ايماقتار • 15 تامىز, 2023

قويناۋىنا قۇت دارىعان

212 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

تاريحى تەرەڭ, تابيعاتى كوركەم بالقاش اۋدانى – قازاقتىڭ ءبىرتۋار تۇلعاسى, دىنمۇحامەد احمەت ۇلى قوناەۆتىڭ تۋعان جەرى. قاسيەتتى ولكە حالىق قاھارماندارى باقتىوراز بەيسەكباەۆ پەن مۇسابەك سەڭگىرباەۆ, جازۋشى-دراماتۋرگ بەك توعىسباەۆ, حالىق اقىنى مەدەت جيەنباەۆ ەسىمدەرىمەن دە تانىس. ىلە وزەنىن جاعالاي قونىستانعان قۇت مەكەننىڭ توسكەيىندە ءتورت ت ۇلىگى ءورىپ, استىعى مەن كۇرىشى جايقالىپ, تىنىس-تىرشىلىگى تۇرلەنە تۇسكەن.

قويناۋىنا قۇت دارىعان

جۇمىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل

الماتى وبلىسىنىڭ ءوز الدىنا­ وتاۋ قۇرۋى دا بالقاش اۋدانىنىڭ تۇر­عىن­دارى ءۇشىن باستى قۋانىشقا اينالعان. سەبەبى حالىق سانى ەداۋىر ءوسىپ, وبلىس ورتالىعىنىڭ تىم شالعاي بولۋىنان ىشكى كوشى-قون ماسەلەلەرى كۇردەلەنە تۇسكەنى ءمالىم. سوندىقتان پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ الماتى وبلىسىن ەكىگە ءبولۋ جايىنداعى شەشىمىن ەستىگەندە, ءوڭىر تۇرعىندارى بوركىن اس­پانعا اتا قۋان­عان. بۇعان قوسا قاپشاعاي قالا­سىنىڭ وبلىس ورتالىعى مارتەبەسىن يەلەنىپ, وعان د.قوناەۆ ەسىمىنىڭ بەرىلۋى بالقاشتىقتاردىڭ قۋانىشىن ەسەلەي تۇسكەن. ەل تاريحىنداعى بۇل جاڭا­شىلدىقتار ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونو­مي­كالىق, مادەني دامۋىنا سونى سەرپىن, تىڭ كۇش-قۋات بەردى.

لۆد

وسىعان وراي اتالعان اۋدانعا الماتى وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ توراعاسى تالعات بايەدىلوۆ ارنايى ىسساپارمەن بارىپ, بالقاش اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتتارىمەن كەزدەسىپ, كەلەلى ماسەلەلەردى تالقىلادى. دەپۋتاتتار باس قوسقان جيىن­­نىڭ جۇمىسىن بالقاش اۋداندىق ءماسلي­حا­تى­نىڭ توراعاسى كادىربەك وماروۆ اشىپ, جۇرگىزىپ وتىردى.

«پرەزيدەنتىمىزدىڭ باستاماسىمەن كەيىنگى جىلدارى ەلىمىزدە اۋقىمدى وزگە­رىس ورىن الىپ جاتقانىن بىلەسىزدەر. ءماجىلىس جانە ءماسليحاتتار سايلاۋى سول وزگەرىستەردىڭ ماڭىزدى مەجەسى بولدى دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار. بۇگىنگى تاڭدا وبلىسىمىزدا – 1 وبلىستىق, – 1 قالا­­لىق, 9 اۋداندىق ءماسليحات جۇمىس ىستەيدى. جالپى, وبلىس بويىنشا 228 دەپۋتات بار, بۇل ۇلكەن كۇش دەسەك بولادى. سوندىقتان سىزدەر ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, مادەني دامۋىنا ۇلكەن ۇلەس قوسادى دەپ سەنەمىن. قولدا بارعا عانا ارقا سۇيەپ وتىرماي, شيكىزاتتىق ەمەس سالانى, وتاندىق ءوندىرىستى جان-جاقتى دامىتۋ, ينۆەستيتسيا تارتۋ ماڭىزدى. سونداي-اق شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى قولداۋ ساياساتى مەملەكەتىمىزدىڭ ۇزاق مەرزىمگە ارنالعان تۇراقتى ستراتەگيا­سى ەكەنى بەلگىلى. سونىمەن قاتار اۋدان,­ قالالاردى وركەندەتۋ, ونىڭ ىشىندە بازا­­لىق ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋ – كەزەك­ كۇتتىرمەس مىندەت», دەدى وبلىستىق ءماسليحات توراعاسى تالعات ەسكەندىر ۇلى.

ول ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ قازىر دە كۇن تارتىبىندەگى ماڭىزدى مىندەت ەكەنىن اتاپ, اۋداندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردان وزگە شەشىمىن كۇتكەن پروبلەمالار دا جوق ەمەس ەكەنىن, سوندىقتان ماڭىزدى ماسەلەلەردى بىرلەسە تالقىلاۋعا شاقىردى.

وبلىستىق ءماسليحات توراعاسىنىڭ مالىمدەۋىنشە, بۇگىندە وبلىستىق ءماسلي­حاتتا 6 تۇراقتى كوميسسيا, دەپۋتاتتىق فراكتسيا جاڭادان قۇرىلىپ, جۇمىس اتقا­رىپ جاتىر. وبلىس بويىنشا 8-شاقى­رى­لىم دەپۋتاتتارىمەن ناۋرىز ايىنان باستاپ 4 سەسسيا وتىرىسىن وتكىزىپ, ماڭىزدى شەشىمدەر قابىلدانعان. ەرەك­شە اتاپ وتەتىن شەشىمنىڭ ءبىرى – وبلىس ورتالىعى قوناەۆ قالاسىنىڭ باس جوس­پارى ۇكىمەتكە جولدانىپ, بەكى­تىل­گەنى. بۇدان ءارى ت.بايەدىلوۆ ءماسليحاتتار جۇ­مى­­­سى­نىڭ نەگىزگى بەس باعىتىن تارقاتا كەلىپ, «جۇمىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل» دەپ حال­قى­­­مىز­  ايتقانداي, كۇشتەردى بىرىكتىرۋ ارقىلى عانا ناتيجەگە قول جەتكىزەمىز دەگەن ويىن ءبىلدىردى.

وڭىردە وركەندەۋ بار

كەزدەسۋ بارىسىندا بالقاش اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى باۋىرجان دارىباەۆ اۋداننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مەن جەر قاتىناستارى سالاسى بويىنشا 2023 جىلدىڭ تامىز ايىنا دەيىن اتقارىلعان جۇمىستار جايىمەن تانىس­تىردى. بايانداما وزەگىنەن ىرگەلى اۋداندا ىلگەرىلەۋشىلىك بارى انىق اڭعارىلادى. اتاپ ايتساق, اۋىلشارۋاشىلىق سالاسى بويىنشا بيىل التى ايدا ىشكى جالپى ءونىم 10 531,3 ملن تەڭگەگە جەتىپ, ناقتى كولەم يندەكسى 100,1 پايىزدى قۇراعان.

ءتىرى سالماقتا ەت – 8 077,3 توننامەن 103,3 پايىزعا, ءسۇت – 13 529,4 توننامەن 112,1 پايىزعا, جۇمىرتقا 1470,3 مىڭ دانامەن 115,8 پايىزعا ارتىعىمەن ورىندالعان. وتكەن جىلدىڭ كورسەتكىشتەرىمەن سالىس­تىر­عاندا الدە­قايدا ءوسىم بارى بايقالادى. اۋداندا ءىرى قارا مالى – 119 034 باس, ياعني 107,5 پايىزدى, جىلقى – 29 935 باسپەن109 پايىزدى, قوي-ەشكى 132 329 باسپەن 117,3 پايىزدى قۇراعان. 29 809 گەكتار سۋارمالى ەگىستىك جەردىڭ 14 530 گەكتارى – ءداندى داقىلدار, ونىڭ ىشىندە جوس­پارلى 7 530 گەكتارعا ارپا-بيداي جانە 7 مىڭىنا كۇرىش تولىق ەگىلگەن.

تۇرعىنداردىڭ تابىسىن ارتتىرۋ­ ماق­ساتىنداعى «اۋىل اماناتى» باعدار­لا­ماسى اياسىندا بۇگىندە 350 ءوتىنىم ءتۇسىپ, 189 شارۋاشىلىق جانە 3 كووپەراتيۆ قۇرۋعا قۇجات راسىمدەلىپ جاتىر. تولىق دايىن 80 قۇجات 548,5 ملن تەڭگەگە «قوناەۆ» اۋىلدىق تۇتىنۋ كووپەراتيۆىنە جولدانىپ, قارالۋدا. ونىڭ ىشىندە 150 ملن تەڭگەنىڭ 24 ءوتىنىمى ماقۇلدانىپ, 9 ادام 58,7 ملن تەڭگە قارجىسىن العانى اتالدى.

سونداي-اق «كەڭ دالا», «اگروبيزنەس», «ىسكەر» باعدارلاماسى بويىنشا دا بىر­قا­تار جوبالار ازىرلەنىپ, جۇزەگە اسىرىلىپ­ جاتىر. بۇعان قوسا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» باعدارلاماسى اياسىندا 3 جو­با­ ماقۇلدانىپ, 14 ملن تەڭگە­گە يننو­ۆا­­­تسيالىق گرانت بەرىلگەنى بايان­دالدى.

جىل باسىنان بەرى 20 شارۋاشىلىقتان 6 403,2 گەكتار جايىلىمدىق جەر تەلىم­دە­رى مەملەكەتتىك جەر قورى ەسەبىنە قاي­تا­رىلعان. مۇنىڭ سىرتىندا 10 976,9 گەك­تار جەردى قۇرايتىن 38 جەر تەلىمىنىڭ قۇجات­تارى سوتتىڭ قاراۋىنا وتكەنىنەن حابار­دار بولدىق.

قىسقى مال ازىعىن دايىنداۋ ماقسا­تىن­دا ءشوپ ورۋ ناۋقانى جالعاسىپ جاتىر­ ەكەن. ءبىرىنشى ورىلىمدا 14 219 گەكتار شابىلىپ, باستىرىلىپ, بارلىعى 28 438 توننا ءشوپ دايىندالعان. وسى كۇنى ەكىنشى ورىلىم باستالعان, شابىندىقتىڭ 4 590 گەكتار ءشوبى شابىلىپ, 2 890 گەكتار باس­تىرىلىپتى. جالپى, 9 180 توننا ءونىم الىنعان.

پروبلەما دا جوق ەمەس

حالىق قالاۋلىلارىنىڭ القالى باس­قو­سۋىندا بالقاش اۋدانىنىڭ باست­ى پروب­لە­مالارى دا ايرىقشا اتالدى. الماتى وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى ەربولات قۇسايىنوۆ تاسمۇرىن ماگيسترالدى توعاندارىنىڭ ساعاسىنا ۇرلەمەلى بوگەت سالىنۋىنا ىقپال ەتۋدى سۇرادى.

«بۇل بوگەت تەمىر-بەتون بوگەتىنە قاراعاندا بىرنەشە ەسە ارزان جانە ءتيىمدى بولماق. تيىمدىلىگى – ۇرلەمەلى بوگەت ىلە وزەنىمەن قانشا تەكشە مەتر سۋ بەرىلسە دە, اۋا ارقىلى سۋ دەڭگەيىن كەرەكتى بيىكتىككە دەيىن كوتەرۋگە, كەرەكتى سۋ مولشەرىمەن ەگىس القابىن تولىق قامتاماسىز ەتۋگە, تۇراقتى مول ءونىم الۋعا, القاپتاردى تۇزدانۋدان ساقتاۋعا بولادى. ەڭ باستىسى, ىلە ارنالارىنىڭ سۋ جىبەرۋ دەڭگەيىن قالىپتى ۇستاپ تۇرعان جاعدايدا جەراس­تى سۋى كوتەرىلمەيدى, جەردىڭ سورلانۋىنا, شابىندىقتاردىڭ جويىلۋىنا جول بەرىلمەس ەدى. ەكىنشى ماسەلە – قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىندا وزەكتى بولىپ تۇرعان ماسەلەنىڭ ءبىرى قۇم كوشۋىن توقتاتۋ. وسىنداي كەلەڭسىز جاعداي بىرلىك اۋىلىندا ورىن الىپ جاتىر. اۋىلدىڭ سولتۇستىك-شىعىسىنداعى جالاڭاشتانعان «قۇم-تاۋلارى» باسىندا اۋىل شەتىندەگى كوشەلەردەن 200 مەتر قاشىقتىقتا بولسا, بۇگىندە سۋسىمالى قۇم جىلجي كەلە الدىمەن سۋ كەلەتىن كانالدى, كەيىن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ باۋ-باقشاسى مەن مال قورالارىن باسىپ قالۋدا. كوشپەلى قۇم ايماقتارى جىلدان جىلعا كەڭەيىپ كەلەدى. وسى ءبىر كۇردەلى ماسەلەنىڭ وڭ شەشىم تابۋىنا ىقپال ەتۋىڭىزدى سۇرايمىز», دەگەن ۇسىنىسىن ءبىلدىردى.

كەلەسى كەزەكتە اۋداندىق ءماسليحات دەپۋتاتى باقىتجان وكسىكباەۆ باقاناس اۋىلىنا ىلە وزەنى جاعالاۋىنىڭ قاۋىپ ءتوندىرىپ تۇرعانىن اشىپ ايتتى.

«اۋىل ىرگەسىنە نەبارى 30 مەترگە تاياپ قالعان ىلە وزەنىنىڭ جاعالاۋىن نىعايتۋ نىسانى بويىنشا 5,5 شاقىرىم جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتى ازىرلەنىپ, جىل اياعىنا دايىن بولادى دەپ كۇتىلىپ وتىر. سوعان الداعى, 2024 جىلى قارجى بولىنسە ەكەن. سونىمەن قاتار مال شارۋاشىلىعى ماماندارىن دايارلايتىن باقاناس اگرارلى- يندۋستريالدىق كوللەدجىنىڭ جاتاقحانا عيماراتى مەن وقۋ شەبەرحاناسىنىڭ كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە قارجى قاراستىرىلسا, ستۋدەنتتەردىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىنا قولايلى جاعداي تۋىندار ەدى», دەگەن ويىن ءبىلدىردى.

اتالعان كوللەدجدە 8 ماماندىق بو­يىنشا ستۋدەنتتەر وقىتىلادى. 400 ورىن­دىق­ جاتاقحانانىڭ 3-4-قاباتى مۇلدەم جارامسىز بولعاندىقتان, قولدانىستاعى 1 مەن 2-قاباتى 70-كە جۋىق ستۋدەنتتى عانا قامتي الادى.

بۇعان قوسا مەملەكەتتىك ساراپتامالارى دايىن جوبالار دا جوق ەمەس. اتاپ ايتقاندا, باقاناس اۋىلىنداعى قوناەۆ اتىنداعى ساياباقتى كەڭەيتۋ, اباتتاندىرۋ­ جۇمىستارىنا – 812,8 ملن تەڭگە, اۋدان ورتالىعىنداعى رىسقۇلوۆ جانە قوناەۆ كوشەلەرىندەگى ارىق جۇيەسىن قايتا جاڭعىرتۋ مەن قۇرىلىس جۇمىستارىنا – 404,5 ملن تەڭگە, جيدەلى اۋىلدىق مادەنيەت كلۋبىنىڭ كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنا 392,6 ملن تەڭگە قاراجات قاجەت ەكەنى العا تارتىلدى.

«الماتى وبلىستىق مونوپوليالاردى رەتتەۋ باسقارماسى ارقىلى توپار وزە­نىنىڭ 15 شاقىرىمدىق كولەمىن الىپ جات­قان «ورلوۆكا» ارناسىنىڭ بويىن­ تازا­لاۋعا, بوگەت جانە شليۋز قويۋعا جوبا­لاۋ-سمەتالىق قۇجاتى جاسالىپ جاتىر.­ سونى­مەن قاتار ىلە وزەنىنەن توپار وزە­نى­نە قۇيار جاعىن تازالاۋعا بايلانىس­تى­ مەم­لەكەتتىك ساتىپ الۋ پورتالىنا حا­بار­­لاما بەرىلىپ, مەردىگەر انىقتالدى. جاقىن ۋاقىتتا وزەن ارناسىن تازالاۋ جۇ­مىستارى باستالادى. بۇل ايماقتا وزەن ارناسىنىڭ 13 شاقىرىمى تازالانادى. وسى رەتتە توپار وزەنى ارناسىنىڭ قو­سىمشا 60-70 شاقىرىم اۋماعىنا مەحا­ني­كالىق تازالاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە قاجەتتى قاراجاتتىڭ بولىنۋىنە ىقپال ەتۋ­لە­رى­ڭىزدى سۇرايمىن. توپار وزەنىنىڭ ارناسى­ تولىق تازارتىلعان جاعدايدا سۋ جەتىس­پەۋ­شى­لى­گىنەن زارداپ شەگىپ وتىرعان 2 مىڭ­نان­ اسا تۇرعىنى بار, 77 شارۋا قوجالىعى, 6 664 باس ءىرى قارا, 1 653 باس جىلقى, 15 470 ۋاق­ مال باسى بار بالاتوپار اۋىلىنىڭ شا­بىن­­­دىقتارى مەن مال جايىلىمدارىنا سۋ شىعىپ, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تۇر­مىسىنا وتە جاقسى بولار ەدى», دەدى اۋ­داندىق ءماسليحات دەپۋتاتى ايدوس بال­تا­باەۆ.

ءوڭىردىڭ تۇيكىلدى ماسەلەلەرىن ءتۇرتىپ العان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ توراعاسى ت.بايە­دىلوۆ اتالعان جايتتاردىڭ اياقسىز قال­ماۋى باستى نازاردا بولاتىنىن ايتا كەلىپ, قيىندىقتاردى ەڭسەرىپ, ەلدىڭ الەۋ­مەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايىن جاق­سار­تۋ­دا جۇدىرىقتاي جۇمىلا ەڭبەك ەتۋگە شا­قىردى.

اۋىلدىڭ ەڭسەسىن كوتەرگەن قۇرىلىس

بۇگىندە باقاناستا اۋىلدىڭ اجارىن اشىپ, كوركىن كىرگىزگەن قۇرىلىس نىساندارى كوپ. سونىڭ ءبىرى اۋدان ورتالىعىنان تۇڭعىش رەت 5 قاباتتى 20 پاتەرلى تۇرعىن ءۇي قالانىپ, ءۇش جىل بۇرىن پايدالانۋعا بەرىلگەن بولسا, بۇل ءۇردىس ءجىبىن ۇزبەي جالعاسىپ كەلەدى.

«باقاناس اۋىلىنداعى بۇل 5 قابات­تى­ 40 پاتەرلى جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى بىلتىر قاراشا ايىن­دا­ باستالعان. نىسان – اۋىسپالى. كەلىسىم­شارت قۇنى – 552,5 ملن تەڭگە. باس مەر­دى­گەر – «باۋىر قۇرىلىس كومپانياسى» جشس. قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ قىمباتتاۋىنا بايلانىستى قايتا ەسەپ­تەلىپ, ساراپتامادان ءوتىپ, وتكەن ايدىڭ اياعىنان باستاپ جۇمىستارى جالعاستى. جىل سوڭىندا قولدانىسقا بەرىلەدى دەپ وتىرمىز. بۇگىندە 20-دان اسا جۇمىسشى ەڭبەك ەتىپ, ىشكى قابىرعالارىن ءبولىپ جاتىر», دەگەن بالقاش اۋدانىنىڭ قۇرىلىس, ساۋلەت جانە قالاقۇرىلىسى ءبولىمىنىڭ باسشىسى ايبىن جۇمابەكوۆ بيىل قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 2 294,8 ملن تەڭگەگە جەتىپ, ناقتى كولەم يندەكسى 101,7 پايىزدى قۇراعانىن ايتتى.

قازىرگى ۋاقىتتا مەملەكەتتىك بيۋدجەت ەسەبىنەن باقاناس اۋىلىندا 30 جالگەرلىك تۇرعىن ۇيلەردىڭ قابىرعاسى قالانىپ جاتىر. قۇرىلىس جۇمىستارى 2022 جىلى قىركۇيەك ايىندا باستالىپ, بيىل قاراشا ايىن­دا تولىق اياقتالادى دەپ جوسپارلانىپ­ وتىر. كەلىسىمشارت قۇنى – 759 ملن تەڭگە. باس مەردىگەر – «اسان م كومپانيا» جشس.

ەكى جوبانىڭ جالپى سوماسى – 1 ملرد 656 ملن تەڭگە. اتالعان تۇرعىن ۇيلەردىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى جوسپارلى كەستەگە ساي جۇرگىزىلىپ وتىر. قۇرىلىس نىساندارىن ارالاعان دەپۋتاتتار مەردىگەر كومپانيا وكىلدەرىنە قۇرىلىستىڭ ساپاسىنا جەتە كوڭىل ءبولىپ, مەرزىمىندە اياقتالۋ قاجەت ەكەنىن تاپسىردى.

«بۇعان قوسا باقاناستا جاستارعا قىز­مەت­ كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى باس­تالدى. ول كەلەر جىلى اياقتالادى دەپ كۇتىلۋدە», دەگەن ءبولىم باسشىسى اۋىل­دى كوركەيتۋدە جاڭا جوبالاردىڭ قاي­تا­رىمسىز قابىلدانىپ, قاجەتتى قارجى ءبو­لى­نىپ, ورىندى يگەرىلىپ جاتقانىن باسا ايتتى.

قامبا – دانگە, قورا شوپكە تولدى

قويناۋىنا قۇت دارىعان بالقاش اۋدانىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا جەمشوپ جەتكىلىكسىزدىگى بولىپ كورمەگەن. وعان وڭىردە ەگىن مەن كۇرىش القاپتارىنىڭ گەكتارلاپ وسىرىلەتىنى – سەبەپ. سوندىقتان ءشوپ شابۋ ناۋقانىندا مۇنداعى شارۋا قوجالىقتارى وزىنەن ارتىلعان ءونىمدى قۋاڭشىلىق بەلەڭ العان اۋداندارعا الىپ بارىپ, ساتۋ ارقىلى پايداعا كەنەلۋدە دەسەك, ەش اسىرا ايتقاندىق ەمەس. اۋدانعا تابان تىرەگەن دەپۋتاتتار توبى ايگىلى اقدالا اۋىلىنداعى ەگىس القابىن ارالاپ, جايقالىپ وسكەن ءداندى داقىلدار جايىندا ماعلۇماتقا قانىقتى.

جازدىڭ ءار كۇنىن ءتيىمدى پايدالانىپ, قامبانى دانگە, قورانى شوپكە تولتىرىپ الۋعا ۇمتىلعان شارۋالاردىڭ جۇمىسى قاي­ناپ جاتقانى بايقالادى. التىن ءدان­دى القاپقا تۇسكەن كومباين گۇرىلى اسپان­اس­تىنداعى تىنىمسىز تىرلىكتەن حاباردار ەت­كەندەي دامىل تاپپاۋدا.

«باۋىرجان – 7» جشس ديرەكتورى تالعات سۇلتانوۆ ءوزىنىڭ ەگىس القابىن كور­سەت­تى. القاپتا بيىل 112 گەكتار كۇرىش,
93 گەكتار بيداي, 335 گەكتار كوپجىلدىق ءشوپ ەگىلگەن ەكەن. شارۋاشىلىق قاراما­عىن­­داعى سۋارمالى جەر كولەمى 727 گەكتار­دى قام­تيدى. بۇگىنگى تاڭدا 4 مىڭنان ارتىق ورا­ما ءشوپ شابىلىپ, جينالعان. جوسپار بو­يىنشا ءار گەكتارىنا 43 تسەنتنەردەن كۇ­رىش, 18 تسەنتنەردەن بيداي جانە 40 تسەنتنەردەن كوپجىلدىق ءشوپ شابىلادى دەگەن ءۇمىت بار.

اگرارلى اۋداندا مال ازىعىن دايىنداۋ بويىنشا 14 219 گەكتار كوپجىلدىق ءشوپتىڭ ءبىرىنشى ورىلىمى شابىلىپ, باس­تىرىلدى, 28 438 توننا ءونىم الىنعان. ەكىنشى ورىلىمدا 3 570 گەكتار ءشوپ شابىلىپ, 4 220 توننا ءونىم جينالعان.

اۋىل تۇرعىندارىنا ءتىزىم بويىنشا 4 مىڭ تەڭگەدەن 19 وتباسىعا 190 ورام ءشوپ­ جەتكىزىپ بەرۋ جۇمىستارى ۇيىم­داس­تى­رىل­عان. «بىرلىك» اگروفيرماسى ءوز قىز­مەت­­­كەرلەرىنە 2 مىڭ تەڭگەدەن ءشوپ ساتسا, اۋىل تۇرعىندارىنا 4 مىڭ تەڭگەدەن ساتى­لۋدا. سونداي-اق «تامشىبۇلاق» جشس بەرەكە اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىنا ءار وتباسىعا 20 ورام شوپتەن تەگىن تارا­تۋ­دى داستۇرگە اينالدىرعان. «وتەس-اقدالا» جشس اۋىلدىق وكرۋگتەرگە باعا­­سى 8 مىڭ تەڭگەدەن مىڭ ورام ءشوپ ساتۋ ۇسىنىسىمەن وكرۋگتەرگە حات جول­دا­عان.

وسىلايشا, بالقاش اۋدانىندا قىسقى مال ازىعىنىڭ بەرىك قورى جاسالىپ جاتىر.

ۆد

 

الماتى وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار