سەگىزىنشى سەرپىلىس
حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ شتاب-پاتەرى ورنالاسقان شۆەيتساريانىڭ لوزاننا قالاسىندا وتكەن رەسمي ءىس-شارادا حوك پرەزيدەنتى توماس باح وليمپيا ويىندارىنىڭ وتانى سانالاتىن گرەكيا ۇلتتىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ جانە الداعى ەرەسەكتەر اراسىنداعى جازعى جانە قىسقى, سونىمەن قاتار جاسوسپىرىمدەر وليمپيادالارىن وتكىزەتىن ەلدەر مەن بوسقىندار جونىندەگى حوك وليمپيادالىق قۇراماسىنىڭ پرەزيدەنتتەرىن قابىلداپ, وليمپياداعا شاقىرۋ حات تابىستادى.
تۇپ-تۋرا 359 كۇننەن كەيىن باستالاتىن پاريجدەگى ءدۇبىرلى دودا قازاقستاننىڭ تاۋەلسىز مەملەكەت رەتىندە قاتىساتىن سەگىزىنشى جازعى وليمپياداسى بولماق. بۇعان دەيىن جەرلەستەرىمىز مۇنداي دۇرمەكتىڭ جەتەۋىندە باق سىناپ, سولاردىڭ بىردە-بىرەۋىنەن جۇلدەسىز ورالماعانىن جانكۇيەرلەر جاقسى بىلەدى. ءتىپتى ەل تاريحىنداعى ەڭ ءساتسىز وليمپيادا دەپ باعالانعان توكيوداعى دودادا وتانداستارىمىز سەگىز قولا جۇلدەنى ەل قورجىنىنا سالعان بولاتىن.
قازىرگى تاڭدا جەر-جاھاننىڭ سپورتشىلارى سەنا وزەنىنىڭ جاعالاۋىنداعى جاھاندىق جارىسقا قاتىسۋ ءۇشىن جانتالاسىپ جاتىر. اقش, انگليا, اۋستراليا سەكىلدى جازعى سپورت تۇرلەرىنىڭ الپاۋىتتارى قازىردىڭ وزىندە جولدامالار سانىن 100-200-دەن اسىرىپ تاستاعان. تارقاتىپ ايتار بولساق, مۇحيتتىڭ ارعى بەتىندەگى مەملەكەتتىڭ ەنشىسىندە – 230, تۇماندى البيون وكىلدەرىندە – 120, «جاسىل قۇرلىق» سپورتشىلارىندا 110 جولداما بار ەكەن. ال سارى قۇرلىقتىڭ الىپتارى سانالاتىن قىتاي قۇراماسىنا – 66, كۇنشىعىس ەلىنە 59 جولداما تيەسىلى. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, فرانتسيا جارىستى ۇيىمداستىرۋشى مەملەكەت بولعاندىقتان, ء«ۇش جولاقتى» ەلدىڭ سپورتشىلارى تورتجىلدىقتىڭ باستى باسەكەسىنىڭ باعدارلاماسىنا ەنگەن بارلىق سپورت تۇرىنەن ىرىكتەۋسىز-اق جولدامالارعا قول جەتكىزىپ قويعان.
جولداما جولىنداعى ىرىكتەۋ سايىستارىنىڭ باسىم بولىگى بيىلعا جوسپارلانعانىمەن, 2022 جىلدىڭ وزىندە جەر-جاھاننىڭ سپورتشىلارى سپورتتىڭ 11 تۇرىنەن ليتسەنزيالارعا يەلىك ەتىپ ۇلگەردى. ال بيىل سپورتشىلار تاعى 13 سپورت تۇرىنەن جولدامالارعا تالاسادى. جالپى العاندا, بۇگىنگە دەيىن حوك-قا مۇشە 203 مەملەكەتتىڭ ىشىندە جۇزدەن اسا ەلدىڭ وكىلدەرى پاريج وليمپياداسىنىڭ كەم دەگەندە ءبىر-ءبىر جولداماسىنا يەلىك ەتىپ وتىر. سولاردىڭ قاتارىندا قازاقستاننىڭ سپورتشىلارى دا بار ەكەنى قۋانتادى.
بىرەر اي بۇرىن تايلاندتىڭ رايونگ قالاسىندا ۇيىمداستىرىلعان تاسجولداعى ۆەلوسپورتتان ازيا چەمپيوناتىندا قازاقستان قۇراماسى جالپىكوماندالىق ەسەپتە توپ جارىپ, سونىڭ ناتيجەسىندە پاريج وليمپياداسىنىڭ ءبىر جولداماسىن جەڭىپ الدى. ال كۇنى كەشە جاپونيادا مارەسىنە جەتكەن سۋ سپورتى تۇرلەرى بويىنشا الەم چەمپيوناتىندا دا ەل قورجىنىنا تاعى ءبىر جولداما ءتۇسۋى مۇمكىن ەدى. وكىنىشكە قاراي, 100 مەترگە باتتەرفلياي ادىسىمەن جۇزۋدە ۇلتتىق قۇرامانىڭ كوشباسشىسى ادىلبەك مۋسين ىرىكتەۋ كەزەڭىندە اتالعان قاشىقتىقتى 51,68 سەكۋندتا ەڭسەرىپ, جارتىلاي فينالعا شىققانىمەن, وليمپيادالىق ىرىكتەۋ ۋاقىتىنا (51,67) جەتە المادى. ءسويتىپ, سەكۋندتان دا از ۋاقىت جەتپەي, وليمپيادا جولداماسىن ۋىسىنان شىعارىپ الدى.
مەجە – 100 جولداما
مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەربول مىرزابوسىنوۆ وتاندىق باق وكىلدەرىنە بەرگەن ءبىر سۇحباتىندا قازاقستان قۇراماسى پاريج وليمپياداسىنا سپورتتىڭ 20 ءتۇرى بويىنشا 100-دەن اسا جولداما جەڭىپ الۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن ايتتى.
«قازىرگى تاڭدا سپورتشىلار مەن جاتتىقتىرۋشىلارعا مەملەكەت تاراپىنان جان-جاقتى قولداۋ كورسەتىلىپ جاتىر. جەرلەستەرىمىز وليمپيادا جولداماسىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن ءوز ەلىمىزدە جانە شەتەلدەردە وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارىن وتكىزىپ, حالىقارالىق جارىستاردا شىڭدالۋ ۇستىندە. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, سپورتتىڭ ەكى تۇرىنەن ۇلتتىق كوماندالارمەن جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن شەتەلدەن ارنايى جاتتىقتىرۋشىلار شاقىردىق. بۇل وليمپيا ويىندارىنا كوبىرەك جولداما, جۇلدە سانىن مولايتۋعا ءوز سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ ويلايمىز», دەيدى ە. مىرزابوسىنوۆ.
دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت كوميتەتىنىڭ توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ءالى دە وليمپيا ويىندارىندا بوكس, اۋىر اتلەتيكا, كۇرەس تۇرلەرىنە ەرەكشە باسىمدىق بەرىپ, اتالعان سپورت تۇرلەرىنەن مەيلىنشە كوپ جولداما جانە سايكەسىنشە وليمپيادادا ساپالى جۇلدەلەر الاتىنىنا سەنىم ارتپاق.
سونداي-اق وزگە سپورت تۇرلەرىندە باق سىناپ جۇرگەن جەرلەستەرىمىزدىڭ كەيىنگى ءبىر-ەكى جىلداعى ناتيجەلەرىنە قاراپ وتىرساق, پاريج تورىندە جەڭىل اتلەتيكا, سپورتتىق گيمناستيكا, تەننيس, سەمسەرلەسۋ, سۋ سپورتى تۇرلەرىنەن جانە وليمپيادا باعدارلاماسىنا جاڭادان قوسىلعان برەيكدانس باسەكەسىنەن دە جۇلدە كۇتۋگە بولاتىن سىڭايلى.
جاڭا سپورت – جاڭا مۇمكىندىك
وليمپيا ويىندارىنىڭ تاريحىنا كوز جۇگىرتەر بولساق, وليمپيادا باعدارلاماسىنا ەنگەن سپورت تۇرلەرى ءار جارىستىڭ الدىندا وزگەرىپ وتىراتىنىن بايقايمىز. ياعني ءار وليمپيادا قارساڭىندا ويىنداردىڭ باعدارلامالارىنا جاڭا سپورت تۇرلەرى قوسىلىپ, ەسكىلەرى نەمەسە قوعام اراسىندا اسا قاتتى قىزىعۋشىلىق بايقالماعان سپورت تۇرلەرى كەلەسى جولعى سايىستاردان الىنىپ تاستالىپ وتىرادى. ماسەلەن, وسىدان ەكى جىل بۇرىن توكيوداعى ويىندار باعدارلاماسىندا بولعان كاراتە, بەيسبول جانە سوفتبول سپورت تۇرلەرىنەن ەندى پاريج وليمپياداسىندا جۇلدەلەر ساراپقا سالىنبايدى. ەستەرىڭىزدە بولسا, توكيوداعى وليمپيادادا كاراتە سايىسىندا وتانداسىمىز سوفيا بەرۋلتسەۆا اسا جوعارى ناتيجە كورسەتىپ, قولا جۇلدە جەڭىپ العان ەدى. وكىنىشكە قاراي, ەندى سوفيا بەرۋلتسەۆا فرانتسياداعى وليمپياداعا قاتىسا المايدى.
پاريج وليمپياداسىن ۇيىمداستىرۋ كوميتەتى حوك ۇسىنعان مۇمكىندىكتى پايدالانىپ, ويىنداردى قىزىقتى وتكىزۋ ماقساتىندا جاڭادان ءتورت سپورت ءتۇرىن وليمپيادا باعدارلاماسىنا ەنگىزدى. نەگىزىنەن باعدارلاماعا جاڭا سپورت ءتۇرىن ەنگىزەر كەزدە ۇيىمداستىرۋشىلار مەن حوك ول سپورتتىڭ جاستار اراسىنداعى تانىمالدىعىنا جانە گەندەرلىك تەڭدىكتى ەسكەرىپ, ول سپورت تۇرىمەن ايەلدەر دە جاپپاي شۇعىلدانۋىنا باس ءمان بەرەدى. ياعني پاريجدەگى ويىنداردا سپورتشىلار برەيكينگ (برەيك-دانس), سپورتتىق شىڭعا ورمەلەۋ, سكەيتبوردينگ پەن سەرفينگتەن وليمپيادا چەمپيونى اتانۋعا تىرىسىپ كورەدى.
ءبىر عانا برەيكينگ سپورتىنا توقتالار بولساق, حوك الدىمەن بۇل سپورت ءتۇرىن العاش رەت 2018 جىلى بۋەنوس-ايرەستەگى جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى وليمپيادادا سىناقتان وتكىزىپ, ناتيجەسىندە ءبىر وليمپيادالىق كەزەڭنەن كەيىن پاريجدەگى باسەكەنىڭ باعدارلاماسىنا ەنگىزىپ وتىر.
پاريجدەگى وليمپيادادا جالپى 32 سپورت تۇرىنەن ءتۇرلى-ءتۇستى جۇلدەلەر تاراتىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. الەمنىڭ 200-دەن اسا مەملەكەتىنەن كەلگەن سپورتشىلار 306 جۇلدە جيىنتىعىن ساراپقا سالادى. بۇل – اكادەميالىق ەسكەك ەسۋ, بادمينتون, باسكەتبول (ونىڭ ىشىندە 3x3 باسكەتبول بار), بوكس, كۇرەس, برەيكينگ, ۆەلوسپورت, سۋ سپورتى تۇرلەرى, ۆولەيبول, جاعاجاي ۆولەيبولى, گاندبول, گيمناستيكا (باتۋت, سپورتتىق گيمناستيكا, كوركەم گيمناستيكا), گولف, بايداركا مەن كانوەدە ەسۋ, دزيۋدو, ات سپورتى, جەڭىل اتلەتيكا, ۇستەل تەننيسى, جەلكەندى سپورت, رەگبي-7, سەرفينگ, سكەيتبوردينگ, قازىرگى بەسسايىس, سپورتتىق شىڭعا ورمەلەۋ, ساداق اتۋ, سپورتتىق اتۋ, تەننيس, ترياتلون, تاەكۆوندو, اۋىر اتلەتيكا, فۋتبول جانە كوگالداعى حوككەي.
فرانتسياداعى وسىمەن ءۇشىنشى مارتە وتكەلى جاتقان XXXIII جازعى وليمپيا ويىندارى 2024 جىلدىڭ 26 شىلدەسىندە باستالىپ, 11 تامىزدا ءوز مارەسىنە جەتەدى.