بىلتىر ء«داستۇرلى ساداق اتۋ» ونەرى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعىمەن سپورت ءتۇرى رەتىندە رەسمي تانىلدى. سودان بەرى ەلىمىزدە رەسپۋبليكالىق جانە قالالىق دەڭگەيدەگى جارىستار ءجيى ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. بۇدان جەڭگەن سپورتشىلار سپورت شەبەرى, سپورت شەبەرىنە ۇمىتكەر جانە حالىقارالىق جارىستان ورىن العان جاعدايدا حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى اتانادى. جۋىردا عانا استانا قالاسىنىڭ چەمپيوناتى ءوتتى. وندا 80-گە جۋىق سۇرمەرگەن باق سىناستى. جارىسقا 18-24 جانە 24 جاستان جوعارى ازاماتتار قاتىستى.
– چەمپيونات ءتورت ءتۇرلى نىسانا بويىنشا ءوتتى. ولار بىلاي جىكتەلەدى: تۇرىكتىڭ پۋتا نىساناسى 70 مەتر (ەرلەر اراسىندا), 60 مەتر (ايەلدەر اراسىندا) (9 وقتان 7 مۇمكىندىك), ورتا ازيا نىساناسى 35/40 مەتر (5 وقتان 6 مۇمكىندىك), قالقان نىساناسى 60 مەتر ەرلەر, 50 مەتر ايەلدەر (7 وقتان 7 مۇمكىندىك) جانە جامبى نىساناسى 30 مەتر (ەرلەر مەن ايەلدەر) (5 وقتان 3 مۇمكىندىك). بارلىق سپورتشىلارعا بىردەي ءتورت نىسانادا باق سىناۋ مۇمكىندىگى بەرىلدى. ءار نىسانا بويىنشا انىقتالعان جەڭىمپازدار باعالى سىيلىقتارمەن بىرگە 23-27 ماۋسىم ارالىعىندا الماتى وبلىسىنىڭ قاراساي اۋدانىندا وتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ چەمپيوناتىنا قاتىسۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. بۇل سايىستىڭ ەرەكشەلىگى – قازاقتىڭ ءداستۇرىن ساقتايتىن ۇلتتىق ناقىشتاعى كيىمىمىز. سايىستا تەك سپورت دامىمايدى, ونىمەن قوسا قازاقتىڭ رۋحى جاڭعىرىپ, ۇلتتىق سپورتقا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك ارتادى. سوڭعى ءۇش جىلدىڭ ىشىندە ءداستۇرلى ساداق اتۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىق ارتتى. 32 جىلدىڭ ىشىندە قازاقتار ەندى عانا قازاق ەكەنىن سەزىنىپ جاتىر, – دەدى ء«داستۇرلى ساداق اتۋ» اكادەمياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى دياس احمەتوۆ.
ۇلتتىق سپورتتىڭ بۇل تۇرىنە قىز-كەلىنشەكتەردەن بولەك, 7 جاستان 70-كە دەيىنگى اقساقالدار دا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ ءجۇر. سولاردىڭ ءبىرى – 60 جاستاعى اسقار احمەتوۆ. مەرگەننىڭ ساداق اتۋمەن اينالىسىپ جۇرگەنىنە ءۇش جىلعا جۋىقتاپتى.
– ساداق اتۋ – مەرگەندىك سپورتىنىڭ ءبىر ءتۇرى. 1900 جىلدان بەرى جازعى وليمپيا ويىندارىنىڭ تىزىمىنە كىرگەن. بۇگىندە وسى سپورت تۇرىمەن الەمنىڭ 140 ەلىندە اينالىسادى. شىدامدىلىق, جۇيكە مىقتىلىعى, وتكىر كوز جانە قۋاتتى قول – وسىنىڭ بارلىعى ساداقپەن اتقاندا جەڭىسكە جەتۋ ءۇشىن قاجەت. ءار سايىس – وزىمىزگە سىناق. قانداي دارەجەگە جەتتىك, قاي جەردەن قاتەلىك جىبەردىك دەگەن سياقتى ولقىلىقتى ءاربىر جارىس سايىن تۇزەتىپ وتىرامىز. ءداستۇرلى ساداق اتۋمەن اينالىسىپ جۇرگەن ەڭ ۇلكەن جاستاعى قاتىسۋشى بولعاسىن, جاستارمەن جاتتىعۋ ارقىلى ولاردان قۋات الامىن. نەمەرەممەن, بالاممەن جاستى قاتىسۋشىلار بار, – دەدى ا.احمەتوۆ.
جارىستا رەسپۋبليكالىق ء«داستۇرلى ساداق اتۋ» فەدەراتسياسىنىڭ سپورت مەنەدجەرى ءارى مەرگەن باقبەرگەن ءسالىموۆ اسا قىراعىلىعىمەن جەبەسىن نىساناعا ءدوپ تيگىزىپ, كوپتىڭ اراسىنان توپ جارىپ ءبىرىنشى ورىندى قانجىعاسىنا بايلادى.
– مۇنداي ءىس-شارا ەلوردادا وسىمەن ەكىنشى رەت ءوتىپ جاتىر. يگى ىسكە استانا قالاسىنىڭ دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسىنىڭ, استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ سپورتتى وليمپيادالىق ەمەس تۇرلەرى بويىنشا دامىتۋ ديرەكتسياسىنىڭ جانە استانا قالاسىنىڭ «Elorda Sadaq Atu» ءداستۇرلى ساداق اتۋ فەدەراتسياسى مۇرىندىق بولدى. بۇل سپورت ءبىزدىڭ قانىمىزدا بار. ءداستۇرلى ساداق اتۋ – بۇقارالىق سپورتقا بەيىم سپورت ءتۇرى. مۇنى ۇيىمداستىرۋعا ساداق پەن وق جانە الاڭ بولسا جەتكىلىكتى. سول سەبەپتى فەدەراتسيا بۇقارالىق سپورت تۇرىنە اينالدىرۋعا جۇمىستانىپ ءجۇر. ءبىز بۇعان دەيىن ءبىرىنشى قازاقستان چەمپيوناتىنا قولىنا ساداق ۇستاي الادى-اۋ دەگەن ازاماتتاردى ىرىكتەسەك, ەكىنشى چەمپيوناتقا ءبىر جىلدىڭ وزىندە, ءار وڭىردەن كاسىبي مەرگەندەر ىرىكتەلدى. الداعى ۋاقىتتا ەلوردا كۇنىنە وراي, ازيا چەمپيوناتى دا ۇيىمداستىرىلماقشى. بۇرىن حالىق اراسىندا ساداق جاسايتىن شەبەرلەر ساناۋلى-اق ەدى. قازىر شەتەلمەن تاجىريبە الماسۋدىڭ, حالىقارالىق جارىستارعا كاسىبي مەرگەندەردىڭ قاتىسۋىنىڭ ارقاسىندا ءبىزدىڭ شەبەرلەر تۇركيا, ماجارستان سىندى ەلدەردىڭ ساداق جاساۋشى شەبەرلەرىمەن تاجىريبە الماسىپ, بىرتىندەپ ءوز ەلىمىزدە جاساپ جاتىر. ساداق اتۋ ونەرىنىڭ ارقاسىندا ءوز ەلىمىزدە دە ۇستالىق, زەرگەرلىك, ۇلتتىق كيىم سياقتى مۇرالارىمىز جاڭعىرىپ جاتىر. ءبىر ايتا كەتەرلىگى ۇلتتىق كيىمسىز مەرگەندەر الاڭعا شىقپايدى. ءتىپتى اياقكيىم ۇلتتىق ناقىشتا بولماسا, جالاڭاياق جۇرۋگە تۋرا كەلەدى. بۇگىندە فەدەراتسيا وسى ەرەجەنى قاتاڭ ساقتاپ وتىر. سونداي-اق بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ بويىنشا ماگيسترلىك جوبامىزدى الىپ, وسى ساداق اتۋ سپورتىن عىلىمي تۇردە زەرتتەۋدى دە قولعا الدىق, – دەدى ب. ءسالىموۆ.
بەس قارۋدىڭ ءبىرى سانالاتىن ساداق اتۋ ونەرىن دامىتۋ العاش 2019 جىلى شىلدە ايىندا «Sadaq atý» رەسپۋبليكالىق ءداستۇرلى ساداق اتۋ فەدەراتسياسى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ اشىلۋىمەن باستالعان. العاشقىدا مەرگەندەر ساپىندا 50-گە جۋىق سپورتشى عانا بولعان. ءتىپتى الماتى مەن استانا قالاسىندا ساداق اتۋدى ەكى مەكتەپ قانا ۇيرەتكەن. مىنە, اراعا ءتورت جىل سالىپ, قاجىرلى ەڭبەك پەن توككەن تەردىڭ ارقاسىندا ءار وڭىردە فەدەراتسيا مەن ساداق اتۋ مەكتەپتەرى اشىلعان. كاسىبي سپورتشىلاردىڭ سانى دا مىڭنان اسقان.
