ەگەمەن قازاقستان • 23 تامىز, 2023

«حات قورجىن»

270 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن
«حات قورجىن»

ىزەتتى كەلىن – ۇلت ابىرويى

شىمقالاداعى بالامىزدىڭ ۇيىنە كەلگەنىمىزگە ءبىراز بولعان. جاڭا ورتاعا توسىننان قوسىلعان جانعا ءبارى دە تاڭسىق. قولىمىز بوس بولعان سوڭ ءبىر مەزگىل دالادا قىدىرىستاپ, اينالاداعى كورشىلەرمەن شۇيىركەلەسۋگە پەيىلمىز. وبالى نەشىك, ولار دا جاتتى جاتىرقامايتىن جاندار بولىپ شىقتى. اسىرەسە جاس ۇل-قىزدارىن ايتسايشى. كورگەن جەردە سالەمدەسىپ, سىزىلىپ تۇرعانى. وندايدا تىپتەن اۋەسىڭ كەلىپ, باستارىنان سيپاپ, بايەك بولاسىڭ.

ەرتەلى-كەش ءبىر مەزگىل تازا اۋامەن تىنىستايتىن ادەتىمىز بار. سونداي كۇندەردىڭ ءبىرى ەدى. ءىلبي باسىپ كوشەنىڭ باسىنا جەتە بەرگەنىمدە, الدىمىزدى كەسىپ وتپەي, كۇتىپ تۇرعان ايەلزاتىن بايقادىق. اسىعىس جان بولسا, الىستا كەلە جاتقان ءبىزدى كۇتپەي-اق وتە بەرسە دە بولار ەدى, بىراق اق ورامال تارتقان كەلىنشەك ولاي ەتپەدى. قاسىنا تاقاپ كەلىپ قالعان بىزگە ىزەتپەن ءيىلىپ, سالەم سالدى.

– كوپ جاسا, قالقام, وركەنىڭ ءوسسىن! – دەدىك ءبىز دە ءوز تاراپىمىزدان مىنا كورگەندى جاننىڭ ارەكەتىنە شىن پەيىلىمىزدەن ريزا بولىپ.

بىلمەك نيەتپەن كەيىننەن سۇراستىرساق, سالەم سالعان يبالى دا ىزەتتى كەلىنىمىزدىڭ ەسىمى نۇراي ەكەن. «اتا-اناڭ ەسىمىڭدى دۇرىس تاڭداپ قويعان ەكەن» دەدىك ىشىمىزدەن. ءتالىمدى وتباسىنان تاربيە العان جاس بۇگىندە ءبىر وتباسىنى ۇرشىقشا ءۇيىرىپ وتىرعانىنا قانىقتىق. ۇلكەن ەنەسى ءاليا ومىردە كورگەنى مەن تۇيگەنى مول ەل اناسى, اۋلەتتىڭ اقىلشى, تىلەۋقورى كورىنەدى. سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە جاقىنداپ قالسا دا ءالى پوش­تادا ەڭبەك ەتەدى ەكەن. ۇلكەن كەلىنى اسميرا دا بالاسى ارمان ەكەۋى وسى شاڭىراقتا تاتۋ-ءتاتتى تۇرىپ جاتقاندارىن بىلدىك.

ءدال سونداي كورگەندى كەلىندەردىڭ ءبىرى – ساندۋعاش ەسىمدى جاس. اتا-ەنەسى مۇحتار مەن گۇلسارا بىزبەن كورشى, اقكوڭىل, اڭقىلداق جاندار.

يبالى دا ىزەتتى كەلىندەر – ۇلتىمىزدىڭ ابىرويى. امسە ولاردىڭ قاتارى كوبەيە بەرگەي دەپ تىلەيىك.

