– بۇقار جىراۋ اۋدانىنا قاراستى ءبىرىنشى ماي اۋىلىندا بىلتىردان بەرى 4 وقۋشى عانا وقيدى. ولار تۇزدى اۋىلىنىڭ جالپى ءبىلىم بەرەتىن ورتا مەكتەبىنە ورنالاسادى. وساكاروۆ اۋدانىنداعى №37 باستاۋىش مەكتەبىندە وقيتىن 4 وقۋشى №12 مەكتەپكە اۋىسىپ, جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ مۇعالىمدەر دە سول ۇيىمعا جۇمىسقا ورنالاساتىن بولادى. سونىمەن قاتار سارىوزەن اۋىلىنداعى №14 ورتا مەكتەپتەگى 22 وقۋشى ءا.بوكەيحان اتىنداعى مەكتەپ-ينتەرناتىندا وقيدى. ولاردىڭ ساباققا كۇندەلىكتى كەلىپ-كەتۋى ءۇشىن كولىك ۇيىمداستىرامىز. ال شەت اۋدانى تۇمسىق پەن اقسۋ اۋىلدارىنداعى باستاۋىش مەكتەپتە وقيتىن وقۋشىلار اۋدان ورتالىعىنداعى ى.التىنسارين اتىنداعى مەكتەپ-ينتەرناتقا ورنالاسىپ, مۇعالىمدەرى دە سول جەرگە جۇمىسقا قابىلدانادى, – دەدى وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى گۇلسىم قوجاحمەتوۆا.
وبلىس اكىمى ەرماعانبەت بولەكپاەۆ جابىلعان مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىنا بارلىق جاعداي جاساۋدى, مۇعالىمدەردى دە جۇمىسپەن قامتۋدى ءوز نازارىندا ۇستاماق.
بيىل 115 ءبىلىم بەرۋ نىسانىنا ءتۇرلى دەڭگەيدەگى جوندەۋ جاسالعان. دايىندىق جۇمىستارى اياقتالۋعا جاقىن. وبلىستىڭ ءبىلىم سالاسىندا ساپانى قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى شىنار اقپاروۆانىڭ ايتۋىنشا, كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى تەمىرتاۋ قالاسىنىڭ №32 ورتا مەكتەبىندە, بۇقار جىراۋ اۋدانىنىڭ ا.بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى, نۇرا اۋدانىنىڭ ج.ايماۋىت ۇلى اتىنداعى مەكتەپتەرىندە ءجۇرىپ جاتىر. بۇل تىزىمدە وبلىستىق №2 ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» مامانداندىرىلعان ليتسەيى دە بار. ال عيماراتى اپاتقا ۇشىراعان №1 ارنايى مەكتەپ-ينتەرناتىندا ءدال وسىنداي كۇردەلى جوندەۋ وتكەن جىلدان بەرى جالعاسىپ كەلەدى. بىراق بۇل وقۋ ورنى 1 قىركۇيەكتە وقۋشىلارىن قابىلداي المايدى. سەبەبى, مۇنداعى قاۋىرت جۇمىس 31 جەلتوقسانعا دەيىن جالعاسادى دەگەن بولجام بار. وقۋشىلارى بۇرىنعى «ق ۇلىنشاق» بالالار ءۇيىنىڭ عيماراتىندا ۋاقىتشا وقۋدى جالعاستىرادى. ولار بىلتىر اپاتتى جاعداي ورىن العاندا ءدال وسى جەرگە اۋىستىرىلعان بولاتىن. «وساكاروۆ اۋدانىنىڭ №28 ورتا مەكتەبىندە عيماراتتى قايتا جاڭارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ءتورت مەكتەپتە جوندەۋ جۇمىستارى 31 تامىزعا دەيىن جالعاسادى», دەيدى ش.اقپاروۆا.
قۇزىرلى ورگان وكىلى جوندەۋ جۇمىسى اياقتالمايتىن تاعى ءبىر مەكتەپتى اتادى. ول – وساكاروۆ اۋدانىنداعى №28 ورتا مەكتەپ. جۇمىستاردى اياقتاۋ ءۇشىن ءالى ءبىر جىل قاجەت ەكەن. ناقتىلار بولساق, كەلەسى جىلدىڭ قىركۇيەگىنە دەيىن جالعاسادى. جوندەۋ جۇمىستارى اياقتالعانشا اتالعان مەكتەپ وقۋشىلارى مولودەجنىي كەنتىنىڭ ق.ساتباەۆ جانە اباي اتىنداعى مەكتەپتەرىنە اۋىستىرىلىپ, تاسىمالداۋ دا ۇيىمداستىرىلادى.
ش.اقپاروۆا قاراعاندىدا 400 ورىندىق جاڭا مەكتەپ سالىنادى دەگەن جاقسى جاڭالىعىمەن دە ءبولىستى. ول 1947 جىلى سالىنعان №44 اپاتتىق مەكتەپتىڭ ورنىنا پايدالانۋعا بەرىلەدى. وقۋشىلار ۋاقىتشا №64 ورتا مەكتەپكە اۋىستىرىلدى. اۋىل مەكتەپتەرىندەگى الاڭداتاتىن ماسەلە – جىلۋ قازاندىقتارى. ش.اقپاروۆا اۋىلداعى وقۋ ورىندارىندا قازاندىقتاردى عيماراتتاردان قاۋىپسىز قاشىقتىققا شىعارۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتقانىن ايتتى. ءدال وسىنداي 32 مەكتەپ بار. بۇعان قوسا, ساران, بۇقار جىراۋ جانە شەت اۋداندارىنىڭ ءۇش مەكتەبىندە سپورت زالدارىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. دەپارتامەنت مۇنى دا باقىلاۋدا ۇستايدى.
بيىل مەكتەپكە 172 مىڭنان اسا بالا بارادى. ونىڭ 17 مىڭنان استامى مەكتەپ تابالدىرىعىن العاش رەت اتتايدى. ءبىلىم ۇيىمدارىنىڭ بارلىعىندا جىلىتۋ جۇيەسىنە جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن. 17 مەكتەپتىڭ ىرگەسىنە جاڭا جىلىتۋ قازاندىعى ورناتىلعان. قازىر كومىر تاسىمالدانىپ جاتىر. قاجەتتى كولەمنىڭ 70 پايىزى جەتكىزىلگەن. مەكتەپتەگى قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى دە رەت-رەتىمەن شەشىلىپ جاتقان جايى بار.
– بەينەباقىلاۋ جۇيەلەرىمەن ءبىلىم بەرۋ نىساندارىنىڭ بارلىعى جابدىقتالعان. پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا بالاباقشالار مەن كوللەدجدەردىڭ كامەرالارى تەگىس قوسىلعان. مەكتەپتەر بويىنشا جۇمىس جالعاسۋ ۇستىندە. 582 ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى داۋىستىق حابارلاۋ جۇيەلەرىمەن جانە دابىل تۇيمەلەرىمەن جابدىقتالعان. تۋرنيكەتتەر 203 نىسانعا ورناتىلدى, ارنايى كۇزەت 206 ۇيىمعا ەنگىزىلدى. ارنايى كۇزەت بالاباقشالاردا دا بولادى, – دەيدى گ.قوجاحمەتوۆا.
مەكتەپتەر وقۋلىقتارمەن قامتاماسىز ەتىلىپ جاتىر. جەتكىزۋ جۇمىستارى 25 تامىزعا دەيىن اياقتالادى دەپ جوسپارلانعان. باسقارما باسشىسى تەگىن تاماق بەرۋ دە ماڭىزدى مىندەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارى, سونداي-اق الەۋمەتتىك وسال وتباسىلاردان شىققان 11 مىڭنان استام بالا تەگىن تاماقتانا الادى. 101 ەلدىمەكەننەن مەكتەپكە قاتىنايتىن 1 566 وقۋشىعا 70 اۆتوبۋس بەرىلىپتى. اۆتوبۋستار 1 قىركۇيەككە دەيىن تەحنيكالىق باقىلاۋدان وتەدى.
بيىل اقشالاي جاردەماقى مولشەرى – 40 567 تەڭگە. بۇل سوما اتا-انالاردىڭ بانك كارتالارىنا اۋدارىلادى. 10 مىڭ وقۋشىعا وقۋ قۇرالدارى مەن مەكتەپ فورماسى بەرىلەدى. 4 886 ادامعا كومەك كورسەتىلگەن. قاراجات جالپى ءبىلىم بەرۋ قورىنان بولىنەدى. «مەكتەپكە جول» اكتسياسى 1 تامىزدان باستالعان. 30 قىركۇيەككە دەيىن جالعاسادى. قازىردىڭ وزىندە اكتسيا شاراپاتىن 1 مىڭعا جۋىق وقۋشى كورگەن.
وبلىستا بارلىعى 24 355 پەداگوگ بار. ءالى دە مۇعالىم تاپشىلىعى شەشىمىن تابار ەمەس. 640 مامان تاپشى. بۇل ماسەلەنى جولعا قويۋ ءۇشىن وڭىردە مامانداردى قايتا دايارلاۋ بويىنشا تەگىن كۋرستار ۇيىمداستىرىلعان.
مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتايتىن وزگە ەتنوستىڭ 35 بالاسى ەندى قازاق تىلىندە ءبىلىم الادى. قولدارىنا الىپپەنى الاتىن وقۋشىلاردىڭ سانى 17 مىڭنان اسسا, 9 مىڭعا جۋىق بالا مەملەكەتتىك تىلدە ءبىلىم الماقشى. سولاردىڭ قاتارىندا ۆلاديسلاۆ تەرەششۋك تا بار. قاراعاندىداعى №21 مەكتەپكە قۇجات تاپسىرىپتى. دايارلىق سىنىبىن قازاق تىلىندە ءتامامداپتى. اناسى سۆەتلانا تەرەششۋك بۇل شەشىمگە وتباسىمىزبەن اقىلداسىپ, كەلدىك دەيدى.
– ارينە, باسىندا الاڭداۋشىلىق بولدى. اۋەلى ۇلىمىزدان «قازاق تىلىندە وقىپ كەتە الاسىڭ با؟» دەپ سۇرادىق. ۆلاديسلاۆ وزىنە سەنىمدى ەكەنىن ايتتى. قازاقشا بىرنەشە ءسوز بىلەدى. تەلەديداردان قازاق تىلىندە بالالارعا ارنالعان ءتۇرلى باعدارلاما كورەدى. مۋلتفيلمدەر قارايدى. ارينە, ۇلىمىزدىڭ بۇل تالپىنىسىنا اتا-انا رەتىندە وتە قۋانىشتىمىز. شىنى كەرەك, ءبىز قازاقشا مۇلدەم تۇسىنبەيمىز دەسەك تە بولادى. الايدا بالامىز مەملەكەتتىك ءتىل – قازاق ءتىلىن بىلسە, ورىس ءتىلىن بىلسە, ارمانىنا جول اشىلادى دەگەن سەنىمدەمىز. ۇلىمىز جەدەل-جاردەمدە جۇمىس ىستەگىسى كەلەدى, – دەيدى س. تەرەششۋك.
سۆەتلانا №21 مەكتەپتىڭ مۇعالىمدەرىنە ريزا. بالامەن ءتيىمدى جۇمىس ىستەيتىنىن ايتادى. «مۇلدەم قازاقشا بىلمەيتىن ۇلىمنىڭ قىزىعۋشىلىعىن وياتا العان مۇعالىمدەرىنە ەرەكشە ريزامىن», دەيدى ول.
№31 مەكتەپكە نەمىس قىزى ايلين ۆيكتورقىزى قازاق تىلىندە قارىپ تانىماق. دەگەنمەن, بۇل بالدىرعان قازاقشا سايراپ-اق تۇر. اكەسى ۆيكتور شەت اۋدانى, ەركىندىك اۋىلىندا ءونىپ-وسكەن. كەيىن قالاعا قونىس اۋدارىپ, قازىر وتباسىمەن وسىندا تۇرادى. ء«تورت بالام بار. تاۋبە. سونىڭ كەنجەسى ايلين قازاق تىلىندە ءبىلىم العىسى كەلەدى. الدىڭعى بالالارىمنىڭ ءبارى وقۋلارىن قازاق تىلىندە تامامداعان. ءوزىم قازاق اۋىلىندا وسكەندىكتەن بالالارىم دا قازاقشاعا سۋداي. ورىسشا دا بىلەدى. دەگەنمەن, ءبىز وسى ەلدىڭ سۋىن ءىشىپ, نانىن جەگەن سوڭ, ارينە قازاق تىلىندە ءبىلىم العانىن قالادىق. قازاقتىڭ ءتىلى شۇرايلى, باي. سوندىقتان قىزىمنىڭ بۇل قادامىنا ەرەكشە قۋاندىق دەيدى» اكەسى ۆيكتور شلەحت.
قاراعاندى وبلىسى