– العاش اشىلعان ۋاقىتتا كىشىگىرىم زالداردا جاتتىعىپ جۇردىك. قانىمىزدا بار دۇنيە بولعاندىقتان قارقىندى دامىپ, قىزىعۋشىلىق ارتا ءتۇستى. سوسىن فەدەراتسيادان بولەك جەكەلەگەن ساداق اتۋ ورتالىعىن اشۋ كەرەك بولدى. بيىل مامىر ايىندا ويىمىزعا العان دۇنيەنى ىسكە اسىرىپ, «ساداق اتۋ» اكادەمياسىن اشتىق. بۇگىندە ورتالىققا كەلۋشىلەردىڭ سانى كوپ. قولدان كەلگەنشە, ساباعىمىزدى وتكىزىپ, تاريحىن تانىستىرىپ, ودان كەيىن تەوريامەن تانىستىرىپ جاتىرمىز. بويداعى رۋحتى وياتقاننان كەيىن ساداقتى قولعا بەرىپ اتقىزامىز. سول كەزدە ناتيجە مۇلدەم جوعارى بولادى. ورتالىقتىڭ نەگىزگى ماقساتى – تاريحتان سىر شەرتۋ ارقىلى ۇلتتىق دۇنيەمىزدى جاڭعىرتۋ, تانىتۋ. ونى جاستارىمىزعا ناسيحاتتاۋ. وسىدان ءۇش-ءتورت جىل بۇرىن ساداقتى زەرتتەپ قانا جۇردىك. ال قازىرگى كەزدە تولىق جاڭعىرۋ ۇدەرىسى ءجۇرىپ جاتىر. ءداستۇرلى ساداق اتۋمەن قاتار قازاقتىڭ دۇنيەسى جاڭعىرىپ كەلەدى. بۇگىندە فەدەراتسيا پرەزيدەنتى ايدوس مۇقاتاەۆقا, ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى قاۋىمداستىعىنا, ۇلتتىق جانە ات سپورتى تۇرلەرى ورتالىعىنا العىسىمىز شەكسىز. ويتكەنى ولار ءبىز سەكىلدى مەرگەندەردىڭ ىنتاسىن, ەڭبەگىن كورىپ باعالاپ, ۇنەمى جاردەمدەسەدى. ءبىرى ءىس-شارالارىمىزدىڭ جۇلدە قورىنا, ەكىنشىسى ۇلتتىق قۇرامانىڭ جارىستارعا بارۋ شىعىندارىن وتەسە, ءۇشىنشىسى وسى باعىتتاعى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدا قولدان كەلەر كومەكتەرىن اياپ قالىپ جاتقان جوق, – دەدى د.احمەتوۆ.
جالپى, وتاندىق سۇرمەرگەندەردىڭ حالىقارالىق ارەنادا دا اسىعى الشىسىنان ءتۇسىپ ءجۇر. ماسەلەن, ءداستۇرلى ساداق اتۋدان ءىV دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىندا ەل قورجىنىنا 1 كۇمىس مەدال تۇسكەن. سونداي-اق بىلتىر مامىر ايىندا تۇركيا ەلىنىڭ ىستانبۇل قالاسىندا جىل سايىن وتكىزىلەتىن «Fetih Kupası» حالىقارالىق تۋرنيرىنە قازاقستانعا 14 كۆوتا بەرىلىپتى. بۇل تۋرنيرگە ساداقشىلاردان ەرلەر جانە ايەلدەر ساناتتارى بويىنشا قاتىسقان.
– 2022 جىلعى 29 قىركۇيەك پەن 2 قازان ارالىعىندا تۇركيانىڭ يزنيك قالاسىندا وتكەن ءىV دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىنا 13 ساداقشىمىز باقتارىن سىناپ كوردى. «تۇرىك نىساناسى» بويىنشا ساداقشى قاسىمحان قانات 105 سپورتشىنىڭ اراسىنان شەشۋشى سىنعا شىعىپ, 2-ورىنعا يە بولدى. بيىل ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق قۇراماسىنا ءداستۇرلى ساداق اتۋدان 36 سپورتشى ەنگىزىلدى, – دەدى ء«داستۇرلى ساداق اتۋ» اكادەمياسىنىڭ اعا باپكەرى دياس احمەتوۆ.
ايتا كەتەيىك, كەلەر جىلى قازاقستاندا V دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارى وتكىزىلەدى. ءداستۇرلى ساداق اتۋدان قازاقستاننىڭ ۇلتتىق قۇراما كومانداسىنىڭ مۇشەلەرى وسى ءدۇبىرلى دوداعا قاتىسىپ, باق سىناۋعا دايىنبىز دەپ وتىر.
