ورتالىق ازيادا ورنالاسقان مەملەكەت بۇل يدەيانى تالايدان بەرى تالقىلاپ كەلەدى. ۇكىمەت جاڭا ءوندىرۋ قۋاتى قاجەت ەكەنىن العا تارتادى. قازىرگى تاڭدا وڭتۇستىك-شىعىستا ورنالاسقان الماتى وبلىسىندا نىساننىڭ جوسپارلانعان ورنى بەلگىلەندى. بىراق جوباعا قارسىلار جەتەرلىك. بىرىنشىدەن, اەس-ءتىڭ قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىنە الاڭدايدى. ەكىنشىدەن, كەڭەس ۇكىمەتى تۇسىندا سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونى قازاقستان حالقىنا ابدەن ۇرەي سالعان.
«اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ اسا ماڭىزدى ەكونوميكالىق جانە ساياسي ماسەلەگە اينالدى. اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋ قاجەت پە, جوق پا دەگەن ساۋالعا قاتىستى ءتۇرلى پىكىر بار ەكەنىن بىلەسىزدەر.
قازاقستان – الەمدەگى ەڭ ءىرى ۋران ءوندىرۋشى مەملەكەت. ەندەشە, ءوز جەرىمىزدە اتوم ستانساسىن سالۋعا ابدەن قاقىمىز بار. كەيبىر ساراپشىلار شاعىن يادرولىق ستانسالار سالۋ كەرەك دەگەن پىكىر ايتادى. الايدا كوپتەگەن ازامات پەن بىرقاتار ساراپشى يادرولىق ستانسانىڭ قاۋىپسىزدىگىنە كۇمانمەن قارايدى.
سەمەي پوليگونى حالقىمىزعا قانشاما قاسىرەت اكەلگەنىن ەسكەرسەك, ولاردىڭ كۇدىگىن تۇسىنۋگە بولادى. سوندىقتان بۇل ماسەلە بويىنشا قوعامدىق تىڭداۋلاردى, ەگجەي-تەگجەي, كەڭ اۋقىمدى تالقىلاۋلاردى جالعاستىرۋىمىز كەرەك. ءبىز ماڭىزدى ستراتەگيالىق ماسەلەلەرگە قاتىستى تۇپكى شەشىمدى رەفەرەندۋم ارقىلى قابىلداۋىمىز قاجەت», دەدى ق.توقاەۆ.
توقاەۆتىڭ ەكونوميكالىق ۇستانىمى
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ «ادىلەتتى قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق باعدارى» اتتى جولداۋىندا اۋقىمدى ەكونوميكالىق رەفورمانىڭ كۇن ءتارتىبىن جاريالادى.
بۇل كەشەندى جوسپار قازاقستاننىڭ گۇلدەنگەن بولاشاعىن قالىپتاستىرۋعا, سونىمەن بىرگە ەلدىڭ ەكونوميكالىق ءوزىن-ءوزى قامتاماسىز ەتۋىنە دەگەن ۇمتىلىسىن كورسەتەدى. جولداۋداعى نەگىزگى تاقىرىپتىڭ ءبىرى قازاقستاندا قارقىندى يندۋستريالىق نەگىز قۇرۋعا باعىتتالدى. ەكونوميكانىڭ قوزعاۋشى كۇشى سانالاتىن يندۋستريالاندىرۋ قازاقستانعا بوتەن ەمەس. دەگەنمەن پرەزيدەنت اۋىر ماشينا جاساۋ, ۋران بايىتۋ جانە اۆتوموبيل قۇرامداس بولىكتەرى سەكىلدى سالالاردى جانداندىرۋعا تاپسىرما بەرىپ, ەكونوميكانى ارتاراپتاندىرۋعا ەرەكشە دەن قويىپ وتىر.
سونىمەن قاتار العاشقى ءۇش جىلدا شەتەلدىك جانە وتاندىق ينۆەستورلاردى سالىقتان بوساتۋ تۋرالى ۇسىنىس قازاقستاننىڭ قوماقتى ينۆەستيتسيا تارتۋدى ماقسات ەتكەنىنىڭ ايقىن بەلگىسى. بۇل قادام تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردى تارتۋعا جول اشادى.
پرەزيدەنت توقاەۆتىڭ سالىق-بيۋدجەت جانە اقشا-نەسيە ساياساتىن ۇيلەستىرۋگە شاقىرۋى تۇراقتى ەكونوميكالىق وسىمگە قول جەتكىزۋگە ۇمتىلىستى كورسەتەدى. جوسپار بويىنشا جىل سايىن ەل ەكونوميكاسى 6-7 پايىز كولەمدە وسۋگە ءتيىس, بۇل قازاقستاننىڭ ۇزاقمەرزىمدى دامۋى ءۇشىن وتە ماڭىزدى. مۇنداي وسىمگە قول جەتكىزۋ ينفلياتسيا مەن قارجىلىق تۇراقسىزدىققا قاۋىپ توندىرمەي, ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن فيسكالدىق جانە مونەتارلىق قۇرالداردى ۇتىمدى باسقارۋدى تالاپ ەتەدى.
پرەزيدەنتتىڭ باسەكەلەستىكتى ارتتىرۋ جانە كورپوراتيۆتىك نەسيەلەندىرۋدى ارتتىرۋ ءۇشىن شەتەلدىك بانكتەردى تارتۋعا باسا نازار اۋدارۋى – بيزنەس ءۇشىن كاپيتالدىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام.
قازاق ەلىنىڭ ءورشىل باستاماسى
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ «ادىلەتتى قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق باعدارى» اتتى حالىققا جولداۋىندا ەلدىڭ ەكونوميكالىق جانە ساياسي بولاشاعىنىڭ ءورشىل باعىتىن بەلگىلەدى.
قازاق مەملەكەتىنىڭ دامۋ تراەكتورياسىن ءجىتى باقىلاپ جۇرگەندەر ءۇشىن پرەزيدەنتتىڭ جوسپارى جۇزەگە اساتىنىن تۇسىنەدى. ەكونوميكالىق تۇرعىدان پرەزيدەنت ۋتوپيالىق ۇزاقمەرزىمدى ماقساتتى ەمەس, ونىڭ ورنىنا پراگماتيكالىق كوزقاراستى تاڭدادى. الداعى ءۇش جىلدا قول جەتكىزۋگە بولاتىن مىندەتتەر جۇكتەدى.
جاھاندىق ەكونوميكالىق بەلگىسىزدىك جاعدايىندا ءوزىن-ءوزى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان كۇشتى يندۋستريالىق نەگىزدى قالىپتاستىرۋ ۇتىمدى قادام. ونىڭ ۇستىنە ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ, اسىرەسە مەتالداردى, مۇنايدى, گازدى جانە ۋراندى تەرەڭ وڭدەۋدە قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق بولاشاعىن ساقتاۋ ماڭىزدى.
