پىكىر • 14 شىلدە, 2023

پارىز بەن قارىز

224 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلىندا مەملەكەتتىلىكتى دامىتۋ جونىندە اۋقىمدى شارۋا جۇزەگە اسىرىلدى. بىراق وسى ۋاقىت ارالىعىندا ات توبەلىندەي ازاماتتار اتا-بابامىز مۇرا ەتكەن, مەملەكەتكە, حالىققا تيەسىلى يگىلىكتى ءوزىنىڭ مەنشىگىنە اينالدىردى. جەكەشەلەندىرۋ ۇدەرىسىنىڭ باسىم بولىگى زاڭسىز جۇرگىزىلدى. سوندىقتان بۇل يگىلىكتەردى مەملەكەتكە قايتارۋ – ەلىمىزدەگى الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىكتى قالىپتاستىرۋداعى ەڭ ماڭىزدى فاكتور.

پارىز بەن قارىز

زاڭسىز ساتىپ الىنعان اكتيۆتەردى مەملەكەتكە قايتارۋ تۋرالى زاڭ – بارماق باستى, كوز قىستى ارەكەتپەن جەكەنىڭ قولىنا وتكەن زاۋىت, فابريكا, باسقا دا عيماراتتاردى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارا وتىرىپ, ەلىمىزدەگى الەۋمەتتىك جانە تاريحي ادىلەتتىلىكتى قالىپتاستىراتىن باستى تەتىك.

ەلىمىزدە ءتۇيىنى تارقاماعان تۇيت­كىلدى ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك, ينفرا­قۇرىلىمدىق كوپتەگەن پروب­لەما بار. ولاردى شەشۋگە قار­جىلىق رەسۋرس تاپشى. مىنە, وسى رەتتە شەتەلگە زاڭسىز شىعارىلعان, جەمقورلىق جولمەن يەمدەنىلگەن كاپيتالدىڭ بارلىعىن مەملەكەتكە قايتارۋ قاجەت. بۇل – اتا-بابا مەن ۇرپاق الدىنداعى ۇلكەن پارىزىمىز. دەمەك, مۇنى ءوزىمىزدىڭ حالىق الدىنداعى قا­رى­زىمىزدى قايتارىپ جاتىرمىز دەپ ەسەپ­تەۋ كەرەك. ياعني ادىلەتتىلىكتى قا­لىپتاستىرۋداعى وتە ماڭىزدى زاڭ.

بۇل زاڭ قولدى بولىپ كەتكەن اكتيۆتەردى قايتارۋدىڭ نەگىزگى تە­تىكتەرىن قالىپتاستىرادى. ەگەر زاڭ­نىڭ ىشكى مەحانيزمدەرىنە ۇڭىلسەك, قوعام, مەملەكەت, قۇزىرلى ورگاندار ەلىمىزدەگى 162 نەمەسە ودان دا كوپ ازاماتتىڭ كاپيتالىن ىزدەس­تىرەدى. كاپيتالدىڭ كوپشىلىگى زاڭسىز اۋدارىلعان دەگەن كۇدىك بولسا, مىندەتتى تۇردە كوميسسيا تەكسەرىپ, مەملەكەتتىك قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ونى قايتارۋ ماسەلەسىمەن اينالىسادى. وعان قو­عامدىق باقىلاۋ جۇرگىزىلەدى.

قازىر قوعامدىق باقىلاۋ – سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ جولىن كەسۋدەگى پروتەكتسيانىڭ باستى توقتاتۋشى كۇشى. مەنىڭ ويىمشا, وسى قوعامدىق باقىلاۋدا جۇمىلدىرىلاتىن پروكۋ­راتۋراعا, قوعامدىق كوميسسياعا مەم­لەكەتشىل, ەلشىل, حالىقشىل ازامات­تاردى كىرىستىرەتىن بولسا, وندا ەشكىم زاڭسىز ارەكەتتەرگە بارمايدى. سون­دىقتان قۇرىلاتىن مەملەكەتتىك كوميسسيا مۇشەلەرى رەتىندە قاعيداتشىل قوعام وكىلدەرىن, پارلامەنت دەپۋتاتتارىن ەنگىزەتىن بولساق, جۇمىس وڭ باعىتتا جۇرەدى. زاڭسىز كاپيتالدى قايتارۋ – ەلىمىزدەگى جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالارعا دەگەن سەنىمدى قا­لىپ­تاس­تىراتىن باستى فاك­تور­دىڭ ءبىرى. شەشىم قابىل­داي­تىن ازاماتتاردىڭ وزدەرى دە بۇل جاۋاپكەرشىلىكتى تۇسىنەدى دەگەن سەنىم­دەمىز.

 

ەرلان سايروۆ,

ءماجىلىس دەپۋتاتى

سوڭعى جاڭالىقتار