ساياسات • 03 شىلدە, 2023

قازاقستان – قىتاي: وڭىرلەر اراسىنداعى كەلىسىم

460 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

جەتىسۋ مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ىلە قازاق اۆتونوميالىق وبلىسى اراسىنداعى ارىپتەستىك بايلانىس جاندانىپ كەلەدى. ءوڭىر باسشىسىنىڭ قىتايعا ساپارى ەكىجاقتى ساۋدا-ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناستى نىعايتا تۇس­كەنى بەلگىلى. ەندى قى­تاي­لىق دەلەگاتسيا جەر جان­ناتىنا كەلىپ, ونەر­كاسىپتى وركەندەتۋگە با­عىتتالعان بىرنەشە كەلى­سىمشارتقا قول قويدى.

قازاقستان – قىتاي: وڭىرلەر اراسىنداعى كەلىسىم

جەتىسۋ وڭىرىنە ارنايى ىس­ساپارمەن كەلگەن قحر شىڭ­جاڭ-ۇيعىر اۆتو­نوميا­لىق اۋدانىنا قاراستى ىلە قازاق اۆتو­نوميالىق وكرۋگىنەن دەلە­گاتسيانى وكرۋگتىك پارتيا كومي­تەتىنىڭ حاتشىسى يان سيۋ­لي باس­تادى. كەزدەسۋگە وبلىس اكى­مى­نىڭ ورىنباسارلارى, باس­قار­ما باسشىلارى, «قورعاس – شى­عىس قاقپاسى» ارنايى ەكو­­­نو­مي­كا­لىق ايماعىنىڭ جە­تەك­­­­شىلەرى قاتىسىپ, شەتەلدىك ارىپ­­تەس­تەرىمەن كەلىسسوز جاسادى.

جيىندى اشىپ, جۇرگىزگەن وبلىس اكىمى بەيبىت يساباەۆ: «جەر جانناتى جەتىسۋ وبلى­سىنا قوش كەلدىڭىزدەر! وزدە­رىڭىز­بەن جۇزدەسىپ وتىر­عانى­مىزعا قۋانىشتىمىن جانە ال­عىس بىلدىرەمىن. بۇگىنگى كەزدە­سۋدىڭ ماقساتى – ەكى تاراپ­تى بايلانىستى ودان ءارى جەتىل­دىرۋ. جەتىسۋ وبلىسى – ينۆەس­تي­­تسيالىق مۇمكىندىگى زور ايماق. وڭىردە 5 ستراتەگيالىق باعىت بويىنشا جاڭا ينۆەستورلار تارتۋ, ءوڭىردىڭ ينۆەستيتسيالىق الەۋەتىن ارتتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. اتاپ ايتقاندا, اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋ, كولىك جانە لوگيستيكا, تۋريزم, بالامالى ەنەرگەتيكا جانە ونەركاسىپ, ونىڭ ىشىن­دە جەر قويناۋىن پايدالانۋدى دامىتۋ سالالارى بار», دەپ ايتىلعان سالالاردىڭ جۇمىسىن تانىستىرىپ ءوتتى. سونداي-اق ءوڭىر باسشىسى ەكى ەلدى بايلانىس­تىرىپ, شەكارادا تۇرعان «قور­­عاس – شىعىس قاقپاسى» ارنايى ەكونوميكالىق ايما­عىنىڭ مۇم­كىندىگىنە ەرەكشە توق­تالدى. ء«بىزدىڭ ەڭ باس­تى پەرسپەكتيۆالى باعىتىمىز – ءوڭى­رىمىزدىڭ ترانزيتتىك الەۋەتى. ياعني قى­تاي­دان ەۋروپاعا جۇكتى 11 كۇن­دە جەتكىزۋگە مۇم­­كىندىك بەرەتىن «باتىس ەۋرو­پا – با­تىس قىتاي» ترانس­قۇر­لىقتىق اۆتوموبيل جول ءدالىزى ءبىزدىڭ ايماق ارقىلى وتەدى», دەدى ب.يساباەۆ.

ءسوز بارىسىندا ءوڭىر باسشىسى قىتاي ەلىنە جاساعان جۇمىس ساپارىن ەسكە الدى. ايتا كەتەيىك, قازاقستانداعى «قورعاس – شىعىس قاقپاسى» ارنايى ەكونوميكالىق ايما­عىن باسقارۋ كومپانياسى» اق, «قازاقستان-قىتاي حا­لىق­ارا­لىق ونەركاسىپتىك قا­لاسى» جشس جانە قىتاي حا­لىق رەسپۋب­ليكاسىنىڭ «حا­لىق­ارا­لىق شەكارا ماڭى ىنتى­ماق­تاستىعى ور­تالىعى» ىنتىماق­تاستىق تۋرالى مەموراندۋم جاساسقان ەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە لوگيستيكانى كەدەرگىسىز دامى­تۋعا ىقپال ەتەتىن بولادى.

«قورعاس – شىعىس قاقپاسى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى قىتاي مەن وڭتۇستىك-شىعىس ازيادان تمد ەلدەرى مەن ەۋ­روپاعا دەيىنگى ماڭىزدى مار­­شرۋتتاردىڭ توعىسىندا, گەو­­گ­رافيالىق تۇرعىدان ءتيىم­­دى ور­­­نالاسقان. ارنايى ەكو­نو­مي­كا­لىق ايماق اۋما­عى­نا قۇر­­عاق پورت, جالپى اۋدا­نى 5 مىڭ گەكتارعا جۋىق لوگيس­تي­كا­لىق جانە يندۋس­تريالىق اي­ماق­تار كىرەدى جانە ولار قا­جەتتى ين­جەنەرلىك ينفرا­قۇ­رىلىممەن قامتاما­سىز ەتىلگەن.

جيىندا وبلىس باسشىسى قى­تايلىق كومپانيالاردى اي­ماق ەكونوميكاسىنا ينۆەس­تي­­تسيا سالۋعا شاقىرىپ, ەكى­جاق­­­تى ارىپتەستىكتى نىعاي­تۋعا مۇم­كىن­دىك بەرەتىن جانە تيىم­دى­لىگى جوعارى سالالاردى تانىستىردى.

ودان سوڭ ءسوز العان ىلە قا­زاق اۆتونوميالىق وكرۋگى پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىسى يان سيۋلي جەتىسۋ جەرىندەگى جىلىجاي شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىنا, اۋىل شارۋاشىلىعىنا تەحنولوگيا ەنگىزۋ شارالارىنا, ونىڭ ىشىندە تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسىن كەڭىنەن قولدانۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, ءوندىرىس پەن تۋريزم سالاسىندا بىرلەسە جۇمىس ىستەۋدىڭ مۇمكىندىگىنە توقتالدى. سون­داي-اق ەكى ءوڭىردىڭ اراسىنداعى بايلانىستى بەكىتۋگە قاجەتتى شەكارالىق بەكەتتەردەن ادام وتكىزۋ كولەمىن ۇلعايتۋ ماسە­لەسىن قايتا قاراۋدى ۇسىنىس رەتىندە ورتاعا سالىپ, قولعا الىن­عان شارالار ەكى تاراپتىڭ ەكو­نوميكالىق دامۋىنا سەرپىن بەرە­رىنە سەنىم ارتتى.

كەزدەسۋ سوڭىندا ەكى تاراپ بىرقاتار قۇجاتقا قول قويىپ, ارا­داعى بايلانىستى نى­عاي­تۋ­دىڭ العىشارتىن جاسادى. اتاپ ايت­قاندا, وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرنات ءبازىل مەن قحر ىلە قازاق اۆتونوميالىق وكرۋ­گى اكىمىنىڭ ورىنباسارى كەن­جە­حان دالەلبەك ساۋدا-ەكونو­ميكالىق ارىپتەستىك تۋرالى كەلىسىمگە, جەتى­سۋ وبلىسىنان بارعان دەلەگا­تسيانىڭ مامىر ايىنداعى سا­پا­رىنىڭ وتىرىسىنداعى پروتوكولىنا قول قويىپ, قوس تاراپتىڭ ءتيىمدى ارىپتەستىگىنە قاجەتتى جۇمىس تو­بىنىڭ قۇرامى بەكىتىلدى. ەندى ال­داعى قارىم-قاتىناسقا قا­جەت­تى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدى قۇ­رامى جاڭادان بەكى­تىلگەن جۇمىس توبىن قولعا الىپ, ناقتى كومپانيالارمەن جۇ­مىس ىستەي باستايدى.

ىلە قازاق اۆتونوميالىق وبلىسىنان كەلگەن دەلەگاتسيا ەكى كۇننىڭ ىشىندە «نۇر جو­لى» اۆتوكولىك وتكىزۋ بە­كە­تىنە با­رىپ, «قورعاس – شى­­عىس قاق­پاسى» ارنايى ەكونو­مي­كا­لىق ايماعى­نىڭ جۇمى­سى­مەن, پانفي­لوۆ اۋدانىنداعى اۋىل­شارۋا­شىلىق سالاسىنىڭ دا­مۋىمەن تانىستى.

 

جەتىسۋ وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار