بۇۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتتەريش جيىندا بۇعان ەشكىمدى كىنالاماي, ەكى كۇندىك ءسامميتتى ءتيىمدى جوسپار قۇرۋعا ارناۋعا شاقىردى. 17 بولىمنەن تۇراتىن ورنىقتى دامۋ ماقساتى 2015 جىلى بۇۇ جيىنىندا قابىلدانعان-تۇعىن. قۇجاتتا 169 ناقتى ماقسات اتاپ كورسەتىلگەن. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا قۇجاتتا كورسەتىلگەن مىندەتتەردىڭ 15 پايىزى عانا ورىندالعان.
سامميتتە يرلانديا جانە قاتاردىڭ باستاماسىمەن 43 تارماقتان تۇراتىن ساياسي دەكلاراتسيا قابىلداندى. قۇجاتتا بىرنەشە جىلدان بەرى تۇراقتى دامۋ ماقساتتارى ورىندالماي جاتقانى ەسكەرتىلگەن.
«ميلليونداعان ادام كەدەيلىككە ۇشىرادى, اشتىق بەلەڭ الىپ كەلەدى. گۋمانيتارلىق قاجەتتىلىك ارتىپ, كليماتتىڭ وزگەرۋىنىڭ سالدارى ايقىن بىلىنە باستادى. بۇل حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ السىرەۋىنەن جانە وسى داعدارىستاردى بىرلەسىپ ەڭسەرۋ ءۇشىن سەنىمنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنەن تۋىنداعان تەڭسىزدىكتىڭ كۇشەيۋىنە اكەلدى», دەلىنگەن قۇجاتتا.
بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى كەلتىرگەن مالىمەتكە سۇيەنسەك, قازىر الەمدە 2015 جىلمەن سالىستىرعاندا ورتاشا نەمەسە قاتتى اشتىقتان 745 ميلليوننان اسا حالىق زارداپ شەگەدى. وسىلايشا, بۇۇ باس حاتشىسى ا.گۋتتەريش الەم 2030 جىلعا قاراي اشتىقتان قۇتىلۋ جونىندەگى ماقساتىنا جەتۋدىڭ اۋىلى الىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. شارتاراپتا 2005 جىلدان بەرى بايقالماعان اشتىق دەڭگەيى تىركەلگەن. ازىق-ت ۇلىك باعاسى 2015-2019 جىلدارعا قاراعاندا كوپ ەلدە ءالى دە جوعارى كۇيىندە قالىپ وتىر. جەر-جاھان وسى قالپىندا جالعاستىرا بەرسە, قۇقىق قورعاۋ, گەندەرلىك جانە كەمسىتۋ ولقىلىقتارىن جويۋ ءۇشىن ءالى 286 جىل قاجەت.
ساياسي دەكلاراتسيادا باياندالعان شەشىمدەردىڭ اۋقىمى كەڭ. وندا دامۋشى ەلدەردى قارجىلاندىرۋدى, قارىزدى وتەۋدىڭ ءتيىمدى تەتىگى قاراستىرىلعان. ا.گۋتتەريشتىڭ ايتۋىنشا, تۇراقتى ورنىقتى ماقساتتاردى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن جىل سايىن كەمىندە 500 ميلليارد دوللار كومەك بەرىلۋگە ءتيىس.
دەكلاراتسيادا سونىمەن قاتار دامۋشى ەلدەرگە قولجەتىمدى باعامەن جەكە قارجىلاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرۋ ءۇشىن كوپجاقتى دامۋ بانكتەرىنىڭ بيزنەس ۇلگىسىن وزگەرتۋ ۇسىنىلعان. ا.گۋتتەريش حالىقارالىق قارجى ارحيتەكتۋراسىن رەفورمالاۋعا شاقىرىپ, قازىرگى نۇسقاسىن «ەسكىرگەن, جۇمىس ىستەمەيتىن جانە ادىلەتسىز» دەپ مالىمدەدى.
بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى باس اسسامبلەياسىنىڭ پرەزيدەنتى دەننيس فرەنسيس كەيىنگى جىلدارى سەنىم ماسەلەسىنە سەلكەۋ تۇسكەنىن, كوپجاقتى ىنتىماقتاستىڭ السىرەگەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, كوروناۆيرۋس پاندەمياسىنىڭ سالقىنى ءالى دە ءتيىپ وتىر. سونداي-اق باقۋاتتى مەملەكەتتەر قول جەتكىزە الاتىن ماقساتتى عانا تاڭدايتىنىنا نارازىلىق ءبىلدىردى.
«بىرلەسكەن, ءورشىل ءىس-قيمىل ارقىلى ءبىز 2030 جىلعا قاراي 124 ميلليون قوسىمشا حالىقتى كەدەيلىكتەن شىعارىپ, 113 ميلليونعا جۋىق ادامنىڭ از تاماقتانباۋىن قامتاماسىز ەتە الامىز», دەدى د.فرەنسيس.
نەگىزگى سامميت اياقتالعاننان كەيىن «ورنىقتى دامۋ ماقساتتارىنا (ودم) قول جەتكىزۋ جولىنداعى پروگرەستى جەدەلدەتۋدىڭ نەگىزگى وتپەلى ۇدەرىستەرىنە قاتىستى اۋقىمدى ءىس-قيمىلداردى جانداندىرۋ» اتتى كوشباسشىلار ديالوگى ءوتتى. ىرگەلى جيىنعا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ماجارستان پرەزيدەنتى كاتالين نوۆاكپەن بىرگە توراعالىق ەتتى.
مەملەكەت باسشىسى ءوز سوزىندە بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى كۇن ءتارتىبى بۇگىنگى وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ جارقىن بولاشاق قۇرۋىنا بەرىلگەن ءبىر عانا مۇمكىندىك ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«گەوساياسي قاقتىعىستارعا بايلانىستى شيەلەنىسە تۇسكەن قازىرگى جاھاندىق سىن-قاتەرلەر ءبىزدىڭ ۇجىمدىق كۇش-جىگەرىمىزگە نۇقسان كەلتىرىپ وتىر. بۇل كەدەرگىلەردى ەڭسەرۋگە جەكەلەگەن مەملەكەتتىڭ شاماسى جەتپەيدى. الەمدىك قوعامداستىقتىڭ بىرلىگىنىڭ ارقاسىندا عانا ەلەۋلى جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزە الامىز», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ءۇشىن ورنىقتى دامۋ ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋ – ۇلتتىق باسىمدىق. «ورنىقتى دامۋ قاعيداتتارى ءبىزدىڭ نەگىزگى ۇلتتىق ستراتەگيالارىمىز بەن باعدارلامالارىمىزدىڭ وزەگىنە اينالدى. بۇگىندە ورنىقتى بولاشاققا بەلسەندى تۇردە ينۆەستيتسيا قۇيىپ وتىرمىز. مەملەكەت بيۋدجەتىنىڭ 80 پايىزى ورنىقتى دامۋ ماقساتتارىنا ساي كەلەدى. ءبىز تەگىن ءبىلىم الۋدىڭ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ بارشاعا قولجەتىمدى بولۋىن قامتاماسىز ەتەمىز. جاڭا الەۋمەتتىك كودەكستە حالىقتىڭ وسال توپتارىن قورعاۋ شارالارى كۇشەيتىلدى», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
ءىس-شارا بارىسىندا ماقساتتاردى جۇزەگە اسىرۋداعى جەتىستىكتەر مەن ولقىلىقتاردى ەسەپكە الا وتىرىپ, تۇراقتى دامۋعا وتۋگە اكەلگەن ۇلتتىق ارەكەت تالقىلاندى. كوپتەگەن سپيكەر قارجىلاندىرۋدى قولجەتىمدى ەتۋدى, اسىرەسە دامۋشى ەلدەرگە ارنالعان جاھاندىق قارجى جۇيەسىن رەفورمالاۋ قاجەتىن اتاپ ءوتتى.
وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ماتامەلا سيريل رامافوسا ءار ەلدىڭ ءوز دامۋ جولىن ۇستانۋعا قۇقىعى بار ەكەنىن ايتا وتىرىپ, حالىقارالىق قارجى ارحيتەكتۋراسىن دا, كوپجاقتى ساۋدا جۇيەسىن دە ولاردى دامۋشى ەلدەرگە ءادىل ەتۋ ءۇشىن رەفورمالاۋعا شاقىردى. قارجىلىق رەسۋرستارعا جانە الەمدىك نارىقتارعا كەز كەلگەن مەملەكەت قول جەتكىزە المايتىنىن جەتكىزدى. دەگەنمەن ورنىقتى دامۋ ماقساتتارىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى نەگىزىنەن ەلدەر اراسىنداعى جاقسى الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق جانە ساياسي قارىم-قاتىناستارعا بايلانىستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
اۋستريا پرەزيدەنتى الەكساندر ۆان دەر بەللەن ورنىقتى دامۋ ماقساتى ۇدەرىسى تەك قارجىمەن بايلانىستى ەمەسىن العا تارتتى. جەدەل وزگەرىستەرگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن زاڭنىڭ ۇستەمدىگى ماڭىزدى. سونداي-اق جىل سايىن سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ سالدارىنان جاھاندىق ىشكى جالپى ءونىمنىڭ شامامەن 5 پايىزى جوعالاتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل سوما ورنىقتى دامۋ ماقساتىن قارجىلاندىرۋداعى الشاقتىقتى جويۋعا ايتارلىقتاي ۇلەس قوسا الادى.
قىرعىزستان پرەزيدەنتى سادىر جاپاروۆ ءبىلىم سالاسىن وزگەرتۋگە ينۆەستيتسيا سالۋ كەرەكتىگىنە نازار اۋداردى. مۇنداي رەفورما ادامداردىڭ بولاشاقتا لايىقتى جۇمىسقا ورنالاسۋىنا كومەكتەسەدى. حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. وسى ويدى قۋاتتاعان ماجارستان پرەزيدەنتى كاتالين نوۆەك كەلەشەك ۇرپاقتىڭ بۇرىنعىعا قاراعاندا باقىتتى عۇمىر سۇرەتىن قوعام قۇرۋعا شاقىردى.
