«تىڭداساڭ مەيىرىڭ قاناتىن
جاستارىڭ عيبرات الاتىن,
قۇدىرەتى ءسوزدىڭ مەندە بار»,
دەپ جىرلاعان جاڭابەرگەن شايىر سىردىڭ قۇيار ساعاسىنا جاقىن جاتقان «امانوتكەل» جەرىندە ءومىر سۇرگەن. ەل قۇرمەتىنە بولەنگەن ۇلكەن ونەرپاز. ول جىراۋلىق ونەردى اكەسى ءبىتىمباي شايىردان ۇيرەنگەن. جاڭابەرگەننىڭ ەسكىشە ساۋاتى بولىپ, اكەسىنىڭ جىرلارىن قاعاز بەتىنە ءتۇسىرىپ وتىرعان. 1940 جىلى كسرو عىلىم اكادەمياسى قازاق فيليالىنىڭ ەكسپەديتسياسى مۇشەسى اسايىپ حانگەلدينگە اكەسى ءبىتىمباي جازىپ, ءوزى جىرلاعان «قارابەك باتىر», «كەنەسارى-ناۋرىزباي» جىرلارىن تاپسىرعان. وسى «قارابەك باتىر» جىرى 1987 جىلى باسىلىپ شىققان «باتىرلار جىرىنىڭ» 3-تومىنا ەنگىزىلگەن. جاڭابەرگەن وسى «قارابەك باتىر», «كەنەسارى-ناۋرىزباي» جانە «نۇرتۋعان» جىرلارىن جىرلاعان. جىراۋ داۋسىنىڭ كەڭدىگى «مىرزاس» ەلىنەن «اقشاتاۋعا» جەتەتىن, داۋسى 25 شاقىرىمنان ەستىلەتىن بولعان. سوندا اۋىل ادامدارى «اقشاتاۋدىڭ» جانىنداعى «سورعاقتا» وتىرىپ ايتقان جىرىن تاڭ الدىندا «مىرزاستا» وتىرىپ ەستەيتىنبىز دەپ جىراۋدىڭ انشىلىك ونەرىنە سۇيسىنەتىن ەدى.
جىراۋ كەشقۇرىم وتىرىپ, ء ان باستاعاندا ايتقان سايىن القىمى ءىسىپ, داۋسى اشىلا ءتۇسىپ, تاڭ الدىندا كويلەكتىڭ جوعارعى ىلگەكتەرى ءوز ورنىنا جەتپەي, تۇيمەلەنبەي قالىپ وتىرعان.
ىسىموۆ قۋانىشباي قاريانىڭ ەستەلىگىندە: «1930-32 جىلدارداعى ۇلكەن اشارشىلىقتان كەيىن ەل ءالى دە ەسىن جيا قويماعان كەزى. «وزەن جاعالاعاننىڭ وزەگى تالمايدى» دەپ, بالىق-شاباق مول بولعانمەن استىق جوق بولاتىن. 1935 جىلى بالا-شاعاعا استىق ىزدەپ كورشىلەس قازالى اۋدانىنىڭ 3-كولحوزىن ارالاپ ەشتەڭە تاپپاي, 4-كولحوزعا كەلگەنىمدە جاڭابەرگەن كەزدەسە كەتتى. قىسقا اماندىقتان كەيىن ءوزىمنىڭ جۇرگەن ءجونىمدى ايتقانىمدى: «بالا استىق قايدا كەتەر دەيسىڭ,بۇگىن مەنىمەن بىرگە بول», دەگەن اعانىڭ ۋاجىنەن اسا الماي, ءۇنسىز كەلىستىم. تۇنىمەن ايتقان جىرىنىڭ اراسىندا: «مىنا وتىرعان مەنىڭ ءىنىم, وسىنىڭ شارۋاسىن بىتىرىڭدەر», دەپ تاپسىرىپ تا قويدى. ەرتەڭگىسىن جىراۋدىڭ ءسوزىن سىيلاپ, اۋىل ادامدارى تاۋىپ بەرگەن 4 قاپ استىقتى الىپ, ەلگە جەتتىم», دەپ قاريا ريزاشىلىقپەن ەسكە الىپتى.
جىراۋ 1946 جىلى «جاڭاتالاپ» كولحوزىندا باسقارما توراعاسى بولىپ تۇرعاندا قايتىس بولادى. بۇگىندە ساقتالعان مۇراسى - ماگنيتوفون تاسپاسىنا جازىلعان ەكى ءانى عانا.
تۇمار قايراتقىزى,
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ ستۋدەنتى
