سونىڭ ءبىر دالەلى – اتىراۋ وبلىسى جىلىوي اۋدانى, قۇلسارى قالاسىنان 70 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان, ۋاقىت تۇرعىسىنان ب.ز.د. ءىى – ءى عاسىر ارالىعىنا جاتاتىن ارالتوبە قورعاندارى. بۇل نىسان 12 بولىكتەن تۇرادى.
وسىلاردىڭ ىشىنەن تاڭداپ الىنعان ءۇش قورعانعا 1999 جىلى ارحەولوگ زەينوللا ساماشەۆ قازبا جۇمىستارى جۇرگىزىپ, ءبىرىنشى قورعاننان – ادام سۇيەكتەرىن, قانجاردىڭ سىنىعىن, جۇزدەن استام وعى بار قورامساق, ەكىنشى قورعاننان – ساداق جەبەلەرىن, قىش قۇمىرالار, مونشاقتار جانە ب.ز.د. ءى ع. – ب.ز. ءى ع. جاتقىزىلعان تەمىر قىلىش تاپتى.
ال جارتىلاي تونالعان ءۇشىنشى قورعاننان – التىن ادامنىڭ مۇردەسى قازىپ الىنىپتى. ارالتوبەدەن تابىلعان التىن ادامنىڭ ساۋىت-سايمانىن بەزەندىرىپ تۇرعان التىن جاپسىرمالار مەن اساتاياعى جانە قۇرباندىققا شالىنعان ەكى جىلقى مەن بۇركىتتىڭ سۇيەك قالدىقتارى زەرتتەۋشىلەر نازارىن اۋدارادى.
45-55 جاس شاماسىنداعى كوسەمنىڭ كيىمى – التىن زاتتارمەن بەزەندىرىلۋىمەن قاتار, شاشىن تۇيگەن بايلامشاسى, قارۋ-جاراقتارى, قورامساق جيەكتەرى, اساتاياعىنداعى سامۇرىق بەينەسى دە التىنمەن اپتالعان. «بۇنداي قىمبات ارتەفاكتىلەر – ادامنىڭ تايپا كوسەمى ەكەندىگىنە دالەل», دەيدى ماماندار.
ءسويتىپ, عىلىمي ورتادا «سارمات كوسەمى» دەگەن اتقا يە قۇندى جادىگەردىڭ عىلىمي جاڭعىرتپاسى (ز.ساماشەۆ, ق.التىنبەكوۆ) جاسالدى. بۇل ءىستى اتقارعاندا, سارماتتار مەن ەرتە تەمىر داۋىرىندەگى باسقا دا تايپالاردىڭ جەرلەۋ ورنىنان الىنعان ماتەريالدارعا سۇيەنە وتىرىپ, كوسەمگە اۋەلى ءساندى كويلەك جابىلىپ, ونىڭ سىرتىنان التىن اشەكەيلى قىسقا كۇرتەشە مەن بۇتىنا تار شالبار كيگىزىلىپتى.
ودان كەيىن بەلىنە التىندى بەلدىك تاعىلىپ, ونىڭ دوعالىعىنا قوشقار ءمۇسىنى جاپسىرىلادى. ال اياعىنا قىسقا قونىشتى بىلعارى ەتىك ساي كەلسە, كوسەمنىڭ الدىنا قازبادان تابىلعان تەمىر قىلىش كولدەنەڭ تارتىلىپ, سول جاق بۇيىرىنە قورامساعىمەن قوسا ساداق اسىندىرىلىپ, وڭ قولىنا التىن پلاستينالى ۇزىن اساتاياق ۇستاتىلعان ەكەن.
