ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ستۋدەنتتىك تەاترىندا ونەر كورسەتكەنىمىز بولماسا, ارنايى كاسىبي ءبىلىم بىزدە قايدان بولسىن. سوعان قاراماستان تاۋەكەل دەپ ىسكە كىرىستىك. ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى بالالار مەن جاسوپىرىمدەر تەاترىندا قويىلعان «بولماعان بالالىق شاق» سپەكتاكلىن بالا دەڭگەيىنە لايىقتاپ ساحنالاۋعا قىزىعۋشىلىق تۋدى. اكتەرلىك قۇرامدى جاساقتاۋ ءۇشىن ۇسىنىس تاستاعان ۇستازدىڭ جەتەكشىلىگىندەگى 8 «ا» سىنىبىنا باردىق. بالا بىتكەننىڭ ءبارى قويىلىمعا سۇرانىپ-اق تۇر. تاڭعالارلىعى, سىنىپتاعى 26 وقۋشى تۇگەلدەي «ۇلان» گازەتىنە جازىلعان ءارى بەلسەندى اۆتورلارى دا بار. ىنتا-تالاپتارىنا قاراپ, 22 وقۋشىنى ىرىكتەپ الدىق. قويىلىم ويداعىداي شىقتى. ونەرگە بەيىم بالالاردىڭ تاباندىلىعىنا, تاپقىرلىعىنا ءتانتى بولدىق. قازىر ستۋدەنتتىك تەاتر دا ساناۋلى-اق. مەكتەپ ۇجىمىنىڭ ەندىگى ماقساتى – وقۋشىلار تەاترىن قالالىق دەڭگەيگە كوتەرىپ, ساپالى قويىلىمدار ۇسىنۋ. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, بالانىڭ ەستەتيكالىق تالعامىن قالىپتاستىرىپ, ونەرگە دەگەن قۇشتارلىعىن ارتتىرۋدا تەاتر ونەرىنىڭ ورنى ماڭىزدى ەكەنىن كورسەتۋگە اسا ءمان بەرىپ وتىر.
№58 مەكتەپ تۋرالى ءسىز بەن ءبىز بىلە بەرمەيتىن قىزىقتى دەرەك كوپ. قالانىڭ قاق ورتاسىندا ورنالاسقان مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ تازا قازاقشا سويلەيتىنى ەرىكسىز تاڭعالدىردى. مەكتەپ عيماراتى وتكەن عاسىردان بەرى كۇردەلى جوندەۋدەن وتپەگەن. باسشىلىقتىڭ ايتۋىنشا, جاقىن ارادا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسى باستالماق. اتالعان ءبىلىم ورداسى – الماتى قالاسىنداعى حح عاسىردىڭ 70-80-جىلدارىنان حابار بەرەتىن رەترو ستيلدەگى مەكتەپتەردىڭ بىرەگەيى. وسىنداي ەسكى ستيل دە جانعا جىلۋ سىيلايتىنداي. بىرنەشە ءانشىنىڭ بەينەبايانى ءدال وسى مەكتەپتە تۇسىرىلگەنىن ايتا كەتكەن ءجون. اياداي عانا مەكتەپتىڭ وقۋشىسى مەن ۇستازى دا جان-جاقتى ىزدەنىمپاز. مىسالى, ورىس ءتىلى ءپانىنىڭ مۇعالىمى ساۋلە اسىلبەكوۆا وقۋشىلاردىڭ پانگە قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋدا رومانس جانرىن پايدالانادى.
– جالپىعا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە بۇرىنعىمەن سالىستىرعاندا, ۇيىرمە ساعاتى, ءۆارياتيۆتى ساعاتتار جوق دەۋگە بولادى. اتا-اناسى تاڭنان كەشكە دەيىن جۇمىس ىستەيتىن وقۋشىلاردىڭ قوسىمشا ساباقتارعا بارۋعا مۇمكىندىگى بولماي جاتادى. وقۋشى 45 مينۋتتا ءبىر ءپاندى تولىق يگەرە المايدى. اتا-انا بالاسىنىڭ ءبىر ساباقتا ماتەماتيكا, فيزيكا, حيميا, اعىلشىن ءتىلى جانە قازاقستان تاريحى پاندەرىن تولىق تۇسىنە الماي, قينالىپ جاتاتىنىن ءجيى ايتىپ, كومەك سۇرايدى. سول سەبەپتى مەكتەپتەرگە ءۆارياتيۆتى, كومپونەنتتى ساعات ساندارى كوبەيتىلسە, تۇستەن كەيىنگى ۋاقىتتا قوسىمشا ساباقتار ۇيىمداستىرىلسا دەيمىز. جاقىندا وقۋشىلارعا ارنالعان «DamuBala» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ىسكە قوسىلدى. ەگەر ءۆارياتيۆتى كومپونەنت بولماسا, نەلىكتەن سونداي مەملەكەتتىك باعدارلامالار جۇمىسىن جۇزەگە اسىرۋدى مەكتەپ اكىمشىلىگىنىڭ قولىنا بەرمەسكە, – دەيدى №58 مەكتەپتىڭ ديرەكتورى شىنار ۇتجانوۆا.
تاريح ءپانىنىڭ مۇعالىمى سامال بوپىرباەۆا دا بۇل ماسەلەنىڭ وقۋشىلارعا قيىن سوعاتىنىن جاسىرمادى. «قاراپايىم مەكتەپتەردە وقۋشىلارعا ارنالعان ۇيىرمەگە ساعات بولىنبەگەندىكتەن, اتا-انانىڭ كوبى بالاسى ءۇشىن اقىلى ورتالىقتىڭ كومەگىنە جۇگىنەدى نەمەسە مەكتەپكە سىرتتان ماماندار ىزدەيمىز. اقىلى نەگىزدە بولسا دا, بالالاردىڭ يگىلىگى ءۇشىن ەڭبەكتەنىپ جۇرگەن اتا-انانىڭ بارىنا قۋانامىز. وقۋشىلار ساباق ناتيجەسىن ءتۇرلى سايىس-بايقاۋلاردا, ءىس-شارالاردا كورسەتىپ, وزدەرىن دالەلدەپ-اق ءجۇر. كارانتين كەزىندە دە جۇمىسىمىزدى توقتاتقان ەمەسپىز. مىسالى, ءال-فارابي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى جيدەگۇل ابدىجادىلقىزىمەن بايلانىس ورناتىپ, وقۋشىلارىمىز ەسسە جازۋ ونەرىن قاشىقتان وقۋ ارقىلى يگەرىپ شىقتى. ساۋاتتى جازۋ, ءسوز مادەنيەتى – بالانىڭ بۇگىنى مەن كەلەشەگى ءۇشىن كەرەك ونەر», دەيدى بىلىكتى ۇستاز.
راسىمەن-اق ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى بۇل ماسەلە تالاي وقۋشىنىڭ قاناتىن قىرقىپ, العا جىلجۋىنا تۇساۋ بولعانى بەلگىلى. دەگەنمەن مەكتەپتىڭ جاناشىر تۇلەكتەرى كومەك قولىن سوزىپ جۇرگەنىن ايتا كەتكەنىمىز ابزال. بەلگىلى كاسىپكەر مەيىربەك جۇمابەكوۆ جاقىندا عانا مەكتەپتەگى «ۇلان» گازەتىنىڭ اۆتورلارىنا ارنالعان «قورشاعان الەم بالالار كوزىمەن» اتتى تاقتانىڭ اشىلۋىنا قارجىلاي قولداۋ تانىتتى. اتالعان ءبىلىم ورنىندا بۇدان بولەك ەلگە تانىمال تۇلعالارمەن اڭگىمە-سۇحبات ءجيى وتەدى.
س.بوپىرباەۆا مەكتەپتە دومبىرا مەن بي ۇيىرمەسىنەن باسقا سەكتسيالار جۇمىس ىستەمەيتىندىكتەن, شىعارماشىلىق ۇيىرمەلەر اشىپ, ونى ءبىر ورتالىققا باعىندىرۋدى تالايدان ويعا العان ەكەن. وقۋشىلاردى سايىسقا دايىندايمىن دەگەن ويدان ۇيىرمە, ودان ورتالىق اشۋ يدەياسى تۋعان. ورتالىقتى مەكتەپ تۇلەگى, تەاتر اكتەرى ءادىل احمەتوۆتىڭ ەسىمىمەن اتاپتى. تاريح ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولسا دا, مەكتەپتەگى ءار وقۋشىنىڭ قابىلەتىن بايقاپ, باعىت بەرۋگە تىرىساتىن سامال ۇستازدىڭ باستى قاعيداسى – قوعامعا پايدالى بولۋ. س.بوپىرباەۆا مەكتەپ ۇستازدارىنىڭ جەكە دامۋىنا دا كوڭىل ءبولىپ, اقىسىز-پۇلسىز يوگا ساباعىن وتكىزىپ ءجۇر.
