كەنشىلەر قالاسىنىڭ استاناسىندا تاعدىرىن جەتى قات جەر استىمەن بايلانىستىرعان وسىنداي اۋلەت جەتىپ ارتىلادى. اتاسىنىڭ جولىن جالعاعان بالا, اعاسىنىڭ ىزىنەن ەرگەن ءىنى. وسىلاي ەڭبەك جولى ساباقتاسا بەرەدى. ءبىزدىڭ وڭىردە مۇنداي ءۇردىس داستۇرگە اينالعان. سولاردىڭ قاتارىندا نۇربەكوۆتەر اۋلەتى اسا قۇرمەتپەن اتالادى. ەڭبەك جولدارى ەكى عاسىردى جالعاپ وتىر. ارعى اتالارىنان باستاپ قازىر نەمەرەلەرىنە دەيىن تاۋ-كەن ءوندىرىسى سالاسىندا.
اباي قالاسىنداعى ارداگەر كەنشى الپىسباي تۇرسىن ۇلى بار ءومىرىن كومىر وندىرۋگە ارناعان. العاشقىدا مەحانيزاتور ماماندىعىن العان ول اكەسىنىڭ جولىن قۋىپ, شارۋاشىلىققا قاراي بەت بۇرادى. تراكتور, كومباين تىزگىندەيدى. قازىرگى ۇشتوبە اۋىلىندا. كەيىننەن كەنشى بولۋدى ۇيعارادى. 1965 جىلى العاش شاحتاعا تۇسەدى. شاحتا باسشىلىعى اۋەلى جىگەرلى جاستى التى اي ەلەكتروسلەسار ماماندىعىنا وقىتىپ الادى. سودان بەرى اباي قالاسىنداعى №6 ۋچاسكە شاحتاسىندا تابان اۋدارماي وتىز جىل ەڭبەك ەتەدى. سول جەردەن قۇرمەتكە بولەنىپ, زەينەتكە شىعادى.
الپىسباي اقساقالدىڭ اكەسى عانا اگروسالادا ەڭبەك ەتكەنىمەن, اكەسىنىڭ باۋىرلارىنىڭ بارلىعى قاراعاندى شاحتاسىندا جۇمىس ىستەگەن. ونى قادىرلى اقساقال بىلاي ەسىنە الادى.
– اكەمنىڭ تۇراباي, قاپپار, باتتال ەسىمدى ءۇش باۋىرى شاحتادا ءومىر بويى ەڭبەك ەتتى. شامامەن 35 جىلداي. ول كەزدە زەينەتكە 50 جاستان شىعاتىن ەدى عوي. ۇشەۋى دە ءبىر جەردە. سوناۋ ساتتەگى بەينەتتى سوزبەن جەتكىزە المايمىز. بالا كەزىمىزدە كوزبەن كوردىك. مەنىڭ جولىمدى كەيىن بالالارىم جالعادى, – دەيدى الپىسباي اقساقال.
الپىسباي اقساقالدىڭ قۋانىش, جاقسىلىق, جاقان ەسىمدى ۇلدارى دا اكەلەرىمەن بىرگە اباي شاحتاسىندا ەڭبەك ەتتى. شاحتا جابىلعانشا. بالا كەزدەرىنەن كەنشى بولۋدى ارمانداپتى.
– بالالارىم ءىزىمدى جالعاعىسى كەلدى مە, جەر استىنداعى جۇمىس قىزىقتىردى ما, ايتەۋىر ۇشەۋى دە مەن جۇمىس ىستەگەن شاحتاعا جۇمىسقا تۇردى. اراسىندا اسكەرىنە دە بارىپ كەلدى. يۋجنىي اۋىلىندا تۇردىق. 3-4 شاقىرىمدىق جۇمىسقا جاياۋ بارامىز. كەلىنشەگىم مەن قىزىم اماندىعىمىزدى تىلەپ, توسىپ وتىرادى. ءسويتىپ ءجۇرىپ زەينەتكە شىقتىم. بالالارىم شاحتا جابىلعانشا ەڭبەك ەتتى. 10 جىلدان اسا. كەيىن ابايعا ورنىعىپ قالعان سوڭ شاحتاداعى جۇمىستارىن ارمەن قاراي جالعامادى. باعىتتارىن باسقا سالاعا بۇردى, – دەيدى اقساقال.
قازىر اتاسىنىڭ جولىن قايتا جاڭعىرتقان وراز ەسىمدى نەمەرەسى بار. ونىڭ دا ەڭبەك ءوتىلى ون جىلعا تولىپتى. اباي شاحتاسىندا پروحودشىلار بريگاديرى. ماقتاۋلى مامان ارعى اتالارىنان كەلە جاتقان ەڭبەك جولىن جالعاعانىن ابىروي سانايدى.
– اتامنىڭ ۇلكەن ءۇش اعاسى, ودان كەيىن ءۇش ۇلى شاحتەر بولعان مەن ءۇشىن بۇل ءىزدى جالعاۋ ابىروي دەسەك تە بولادى. جەر استىندا جۇمىس ىستەپ جۇرگەنىمە 10 جىلدان اسىپتى. وسى جەردە ءجۇرىپ وتاۋ قۇردىق. ءۇي الدىق. ءۇش كىشكەنتايىمىز بار. ۇيدەن شىققان سايىن جانىمىزدى شۇبەرەككە ءتۇيىپ شىعامىز. بارلىعى ەڭبەكتىڭ ارقاسى. كەنشىلەر اۋلەتى ەكەنىمىزدى ەسىمە السام, بويىما ۇلكەن كۇش بىتەدى. اكەم دە شاحتادا 10 جىلدان اسا ۋاقىت ىستەدى. اتام: «اتاڭنىڭ, اكەڭنىڭ جولىن قۋساڭ, جامان بولمايسىڭ. كەنشىنىڭ ءار كۇنى بەرەكەلى. باتىلدىق باستى ورىندا. جەر استىنا ءتۇسۋ ءۇشىن ەكىنشى تىنىس كەرەك. سونداي بولساڭ, ەلىڭنىڭ ەكونوميكاسىنا پايداڭ تيەدى», دەپ بالا كەزىمدە ءجيى ايتاتىن, – دەيدى وراز.
اتانىڭ اقىلىن تىڭداعان وراز – قازىر ۇجىمىنا سىيلى ءھام بەدەلدى كەنشىلەردىڭ ءبىرى. اكەلەرىنىڭ ەڭبەك جولىن ابىرويمەن جالعاعان الپىسباي اقساقالدىڭ تاۋ-كەن سالاسىنداعى توككەن تەرى ەسكەرىلىپ, ەڭبەك ەرى توسبەلگىسىمەن ماراپاتتالعان. مۇنىڭ سىرتىندا باسقا دا قانشاما ماداقتاما, العىسحات جەتىپ ارتىلادى. ءبارى دە ادال ەڭبەگىنىڭ ارقاسى.
جۇرەگىندە قۇدايى بار اقساقالىمىز قۋاتتى. ءۇش ۇل, ءبىر قىزدان 10 نەمەرە, 11 شوبەرە بار. قازىر ەڭبەكتىڭ زەينەتىن كورىپ, بالا-شاعاسىنىڭ شاتتىعىنا كەنەلىپ وتىر. قادىرلى كەنشىنىڭ «ەندى وسى ەڭبەك جولىمىزدى شوبەرەمىزدەن بىرەۋ جالعاسا», دەگەن ىزگى تىلەۋى بار.
قاراعاندى وبلىسى
