋگە تۋرا كەلگەن. وكىنىشكە قاراي, مۇنداي ەمدەلۋ ءاردايىم ءساتتى وتپەدى, سەبەبى بىردەن, تۋعاننان كەيىنگى العاشقى ايدا رەتينوپاتيانىڭ بەلەڭ الۋىن توقتاتۋعا بولاتىن قىمبات ۋاقىت ءوتىپ كەتتى. قازىر ەلىمىزدە شالا تۋعان نارەستەلەردىڭ كوز تورىن دياگنوستيكالاۋ, لازەركواگۋلياتسيالاۋ دا جاپپاي جۇرگىزىلىپ جاتىر. شالا تۋعانداردىڭ رەتينوپاتياسى ىندەتىن توقتاتۋدا كەشەندى ءتاسىل باستى ءرول اتقاردى. بۇل 15-تەن استام بالالار وفتالمولوگىنىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ, رەتينوپاتيا بويىنشا ۇلتتىق كلينيكالىق حاتتاماسىن بەكىتۋ مەن ەلدەگى بارلىق پەريناتالدىق ورتالىقتاردى قاجەتتى دياگنوستيكالىق, لازەرحيرۋرگيالىق جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ارقاسىندا جۇزەگە اسىپ جاتىر», دەيدى AYALA قايىرىمدىلىق قورىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ءارى پرەزيدەنتى ايدان سۇلەيمەنوۆا.
سول سياقتى «دوم» قوعامدىق قورى مەن ارۋجان سايننىڭ ارقاسىندا ۇزاق جىلدار بويى بالالارعا شەتەلدە اۋىر, ءىس جۇزىندە قايتىمسىز رەتينوپاتيا تۇرلەرىندە حيرۋرگيالىق كومەك كورسەتۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتقانىن ايتا كەتۋ كەرەك.
ماسەلەن, الماتىدا وتكەن حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسياعا العاش رەت الەمدىك اۋقىمداعى شالا تۋعان نارەستەلەردىڭ رەتينوپاتياسىن ەمدەۋ جونىندەگى جەتەكشى ماماندار – KIDROP بىرەگەي باعدارلاماسىن ازىرلەۋشىلەردىڭ ءبىرى, دوكتور اناند ۆينەكار مەن بالالاردىڭ ۆيترەورەتينالدىق حيرۋرگياسى بويىنشا ءىرى حالىقارالىق ساراپشى دوكتور نيحيل پال كەلدى. ۇندىستاندىق ماماندار دا شالا تۋعان نارەستەلەردىڭ رەتينوپاتيا ماسەلەسىن ەنتۋزياست دارىگەرلەردىڭ بەلسەندىلىگى, قايىرىمدىلىق قورلارىنىڭ قولداۋى مەن وعان مەملەكەتتىك تۇرعىدا نازار اۋدارۋدىڭ ارقاسىندا شەشكەن.
«سوڭعى جىلدارى شالا تۋعان نارەستەلەردىڭ رەتينوپاتياسى اتا-انالاردى قورعا ءجيى جۇگىندىرەتىن, كەڭىنەن تارالعان كەسەل بولدى. ءبىزدىڭ «دوم» قورى جۇمىس ىستەگەن ۋاقىتىندا 2369 بالاعا جاسادلعان 3 751 وتانى, ونىڭ ىشىندە 2010-2023 جىلدار ارالىعىندا 632 رەتينوپاتيا وتاسىن تولەدى. بالالار رەسەي, ءۇندىستان كلينيكالارىنا جىبەرىلىپ, وفتالمولوگ حيرۋرگتەر ولاردىڭ كورۋ قابىلەتىن ساقتاپ قالۋعا تىرىسادى. قازىر قازاقستاندا شالا تۋعان سابيلەردىڭ رەتينوپاتياسىن وسى مەديتسينالىق كومەكتى دامىتۋعا ۇيىتقى بولىپ وتىرعان ءارى حەدلاينەرى اسەل شاريپوۆا سەكىلدى دارىندى ماماندار ىلگەرىلەتىپ جاتىر. ولار اۋرۋدى دەر كەزىندە انىقتاپ, ەڭ كىشكەنتاي پاتسيەنتتەرىمىزگە وتا جاسايدى. اۋرۋحانالاردى دياگنوستيكالاۋ مەن وتا جاساۋعا ارنالعان جاڭا قۇرال-جابدىقتارمەن جابدىقتاۋ تۇرىندەگى باعا جەتپەس كومەكتى مەملەكەتىمىز AYALA قورىنان الادى, وسى ساۋاپتى ءىسى ءۇشىن ولارعا دا العىسىمىز شەكسىز», دەيدى ارۋجان ساين.