 

كارىباي امزە ۇلى,

زەينەتكەر

شىمكەنت

 

 

ەڭبەك باعالانۋىمەن قۇندى

مەن ەرتەدەن كەلە جاتقان ء«ىس تەتىگىن كادر شەشەدى» دەگەن قاعيدانى كۇنى بۇگىنگە دەيىن جوعارى باعالايمىن جانە ونىڭ قاي كەزدە بولسا دا ءوز قادىر-قاسيەتىن جوعالتپايتىنىنا سەنىمدىمىن. ويتكەنى قاي جەردە كادر ىسكەر, مىقتى ءارى ءبىلىمدى دە جاۋاپتى بولسا, سول جەردىڭ ءىسى قاشاندا ءونىمدى, بەرەكەلى ءارى جەمىستى.

وسىنداي ءبىلىمدى دە بىلىكتى كادردىڭ ءبىرىن مەن اۋدان ورتالىعىنداعى م.اۋەزوۆ مەكتەبىنەن كەزىكتىرگەن ەدىم. بۇل مۇعالىمنىڭ ءبىرىنشى كەزەكتە بويىنداعى سابىرلى دا سالماقتى مىنەزى ۇنادى, وزىنە تارتىپ الا جونەلەدى ەكەن. ناعىز پەداگوگكە ءتان قاسيەت. ءدال وسىنداي ادام سۇيسىنەر مىنەزگە يە كادر, تۇتاستاي العاندا, ءبىلىمدى دە پاراساتتى بولىپ كەلەدى.

ءبىز ءسوز ەتىپ وتىرعان مۇعالىم – تاريح پانىنەن ساباق بەرەتىن ءۇرجان ساپاربەكوۆا. از-ماز سويلەسىپ, پىكىر الماسىپ تۇرعان ءساتتىڭ وزىندە وعان ءجيى-ءجيى «اپاي» دەپ كەلىپ سۇراق قويىپ, جاۋاپ الىپ جاتقان وقۋشىلاردىڭ قاتارى كوپ بولدى. سونداي-اق ارىپتەستەرىنىڭ دە وعان دەگەن جوعارى ءىلتيپاتى ءجون سۇراسقانداعى ءبىراۋىز سوزدەرىنەن انىق بايقا­لىپ تۇردى. مۇنى ءبىز ءبىرىنشى كەزەكتە سىيلاستىقتىڭ, ەكىنشىدەن, ءۇرجان سىندى ۇلاعاتتى ۇستازعا دەگەن ەرەكشە قۇرمەتتىڭ بەلگىسى دەپ ۇقتىق.

اڭگىمە اراسىندا ۇلگىلى ۇستاز ءوزىنىڭ ءاربىر جىلدارداعى ءپان وليمپيا­دالارىندا ۇزدىك شىققان وقۋشىلارى ىشىنەن ارۋجان ورىنبە­كو­ۆانى, ابدىحالىق مۇحامەدجاندى, ىدىرىس نازەركە مەن سايا عالىم­جان­قىزىن ەرەكشە اتاي كەلىپ, باسقا دا كوپتەگەن وقۋشىنىڭ جەتىستىكتەرىن ماقتان تۇتاتىنىن ايتتى. «ارينە, بىرنەشە شاكىرتىم ءتۇرلى وليمپيادالاردا وزدەرىنىڭ وزىق ءبىلىم دەڭگەيلەرىمەن كوزگە ءتۇسىپ, ءتيىستى ماراپاتتارعا يە بولىپ ءجۇر. بۇل – مەن ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىك», دەيدى ءۇرجان ساكەنقىزى.

ءۇرجاننىڭ ءوزىنىڭ دە ءتۇرلى تاراپتان العان «العىسحاتتارى» كوپ بولىپ شىقتى. سونىڭ ىشىندە شوقتىعى بيىك دەپ وبلىس اكىمىنىڭ قولىنان العان ماراپاتتى ايتۋعا بولادى. نەگە دەسەڭىز, وبلىس اكىمى بۇل العىسحاتىندا: «ۇستازدىق سالادا اتقارعان ۇزدىك قىزمەتى ءۇشىن!» دەپ ايشىقتاي كورسەتىپتى. بۇعان قوسا قوماقتى ماتەريالدىق سىيلىعى دا بار ەكەن. ۇستاز باقىتى دەگەن ەڭبەگىنىڭ ءدال وسىلاي باعالانۋىنان قۇرالسا كەرەك.

 

سەرىكباي تۇرجان,

قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى

تۇركىستان وبلىسى,

بايدىبەك اۋدانى

 

 

اۋىلداعى كوركەم دەمالىس

جاز باستالىسىمەن وقۋشىلاردىڭ اتا-انالارى اۋىل بالالارىنىڭ دەمالىسىن قالاي وتكىزۋدى جوسپارلايدى. ارينە, بارلىعى بىردەي لاگەرلەرگە جىبەرە المايدى, وسىندايدا اۋلا كلۋبتارىنىڭ جازعى تانىمدىق جۇمىستارى كوپ كومەگىن تيگىزەدى. بالالار تۇرعىلىقتى جەرىنەن الىستاماي-اق, جازعى ۇيىرمەلەردە شىعارماشىلىقپەن اينالىسىپ, جاڭا دوستارىمەن بىرگە ۋاقىتتى قىزىقتى وتكىزەدى.

بەينەۋ اۋدانىندا ونەر مەكتەبى جانىنان اشىلعان 7 اۋلا كلۋبى جۇمىس ىستەيدى. اۋلا كلۋبى دەگەنىمىز – بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردى مەكتەپتەن تىس ۋاقىتتا مادەني تاربيە مەن قوسىمشا ءارتۇرلى سالاداعى ۇيىرمەلەرگە باۋليتىن, ولارعا تاربيە بەرەتىن ۇيىم ءتۇرى. كلۋبتا بالالار تەك بەلگىلى ءبىر سالاعا ماشىقتانىپ قانا قويماي, رۋحاني دا دەمالادى جانە قوعامدىق ءىس-شارالارعا ءوز ۇلەستەرىن قوسادى.

جازعى دەمالىس كەزىندەگى ءىس-شارالار جوسپارىنا سايكەس, اۋلا كلۋبتارىنىڭ جازعى ۇيىرمەلەرىندە بىرنەشە باعىتتا جۇمىس­تار جۇرگىزىلەدى. ماسەلەن, حالىقارالىق بالالاردى قورعاۋ كۇنىنە ارنالعان «بالاۋسا باعىم, شاتتىق پەن قۋانىش ورداسى» مەرە­كە­لىك كونتسەرتى كورەرمەندەر كوڭىلىنەن شىقتى. دومبىرا ۇيىرمەسى ۇيىمداستىرعان «قۇلشار باقتىباي ۇلى شىعارمالارى» تاقىرىبىنداعى شىعارماشىلىق كەش پەن 1 شىلدە – ۇلتتىق دومبىرا كۇنىنە ارنالعان كۇي جارىسقا, «ونەردى ۇيرەن دە جيرەن» اتتى كۇي تارتىس ءىس-شارالارىنا دا بالالار ۇلكەن بەلسەندىلىكپەن قاتىستى.

باسقا ۇيىرمەلەر دە ءوز باعىتتارى بويىنشا ءتۇرلى ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىپ, بالالاردىڭ كوڭىلدى دەمالۋىنا ۇلەس قوستى. مۇنىمەن بىرگە, بالالار اۋداندىق كىتاپحانا, مۇراجايعا ساياحاتتاپ, كىتاپ وقىپ, «مەنىڭ وتباسىم» تاقىرىبىندا شىعارمالار جازدى, «ادەپتىلىك – ادەمىلىك» تاقىرىبىندا ماقال-ماتەل سايىستارىندا بىلىمدەرىن تولىقتىردى. ەرتەگىلەر كەيىپكەرلەرىن سومداپ, «ەرتەگىلەر ەلىنە سايا­حات» جاسادى.

بۇل ارادا وقۋشىلاردىڭ بوس ۋاقىتىن دۇرىس پايدالانۋلارىنا باعىت-باعدار بەرىپ, ءجون سىلتەگەن اۋلا كلۋبتارى پەداگوگتەرىنىڭ ەڭبەگىن دە ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون.

 

اسەم شونتىباەۆا,

قۇلشار باقتىباي ۇلى اتىنداعى بەينەۋ

بالالار ونەر مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى

ماڭعىستاۋ وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار