فوتو: farabi.university
عىلىمي جوباعا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى دارىلىك زاتتاردىڭ حيمياسى جانە ورگانيكالىق سينتەز زەرتحاناسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, PhD ەربول يحسانوۆ جەتەكشىلىك ەتەدى. عالىمنىڭ 100-دەن اسا عىلىمي جاريالانىمى مەن بەس اۆتورلىق كۋالىگى بار. سونداي-اق جوبادا وسى زەرتحانانىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى اناستاسيا شەۆچەنكو, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ اعا وقىتۋشىسى يۋليا ليتۆينەنكو, كوممەرتسيالاندىرۋ جونىندەگى مامان ايبەك دۇيسەباەۆ جانە جوعارى قىسىمداعى سۇيىقتىق جۇيەلەرىن جوبالاۋ بويىنشا مامان, باس كونسترۋكتور سەرگەي سوشين سىندى عالىمدار توبى جۇمىس ىستەيدى.
ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى ازىرلەگەن اسا جوعارى مولەكۋلالىق ماسساسى بار اشىق كەۋەكتى پوليەتيلەن – حيميالىق تۇرعىدان ءتوزىمدى, بيوۇيلەسىمدى جانە ءسۇزۋ قابىلەتى جوعارى, جاڭا ۇلگىدەگى ماتەريال. ماتەريال ءارتۇرلى سالالاردا كەڭىنەن قولدانۋعا ارنالعان. ماسەلەن, جانارماي قۇيۋ ستانسالارىندا, اۆتوكولىكتىڭ تىكەلەي جانارماي جۇيەسىندە دە سۇيىق وتىندى سۇزگىدەن وتكىزۋگە پايدالانۋعا بولادى. مۇنداي جۇيەنى ەنگىزۋ ايتارلىقتاي جاڭارتۋدى قاجەت ەتپەيدى جانە وتىن بەرۋ جۇيەسىندە قوسىمشا سۇزگىنى ورناتۋمەن نەمەسە شتاتتىق جۇيەنى اۋىستىرۋمەن عانا شەكتەلەدى. سونىمەن قاتار ونى قاتتى قوسىندىلاردان الىنعان مايلار مەن باسقا دا سۇيىقتىقتاردى ءسۇزۋ كەزىندە قولدانۋعا بولادى. ەكى نۇسقادا دا سۇزگى تەسىكتەرىنىڭ مولشەرىنە بايلانىستى جوعارى ءسۇزۋ دارەجەسى ورتا ەسەپپەن 2 ميكرون دەڭگەيگە جەتەدى.
سۇزگى جوعارى مەحانيكالىق بەرىكتىككە يە. ونى جوعارى قىسىمداعى سۋمەن ءتۇرلى تازارتقىش زاتتارمەن جۋىپ, تازالاپ, كەپتىرىپ الۋعا بولادى. جوعارى مەحانيكالىق بەرىكتىگى مەن اشىق تەرى تەسىگىنىڭ بولۋىنا بايلانىستى ماتەريالدى جۇكتەلگەن تۇيىندەرگە مايلاۋ ءۇشىن دە قولدانۋعا مۇمكىندىك بار. جوعارى ۇيكەلىسكە توزىمدىلىگى مەن بيولوگيالىق ينەرتتىلىگى بۇل ماتەريالدى يمپلانتاتسيا ماتەريالى رەتىندە پايدالانۋعا, اتاپ ايتقاندا, كۇردەلى سىنىقتاردان كەيىن قالپىنا كەلتىرۋ كەزىندە سۇيەك ءتىنىن اۋىستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. الىنعان ماتەريال جوعارى مەحانيكالىق سوزىلۋ جانە قىسۋ بەرىكتىگىنە بايلانىستى بروندى قورعانىس (سىنىقتارعا قارسى قابات) ەلەمەنتتەرى رەتىندە دە قولدانىلادى.
– جاڭا ۇلگىدەگى ماتەريال ارقىلى كۇنباعىس مايىن ءسۇزۋ بويىنشا جۇرگىزگەن تاجىريبەلەرىمىز وڭ ناتيجە كورسەتتى. بارلىق قاجەتتى زەرتتەۋلەر مەن سىناقتار جۇرگىزىلدى. سۇزگى ەلەمەنتىن الۋ ءۇشىن زەرتحانالىق قوندىرعى سالىندى, ونەركاسىپتىك قوندىرعى جوبالاندى, سۇزگى ستانساسىنىڭ جوباسى دايىندالدى. قازىرگى ۋاقىتتا جوبا كوممەرتسيالىق ونىمگە دەيىن جەتىلدىرىلۋ ۇستىندە. سۋدى جانە تەحنيكالىق نەمەسە تاعامدىق سۇيىقتىقتاردى سۇزۋگە ارنالعان جاڭا قولجەتىمدى ماتەريال وتاندىق ونىمدەردىڭ ساپاسىن ارتتىرادى, – دەيدى ە.يحسانوۆ.