– الماتى قالاسىنداعى العاشقى قازاقتىلدى يوگا مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى جۇلدىز قايىپجاننىڭ شاكىرتىمىن. سول كىسىنىڭ يوگا كۋرسىن وقىپ, جاتتىعۋلارىن جاساپ ۇيرەنگەن سوڭ, ارىپتەستەرىمە اپتاسىنا ءۇش رەت جۇمىس ۋاقىتىنان كەيىن ساباق وتكىزۋدى قولعا الدىم. كەي ۇستازدار بالا-شاعاسىن دا ەرتىپ كەلەدى. ۇستازدار تاڭنان كەشكە دەيىن جۇمىس ۇستەلىندە وتىرادى, ەگدە تارتقان مۇعالىمدەردىڭ اياق-قولى قاقساپ, ومىرتقا-بەلى اۋىرادى. دەنە قوزعالىسىنىڭ ازدىعىنان پايدا بولاتىن اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ, ەمدەۋ ءۇشىن يوگانىڭ پايداسى زور. ارىپتەستەرىمنىڭ دەنساۋلىعىنا, كوڭىل كۇيىنە اسەرىن بايقاپ ءجۇرمىز. بالالار يوگاسىن دامىتىپ, قوسىمشا ساباقتار ۇيىمداستىرۋ دا ويدا بار, – دەيدى سامال اپاي.
كيەلى شاڭىراقتىڭ تىرشىلىگىمەن تانىسىپ, مەكتەپ اسپازى, ينجەنەر-تەحنولوگ گۋليا بولاتحانقىزىنىڭ جىلقى ەتىنەن دايىنداعان تاعامدارىنان دا ءدام تاتتىق. اسپاز جىلقى ەتىنىڭ پايداسى تۋرالى شەبەرلىك ساعاتتارىن وتكىزىپ ءجۇر. ماماننىڭ ماقساتى – باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىنا ارنالعان مازىرگە جىلقى ەتىنەن دايىندالعان ۇلتتىق تاعامداردى ەنگىزۋ.
– ءبىلىم باسقارماسىنىڭ بەكىتكەن مازىرىندە ۇلتتىق تاعامدار مەن ءسۇت تاعامدارى اتىمەن جوق. بالالار كوبىنە ۇن تاعامىن, توقاش-ءبالىشتى ۇناتادى. ونى ءسۇت تاعامدارىمەن ارالاستىرىپ بەرۋگە بولادى. جالپى, مەكتەپ اس ءمازىرى قىسقى جانە جازعى دەپ ەكىگە بولىنەدى. ءمازىردىڭ دە ەكى ءتۇرىن ازىرلەۋگە بولادى ەمەس پە؟ ءبىر وقۋ جىلىنا جاسالعان ءمازىردى قايتالاي بەرسەك, بالا ودان جالىعىپ كەتەدى. ال جوعارى سىنىپقا ارنالعان ەركىن مازىرگە قۋىرداق, نانسالما, سورپا سەكىلدى ۇلتتىق تاعامداردى ازىرلەپ قوسىپ ءجۇرمىز. جىلقى ەتىنىڭ پايداسىن, ديەتالىق تاعام ەكەنىن بىلەمىز. سوندىقتان باستاۋىش سىنىپ مازىرىنە جىلقى ەتىنەن دايىندالعان تاعامدار قوسقانىمىز ءجون, – دەيدى تاجىريبەلى مامان.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازىر مەكتەپ اسپازدارىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ كۋرستارى تەك اقىلى تۇردە وتەدى. بۇعان ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قالتاسى كوتەرە بەرمەيدى. اسپاز زامان تالابىنا ساي شەبەرلىگىن ارتتىرماسا, ناتيجەلى ءونىمنىڭ بولمايتىنى انىق. سونداي-اق جاس ماماندار تاپشى ەكەنىن دە اتاپ ءوتتى. «جىل سايىن وقۋ ورىندارىن قانشاما تەحنولوگ-مامان ءبىتىرىپ شىعادى. وكىنىشكە قاراي, جاستاردىڭ قايدا كەتىپ جاتقانىن تۇسىنبەيسىڭ. جاس تەحنولوگتەردى مەكتەپ اسحاناسىنا جىبەرسە, جاڭاشىلدىققا دا بەت بۇرار ەدىك», دەيدى كادر ماسەلەسىنە الاڭداۋلى اسپاز.
بولام دەگەن بالانىڭ بەتىن قاقپاي, بەلىن بۋىپ جۇرگەن, جاڭاشىلدىققا ۇمتىلعان ۇجىمنىڭ بۇگىنگى باعىت-باعدارى, اياق الىسى وسىنداي.
ايسۇلۋ سەزحان,
اباي اتىنداعى قازۇپۋ
4-كۋرس ستۋدەنتى
