اڭگىمەمىزدى بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگىن جوققا شىعاراتىنداردان باستاساق. مۇنداي پىكىردىڭ ءبىزدىڭ قوعامدا ايتىلا باستاعانىنا تاڭعالماسقا شارا جوق. ويتكەنى بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى – الەمدە بار تاجىريبە. ءارى ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن الدەقاشان دالەلدەپ قويعان وڭ تاجىريبە. ەندەشە مۇنداي تاجىريبەدەن ءبىزدىڭ ەل نەگە تەرىس اينالۋى كەرەك؟!
ءبىر قىزىعى مۇنداي پىكىرلەر بيزنەستى ەكى وكپەدەن قىسقان پاندەميا كەزىندە ءجيى ايتىلعان ەكەن. دەمەك بۇل پىكىرلەردى ماۋسىمدىق سيپاتقا يە دەسەك دۇرىس بولار.
شىن مانىندە, جوعارىدا ايتقانىمىزداي, بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى ارقىلى ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك سالاسىندا قىرۋار شارۋا تىندىرىلىپ جاتىر. ءبىر ءوزى ءبىر اۋىلدى, ءبىر اۋداندى گۇلدەندىرىپ وتىرعان ءىرى كومپانيالاردى بىلەمىز. اسىرەسە, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, مادەنيەت, الەۋمەتتىك قورعاۋ, سپورت سەكىلدى سالالاردىڭ جىرتىعى ءدال وسى تاجىريبە ارقىلى بۇتىندەلىپ وتىرعانى دا كوپكە ايان. ايتالىق, ءىرى كومپانيالاردىڭ قالالاردا بالالارعا ارنالعان ويىن الاڭدارىن, سپورتتىق نىسانداردى, مادەني كەشەندەردى سالىپ جاتقانىن نەمەسە قامقورلىققا العانىن ءجيى ەستيمىز. وسىلايشا, ەلىمىزدە شارۋاسىن دوڭگەلەتىپ وتىرعان ءىرى كومپانيالار الەۋمەتتىك سالانىڭ دامۋىنا سونى سەرپىن بەرىپ كەلەدى.
وسى ورايدا بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى ارقىلى ءبىلىم سالاسىنداعى جوبالارعا ەرەكشە نازار اۋدارعان ءجون دەپ بىلەمىز. ويتكەنى, بىلىمگە سالىنعان ينۆەستيتسيا – بولاشاققا سالىنعان ينۆەستيتسيا. ءتۇپتىڭ تۇبىندە بۇعان جۇمسالعان قاراجات پەن كۇش-قايرات ەسەلەپ قايتادى, ءوزىن-ءوزى اقتايدى. شىنى كەرەك, وسى كۇنگە دەيىن بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى اياسىندا ءبىلىم سالاسىندا جاڭا عيماراتتار سالۋ, جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ سەكىلدى جوبالار كوپتەپ جۇزەگە اسىرىلدى. ەندىگى كەزەكتە ۇستانعان باعىتتى ءسال-ءپال وزگەرتۋ كەرەك سەكىلدى. ايتالىق, بۇدان بىلاي ءبىلىم سالاسىنداعى ماتەريالدىق يگىلىكتەردەن بولەك, رۋحاني دۇنيەگە دە نازار اۋداراتىن ۋاقىت كەلگەن سەكىلدى. ايتپاعىمىز – عيمارات سالۋ ءبىر باسقا دا, سول عيماراتتا وقيتىن ۇل-قىزداردى رۋحاني دۇنيەمەن سۋسىنداتۋ ءبىر بولەك. البەتتە, ەكەۋى دە ءتيىمدى. بىراق ءدال قازىرگىدەي الماعايىپ كەزەڭدە ەكىنشىسىنىڭ پايداسى زور بولماق جانە ول بولاشاق ءۇشىن دە ءتيىمدى.
مىسال كەلتىرەلىك. جاسىراتىنى جوق, قازىرگى مەكتەپ وقۋشىلارى گازەت-جۋرنالدارعا, كىتاپتارعا اسا قىزىعا قويمايدى. سولاي ەكەن دەپ زاماننىڭ ىرقىنا جىعىلىپ, قولدى سىلتەي سالۋعا تاعى بولمايدى. وقۋشىلاردى گازەت-جۋرنالمەن, كىتاپپەن دوستاستىرۋدىڭ امالىن ىزدەۋ كەرەك, سول ءۇشىن كۇرەسۋ ماڭىزدى. راس, بىزدەگى قازاق تىلىندە شىعىپ جاتقان جاڭا كىتاپتار, جاقسى جۋرنالدار مەن گازەتتەر مەكتەپتىڭ بارىنە بىردەي جەتپەيدى. ويتكەنى نارىقتىق قاتىناستاردىڭ جۇرگىزىپ وتىرعانى ويىن ەرەجەسى وسىنداي. ەشبىر رەداكتسيا, ەشبىر باسپا ءۇيى شىعارعان ءونىمىن مەكتەپتەرگە تەگىن تاراتىپ بەرمەيدى. ەسەسىنە وسىنى بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى ارقىلى رەتتەۋگە بولاتىن سەكىلدى. ءارى مۇنداي جارقىن مىسالدار قازىر جەتەرلىك. بۇل رەتتە ەلىمىزدەگى «تەڭىزشەۆرويل» (تشو) كومپانياسىنىڭ تاجىريبەسى ەل ىشىندە كەڭىنەن تاراتۋعا تۇرارلىق دەپ بىلەمىز. الەۋمەتتىك جوبالارعا باس ءمان بەرەتىن وسى كومپانيا كەيىنگى ۋاقىتتا مەكتەپ كىتاپحانالارىن مەملەكەتتىك تىلدەگى ادەبيەتتەرمەن تولىقتىرۋ ىسىنە دە قولداۋ كورسەتىپ ءجۇر. مىسالى, «تشو» جوباسى اياسىندا اتىراۋ وبلىسىنىڭ مەكتەپ كىتاپحانالارى «National Geographic Qazaqstan» جۋرنالىنا جازىلعان. بۇل رەسۋرس تەك مەكتەپ وقۋشىلارى ءۇشىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ونى وقۋلىققا قوسىمشا ماتەريال رەتىندە قولدانا الاتىن مۇعالىمدەر ءۇشىن دە پايدالى. ويتكەنى, ازىرگە ءدال وسى جۋرنال قازاق تىلىندە عىلىمنىڭ ءتۇرلى سالالارىنان حاباردار ەتەتىن الەمدىك دەڭگەيدەگى جوعارى ساپالى عىلىمي-تانىمدىق كونتەنت ۇسىناتىن كورنەكى باسىلىم بولىپ وتىر. تورتكۇل دۇنيەنىڭ تۇرعىندارى سەكىلدى, قازاقستان وقىرماندارى دا 135 جىلدىق تاريحى بار وسى جۋرنالدىڭ ارقالاعان جۇگىن, ياعني بەرەتىن ءبىلىمىن باعالايتىنى انىق.
سونىمەن قاتار, بيىل جىلىوي اۋدانىندا جىلىوي اۋدانىن دامىتۋ باعدارلاماسى جۇمىسىن باستادى. سونىڭ اياسىندا 8 مەكتەپتە اۋداننىڭ بارلىق وقۋشىسىنا وقىپ-ۇيرەنۋ مۇمكىندىگىن بەرەتىن STEAM زەرتحانا اشىلعانىن دا ايتا كەتكەن ءجون.
راس, قازاق تىلىندەگى ءبىلىم بەرۋ كونتەنتىنىڭ قولجەتىمدىلىگىنە, اسىرەسە عىلىمي كونتەنتكە قولجەتىمدىلىككە قاتىستى بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە كەمشىلىكتەر بار ەكەنى بەلگىلى. ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ باستاماشىلىق ەتكەن «وقۋعا قۇشتار مەكتەپ» مەملەكەتتىك جوباسى دا وسىنداي قاجەتتىلىكتەن تۋىنداعانى انىق. سوندىقتان اتالعان جۋرنال وقۋ-اعارتۋ باعىتىندا دا مۇعالىمدەر مەن وقۋشىلار ءۇشىن پايدالى سەمينار-ترەنينگتەر وتكىزىپ كەلەدى. وسى ورايداعى بالالاردىڭ عىلىمعا قىزىعۋشىلىعىن وياتۋدى ماقسات ەتكەن تاقىرىپتىق دارىستەرىنىڭ ماڭىزى دا اسا زور دەپ بىلەمىز. «تشو» سەكىلدى بۇل باستامانى وزگە دە ءىرى كومپانيالار قولداۋعا ءتيىس. مۇنداي قادامدار ءبىر جاعىنان مەملەكەت ءۇشىن باسىمدىعى جوعارى ماسەلەنى ىسكە اسىرۋعا ىقپال ەتسە, ەكىنشى جاعىنان بالالاردىڭ فۋنكتسيونالدىق ساۋاتىن باعالايتىن حالىقارالىق تەست ناتيجەلەرىن جاقسارتۋعا دا ءوز ۇلەسىن قوساتىنى انىق. ويتكەنى قاراپايىم وقىرمانعا ارنالعان عىلىمي ماقالالار مەكتەپ قابىرعاسىنداعى ءبىلىمنىڭ عىلىمدا قالاي قولدانىس تاباتىنىنىڭ انىق كورىنىسى.
بىزدىڭشە, مۇنداي ءتيىمدى تاجىريبەنى ەل ىشىندە كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ كەرەك. بۇعان رەداكتسيالار مەن باسپا ۇيلەرى دە قىرىن قاراماسى انىق. ءارى-بەرىدەن كەيىن بۇعان ولاردىڭ وزدەرى دە مۇددەلى. دەگەنمەن, بۇل ىسكە مەملەكەتتىڭ مۇددەلى بولعانى الدەقايدا ابزالىراق. ويتكەنى جاس ۇرپاقتى رۋحاني دۇنيەمەن بايىتۋ, اۋمالى-توكپەلى زاماندا ولاردىڭ جوعالىپ كەتپەۋىنە كۇش سالۋ, ولاردى دۇرىس جولعا باعىتتاۋ – مەملەكەتتىك ماڭىزى بار ماسەلە.
