ءداستۇر • 11 ماۋسىم, 2023

سالت اتتىلار ساپارى

520 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

وتكەن سەنبىدە مادە­نيەت جانە سپورت مينيستر­لىگىنە قاراستى «بو­زوق» مەملەكەتتىك تا­ري­حي-مادەني مۋزەي-قو­رىعىنىڭ ۇيىمداس­تى­رۋىمەن «سارى­ار­قانىڭ كونە جولدارى» رەسپۋبليكالىق ەتنوگرافيالىق ءىس-شارا اياسىندا ەلوردا ىرگەسىندەگى بوزوق قالاشىعىنان سالت اتتىلار ەكسپەديتسياسى جولعا شىقتى.

سالت اتتىلار ساپارى

ۇيىمداستىرۋشى تاراپ­تىڭ مۇنداعى ماقساتى – قا­زاق جەرىندەگى دالالىق قالا مادەنيەتىنىڭ ەرەن ۇلگىسى ءھام قازىرگى استانامىزدىڭ «اتاسى» بوزوق قالاشىعىنىڭ زەرتتەلە باستاۋىنىڭ 25 جىلدىق داتاسىنا وراي, ونىڭ تاريحي-  مادەني ماڭىزىن ناسيحاتتاۋ جانە حالىقارالىق تۇركسوي ۇيى­مىنىڭ قۇرىلعانىنا 30 جىل تولۋ قۇرمەتىنە تارتۋ ەكەن.

بوزوق قالاشىعى حرونو­لوگيالىق تۇرعىدان: ەجەلگى تۇرىك عيباداتحاناسى, ورتاعا­سىرلىق قالاشىق, التىن وردا كەزەڭىنىڭ قورىمى, ستا­تسيونارلىق تۇرعىن ۇي­لەر, ءوندىرىس ورىندارى, قازاق­تاردىڭ قىستاۋى جانە سۋارۋ جۇيەسىنەن تۇرادى. سو­نى­مەن قاتار قالاشىق ماتەريالدارى ءتورت ورتاعا­سىرلىق مەملەكەتتىك قۇرى­لىم­داردىڭ تاريحىن كورسە­تەدى: تۇرىك قاعاناتى, قىپشاق حان­دىعى, التىن وردا جانە قازاق حاندىعى. ياعني قالا­شىق VII-IX عاسىرلاردان XVI-XVII عاسىرلارعا دەيىن ەجەلگى تۇركىلەردىڭ كيەلى ورنى, ودان كەيىن كەرۋەن ساۋداسىن باقىلايتىن قىپشاقتاردىڭ قونىسى بولدى دەگەن بولجام بار. ال XIV عاسىردا قالاشىق نۇرا-ەسىل ايماعىنىڭ يسلام­دانعان ەليتاسىنىڭ رۋحاني ورتالىعىنا اينالىپ, ءدىني-مە­موريالدىق كەشەن قالىپ­تاسىپتى. XVIII-XIX عاسىر­لاردا مۇندا قازاقتىڭ شارۋا­شىلىق نىساندارى (قىس­تاۋلار) ورنالاسقان كورىنەدى.          

الدا اتاپ وتىلۋگە ءتيىس اس­تانا قالاسىنىڭ 25 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا ۇيىم­داستىرىلىپ وتىرعان بۇل شارانى «اt-travel» ات كلۋبىنىڭ شاباندوزدارى قولعا الىپتى. وسىلاي بوزوقتان باستالعان ساپار ۇلىتاۋ جەرىندە, ناق­تىراق ايتقاندا ۇلىق ۇلىس­­تىڭ نەگىزىن قالاۋشى جو­­شى حاننىڭ كەسەنەسى اۋما­عىندا تىزگىن تارتپاق.

ياعني سالت اتتىلار ەلوردا ىرگەسىندەگى ەجەلگى قونىس بوزوقتان اتتانىپ, ۇلى دالا تاريحىنىڭ كىندىگى ۇلىتاۋعا دەيىنگى ساپارىن ءبىر اپتاعا جوسپارلاپ وتىرعان كورىنەدى. اتالعان ەكسپەديتسيانىڭ بەل­دى مۇشەسى ءارى جۋرناليست ەر­جان جاۋبايمەن حابار­لاس­قانىمىزدا, «ساپارعا جارامدى ارقالى اتتاردى تاڭداپ ءمىنىپ, سەگىز شاباندوز ەلوردادان جولعا شىقتىق, بىزگە قوسىلۋ ءۇشىن تاعى ءبىر ءتورت سالت اتتى ۇلىتاۋدان اتتان­دى. بۇيىرسا, قوس تاراپ ال­عاباس اۋىلىندا ءتۇيىسىپ, ءارى ­قاراي جوشى كەسەنەسىنە بىرگە جول تارتامىز. جولاي حالقىمىزدىڭ تاريحىنا قاتىسى بار نىساندارعا ات باسىن بۇرىپ, ونى ناسيحاتتاۋ شارالارىن قاراستىرامىز»,  دەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار