پروگرەسسيۆتى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ جانە «جاسىل» باعىتقا ۇمتىلۋدىڭ ارقاسىندا سوڭعى جىلدارى جاڭعىرمالى ەنەرگيا سەكتورى قۋاتتى سەرپىن الدى. ەكونوميكانى «جاسىلداندىرۋ» ەلىمىزدىڭ جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتىنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىنىڭ ءبىرى بولىپ تانىلدى. 2030 جىلعا دەيىنگى ەنەرگەتيكالىق تەڭگەرىمدەگى جاڭعىرمالى ەنەرگيا ۇلەسىنىڭ نىسانالى ينديكاتورى 10 پايىزدان 15 پايىزعا دەيىن ءوستى. ەندى 2060 جىلعا دەيىنگى كومىرتەگى بەيتاراپتىعىنا قول جەتكىزۋ ستراتەگياسى قابىلداندى. سونداي-اق 2035 جىلعا دەيىنگى بولجام بالانسى 6 گۆت جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ قۋاتتارىن ىسكە قوسۋدى كوزدەيدى.
بۇدان الەمنىڭ دامىعان وزات ەلدەرى تابيعات انانى بارىنشا قورعاپ, جاسىل «جايلاۋ» ومىرگە تەزىرەك جەتۋگە اسىعىپ جاتقانىن اڭعارامىز. وسىناۋ جاسىل كوش-كەرۋەننىڭ قاتارىنا قازاق ەلىنىڭ ىلەسكەنى قانداي جاقسى.
بىلتىرعى جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلىمىزدە جالپى قۋاتى 2388مۆت بولاتىن 130 جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ نىسانى پايدالانۋعا بەرىلدى. جالپى وتكەن جىلى اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ ۇلەسى 4,5 پايىزدى قۇراعان. نەگىزى 2018 جىلدان باستاپ جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ جوبالارىن ىرىكتەۋ بويىنشا اۋكتسيوندىق تەتىك ىسكە قوسىلدى. ول شەتەلدىك ينۆەستورلار مەن حالىقارالىق دامۋ ينستيتۋتتارى تاراپىنان جوعارى باعاعا يە بولدى. وسى جوسىقپەن 5 جىل ىشىندە اۋكتسيوندارعا الەمنىڭ 13 ەلىنەن 232 كومپانيا قاتىستى. ءسويتىپ, جاڭعىرمالى ەنەرگيا سەكتورى 1 ترلن تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا تارتتى. سونىڭ ارقاسىندا بىلىكتىلىگى جوعارى ماماندارعا 2000-نان استام تۇراقتى جۇمىس ورىندارى قۇرىلدى.
سوڭعى جىلدارى ەلىمىزدىڭ ەلەكتر ەنەرگەتيكاسىنداعى جاڭا قۋاتتاردىڭ ءوسۋى جاڭعىرمالى ەنەرگەتيكا ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلۋدا. ماسەلەن, 2019 جىلدان 2022 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىنگى جاعداي بويىنشا ادەتتەگى ستانسالاردىڭ قۋاتىنا 311,5 مۆت قارسى قۋاتى 1908,2 مۆت جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى پايدالانۋعا بەرىلدى.
اتالعان ىسكەرلىك قوعامداستىعىن شوعىرلاندىرۋ ماقساتىندا بەس جىل «Qazaq Green» جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى قاۋىمداستىعى قۇرىلدى. «Qazaq Green» قۇرامىنا جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى نارىعىنىڭ بارلىق نەگىزگى ويىنشىلارى: ينۆەستورلار, ازىرلەۋشىلەر, جابدىقتاردى جەتكىزۋشىلەر, حالىقارالىق ۇيىمدار مەن قارجى ينستيتۋتتارى, ۋنيۆەرسيتەتتەر كىرەدى. «Qazaq Green» ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىندە, ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىندە, «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىندا اككرەديتتەلگەن. بۇگىندە «Qazaq Green» ءوزىنىڭ تابىستى باستامالارى رەتىندە «Qazaq Green» اقپاراتتىق-تالداۋ جۋرنالىن جانە «جاسىل» ەكونوميكا بويىنشا qazaqgreen.com جاڭالىقتار پورتالىن شىعارىپ وتىر.
قازاقستاندا جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋدىڭ اسا وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلاۋ ماقساتىندا «Qazaq Green» 2019 جىلى العاش رەت «Solar fest Qazaqstan» جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى بويىنشا حالىقارالىق ىسكەرلىك فەستيۆالىن وتكىزدى. ءىس-شارانىڭ نەگىزگى ناتيجەسى حارتيا – جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى ىسكەرلىك قوعامداستىعى ۇكىمەتىنە ۇندەۋ بولدى. وندا سەكتوردى دامىتۋدىڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرى كوتەرىلدى. ايتا كەتۋ كەرەك, ول ۇسىنىستار مەن تالاپتاردىڭ كوپشىلىگى وڭ شەشىمىن تاپتى.
اتاپ ايتقاندا, جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى شاعىن اۋقىمدى جوبالارىن ەنگىزۋدى ىنتالاندىرۋ ماسەلەلەرى, شارتتى تۇتىنۋشىلاردىڭ تولەم قابىلەتتىلىگى تاۋەكەلدەرىن وتپەلى ءتاريفتى ەنگىزۋ ارقىلى تومەندەتۋ شاراسى, جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى بويىنشا ەسەپ ايىرىسۋ-قارجى ورتالىعىنىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعى قامتاماسىز ەتىلدى, سونداي-اق ەلىمىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى بويىنشا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى ىسكە قوسىلدى, بۇلارمەن بىرگە جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى جوبالارى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن باسىم قىزمەت تۇرلەرىنىڭ تىزبەسىنە ەنگىزىلدى.
اتالعان فەستيۆالدى قازاقستانداعى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ دامۋ باعدارلاماسى, ەۋرازيالىق دامۋ بانكى, KAZENERGY قاۋىمداستىعى دا قولداعان. وسىعان قاراپ, الەمنىڭ دامىعان جانە ولارعا ىلەسۋشى ەلدەرى ەكولوگيالىق تازا جانە بارلىق يگىلىكتە ۇنەمشىل وركەنيەتكە قادام باسقانىن انىق كورۋگە بولادى. فەستيۆالگە قاتىسقاندار الدىندا يتاليانىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى ماركو البەرتي, ۇلىبريتانيانىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى كەتي ليچ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى د.تۇرعانوۆ, اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى ە.مارجىقپاەۆ, ەنەرگەتيكا ۆيتسە-ءمينيسترى ج.نۇرماعانبەتوۆ, ەققدب ەۋرازيا, تاياۋ شىعىس جانە افريكا ءوڭىرىنىڭ ەنەرگەتيكا جونىندەگى ديرەكتورى ايدا سيتديكوۆا, ورنىقتى دامۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وتاندىق جانە حالىقارالىق ساراپشىلار ءسوز سويلەپ, جاسىل ەكونوميكا بويىنشا وزەكتى ماسەلەلەرگە دەگەن ءوز وي-پىكىرلەرىن ءبىلدىردى.
«Qazaq green fest» سەسسيالارىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءۇشىن ەنەرگەتيكالىق كوشۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى جان-جاقتى تالقىلاندى. اسىرەسە ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ شارالارى باستى نازاردا بولدى. جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى سەكتورىنداعى مەملەكەتتىك ساياسات اشىق ايتىلدى. وعان قوسا, ەلدەگى ەلەكتر ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋدىڭ ستراتەگيالىق پايىمى دا نازاردان تىس قالمادى. جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى جوبالارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قولجەتىمدى قارجىلاندىرۋ ماسەلەلەرى مەن ESG-ساياساتىنىڭ گەندەرلىك جانە كورپوراتيۆتىك اسپەكتىلەرى, سونداي-اق كومىرتەگى نارىقتارىن دامىتۋ ىستەرى تالقىلاندى. سەسسيادا بيزنەس وكىلدەرى جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى جوبالارىن ىسكە اسىرۋ كەزىندە ۇشىراساتىن پروبلەمالارى مەن قيىندىقتارى تۋرالى اشىق ايتۋعا مۇمكىندىك الدى.
«Qazaq Green Fest» اياسىندا «Qazaq Green» جەك قاۋىمداستىعىنىڭ بازاسىندا باعدارلامانى تەرەڭدەتىپ وقىتىپ, ۇيرەتەتىن ارنايى مەكتەپ اشىلعانى تۋرالى ءمالىم بولدى. ونداعى كۋرستار يكەمدىلىك قاعيداتىن ەسكەرە وتىرىپ ازىرلەنگەن. بۇل وعان قاتىسۋشىلاردىڭ ءتۇرلى قاجەتتىلىكتەرىنە بەيىمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. اتالعان كۋرستى جاڭعىرمالى ەنەرگەتيكا سالاسىنا جاڭادان كەلۋشىلەرگە دە, بىلىمدەرىن جاڭارتقىسى كەلەتىن تاجىريبەلى ماماندارعا دا بەيىمدەۋگە بولاتىنىن بىلدىرەدى. «Qazaq Green» جەك مەكتەبىندە وقىتۋدى سالانىڭ ساراپشى-پراكتيكتەرى جۇرگىزەدى.
سونىمەن قاتار فەستيۆالدا قازاقستاندا العاشقى ەرىكتى كومىرتەگى سەرتيفيكاتى – «Qazaq green certificate» ىسكە قوسىلاتىنى جاريالاندى. بۇل قۇرالدىڭ نەگىزگى مىندەتى بارلىق نيەت بىلدىرگەن كومپانيالارعا كورپوراتيۆتىك دەڭگەيدە كومىرتەگى ءىزىن تومەندەتۋىن راستاۋ مۇمكىندىگىن بەرۋ بولىپ تابىلادى. بۇل سەرتيفيكاتتى «Qazaq Green» جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى قاۋىمداستىعى «كاسپي تاۋار بيرجاسى» اكتسيونەرلىك قوعامىمەن بىرلەسىپ ازىرلەدى.
ء ىس-شاراعا قازاقستان, اقش, ۇلىبريتانيا, يتاليا, فرانتسيا, گەرمانيا, قىتاي, جاپونيا, وزبەكستان, رەسەيدەن 300-دەن استام ادام, ونىڭ ىشىندە «قازمۇنايگاز» ۇك» اق, Visor Holding, ENI, Shell, KPO, NCOC, Air Liquide, Toyota Tsusho, Chevron, Tengizchevroil, Sany, Longi, Huawei جانە ت. ب. كومپانيالاردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
ەل ءۇشىن يگىلىگى مول ءىس-شارانىڭ قورىتىندىسى بويىنشا حارتيا – جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى ىسكەرلىك قوعامداستىعىنىڭ قازاقستان ۇكىمەتىنە ۇندەۋى دايىندالدى.
«Qazaq green fest» – جاڭعىرمالى ەنەرگەتيكانى دامىتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلاۋ ونى قاجەت ەتكەن ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىن ترانسفورماتسيالاۋدىڭ قوزعاۋشى كۇشى بولدى دەپ سانايمىز. بۇگىنگى تاڭدا جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزى سەكتورىنىڭ الدىندا ماڭىزدى مىندەتتەر تۇر. ول جاڭا ءوندىرۋشى قۋاتتاردى ەنگىزۋ ەسەبىنەن ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ. بۇلارمەن بىرگە, حالىق پەن كاسىپكەرلىكتىڭ شاعىن اۋقىمدى جەك-ءتى دامىتۋى, ەكىجاقتى كەلىسىمشارتتار سەگمەنتىن دامىتۋ, ەنەرگيا جيناقتاۋ جۇيەلەرىن پايدالانۋ شارالارى بولىپ تۇر. سوندىقتان ءبىز جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى – كومىرتەگى بەيتاراپتىعىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن ەڭ ءتيىمدى قۇرال دەپ سانايمىز», دەدى «Qazaq Green» جەك قاۋىمداستىعىنىڭ ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى نۇرلان قاپەنوۆ.
