اتاپ ايتقاندا, مۇحيتتىڭ ارعى بەتىندە قازاقستاننىڭ توراعالىعىمەن ازياداعى ءوزارا ءىس-قيمىل جانە سەنىم شارالارى كەڭەسى سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ بەيرەسمي كەڭەسى ءوتىپ, جيىنعا ازيا كەڭەسى مۇشە مەملەكەتتەرىنىڭ سىرتقى ساياسي ۆەدومستۆولارىنىڭ باسشىلارى قاتىستى. كەزدەسۋدىڭ باستى نازارى 2022 جىلى قازاندا استانادا وتكەن اوسشك 6-شى ءسامميتىنىڭ شەشىمدەرىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەسىنە باعىتتالدى.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مۇرات نۇرتىلەۋ سامميتتە قابىلدانعان استانا دەكلاراتسياسىنىڭ ماڭىزىنا توقتالدى. قۇجات ازيا كەڭەسىن تولىققاندى حالىقارالىق ۇيىمعا ترانسفورماتسيالاۋدى ىسكە قوسۋعا باعىتتالعان اتاپ ءوتتى. مۇشە مەملەكەتتەرگە ەلىمىزدىڭ باستاماسىن قولداعانى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى.
جيىندا ازيا كەڭەسىن ودان ءارى ينستيتۋتسيونالدىق دامىتۋ, سەنىم شارالارىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا تۋرالى تالقىلاندى. سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ كەڭەسى وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ازيا كەڭەسىن ترانسفورماتسيالاۋ جونىندەگى جول كارتاسى قابىلداندى. سونداي-اق اوسشك سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى كەڭەسىنىڭ تۇراقتى دامۋ ءۇشىن ۆولونتەرلىك قىزمەتتى ىلگەرىلەتۋ جونىندەگى مالىمدەمەسى جاسالدى. ازيا كەڭەسى باس حاتشىسىنىڭ جاڭا ورىنباسارىنىڭ كانديداتۋراسى بەكىتىلدى.
بۇدان بولەك, سىرتقى ىستەر ءمينيسترى م.نۇرتىلەۋ يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ ۇيلەستىرۋ كەزدەسۋىنە قاتىستى. ءىس-شارا بارىسىندا ۇيىمعا 57 مۇشە-مەملەكەتتىڭ دەلەگاتسيالارىنىڭ باسشىلارى يسلام الەمىنە قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلادى. ۇيىم شەڭبەرىندە ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ جولدارىن قاراستىردى.
قازاقستان ءسىم باسشىسى ءوز سوزىندە الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرى سەزى تولەرانتتىلىق پەن كونفەسسياارالىق كەلىسىم يدەيالارىن ىلگەرىلەتۋگە قوسقان ۇلەسىنە نازار اۋداردى. تاياۋ شىعىس بەيبىتشىلىك ۇدەرىسىنە جاردەمدەسۋدىڭ جانە اۋعانستانداعى جاعدايدى تۇراقتاندىرۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى. قازاقستاننىڭ جاھاندىق جانە وڭىرلىك قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە جاردەمدەسە بەرەتىنىن جەتكىزدى.
ء«بىز ۇيىمىمىزدىڭ بىرەگەي گەوگرافيالىق ارتىقشىلىقتارىن ءتيىمدى پايدالانۋىمىز جانە مۋلتيمودالدى كولىك بايلانىستارىن نىعايتۋىمىز قاجەت. بۇل يىۇ ەلدەرىنىڭ ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ايتارلىقتاي سەرپىن بەرەدى», دەدى م.نۇرتىلەۋ.
ءىس-شارادا ەلىمىزدىڭ باستامالارىنا ەكپىن بەرىلدى. ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى يسلام ۇيىمىنىڭ قىزمەتىنە, بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى حالىقارالىق اگەنتتىكتى جانە عىلىم مەن تەحنولوگيالار سالاسىنداعى «يىۇ-15» ديالوگ پلاتفورماسىن قۇرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
سونىمەن قاتار سىرتقى ىستەر ءمينيسترى م.نۇرتىلەۋدىڭ توراعالىعىمەن شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى كەڭەسىنىڭ كەزەكتەن تىس وتىرىسى ءوتتى. تاراپتار ۇيىمدى دامىتۋ, ونىڭ الەۋەتىن جەتىلدىرۋ پەرسپەكتيۆالارىن, سونداي-اق وزەكتى حالىقارالىق جانە وڭىرلىك پروبلەمالار تۇرعىسىنان شىۇ - بۇۇ ءوزارا ءىس-قيمىلىن تەرەڭدەتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
قازاقستان ءسىم باسشىسى ۇيىمنىڭ قازىرگى حالىقارالىق قاتىناستار جۇيەسىندەگى مارتەبەسىن ودان ءارى نىعايتۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. قازاقستاننىڭ شىۇ توراعاسى رەتىندە تاراپتاردىڭ بىرلەسكەن كۇش-جىگەرىن شانحاي ۇيىمىنىڭ قىزمەتىن جەتىلدىرۋگە دايىن ەكەنىن جەتكىزدى. ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ بارلىق باعىتتارى – قاۋىپسىزدىك, ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە مادەني-گۋمانيتارلىق سالالاردى تەڭگەرىمدى دامىتۋعا ازىرلىگىن ءبىلدىردى.
«قازىرگى جاعدايدا بىزگە زاماناۋي قاۋىپ-قاتەرلەرگە ءتيىمدى جاۋاپ بەرە الاتىن ءموبيلدى ۇيىم قاجەت. شانحاي ۇيىمىنىڭ الەۋەتىن پايدالانۋعا جاڭا كوزقاراس قاجەت», دەدى م.نۇرتىلەۋ.
دەلەگاتسيا باسشىلارى ۇيىمعا بۇۇ باس اسسامبلەياسى جانىنداعى بايقاۋشى مارتەبەسىن بەرۋدىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىندا شىۇ مەن بۇۇ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ساپالى جاڭا دەڭگەيگە شىعارۋ قاجەتتىگىن قولدادى.