كۇن تارتىبىندە تالقىلانعان ماسەلە – ەكونوميكانىڭ تسيفرلىق ترانسفورماتسياسى. پرەزيدەنت گەوساياسي شيەلەنىس پەن پروتەكتسيونيزمنىڭ قارقىن الۋى الەمدىك ەكونوميكانى وزگەرىسكە ۇشىراتىپ جاتقانىن اتاپ ءوتىپ, كەز كەلگەن داعدارىس جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشاتىنىنا نازار اۋداردى.
– وراسان زور تەحنولوگيالىق سەرپىن بەرەتىن «تسيفرلاندىرۋ» وسىنداي مۇمكىندىكتىڭ ءبىرى دەپ سانايمىز. تسيفرلاندىرۋ قارقىنى ەكونوميكانىڭ دامۋىنا زور ىقپال ەتىپ, بۇگىنگى كۇن ءتارتىبىنىڭ باعىت-باعدارىن ايقىنداپ بەردى. جاساندى ينتەللەكت, بلوكچەين, ينتەرنەت زاتتار (IoT) جانە ۇلكەن دەرەكتەر (Big Data) سەكىلدى جاڭا تۇجىرىمدار مەن تەحنولوگيالاردى كەڭ كولەمدە ەنگىزۋ اۋىل شارۋاشىلىعىنان باستاپ قارجى سالاسىنا دەيىن بارلىق سالاداعى ويىن ەرەجەسىنىڭ وزگەرۋىنە الىپ كەلەدى. تسيفرلاندىرۋ تۇتاس ەلدەر مەن وڭىرلەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن انىقتاۋشى فاكتورعا اينالدى. 2025 جىلعا قاراي الەمدەگى تسيفرلىق نارىق 50 پايىزعا ارتىپ, 6,8 تريلليون دوللارعا جەتەدى دەپ بولجانىپ وتىر. بولجام بويىنشا 10 جىلدا الەمدەگى تاۋار ءوندىرىسى مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ 70 پايىزىندا تسيفرلىق تەحنولوگيالار قولدانىلادى. بۇل ءۇردىستىڭ قازاقستان ءۇشىن اسا ماڭىزدى ەكەنىن انىق تۇسىنەمىز. تاياۋدا الەمدەگى 62 ەل ورتالىق ازيانىڭ ورنىقتى دامۋى ءۇشىن قازاقستاندا بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ تسيفرلىق شەشىمدەر ورتالىعىن قۇرۋ تۋرالى باستاماسىن ءبىراۋىزدان قولدادى. مۇنى بىزگە ارتىلعان زور سەنىم جانە قازاقستاننىڭ الەمدىك ارەناعا شىعۋداعى ماڭىزدى كەزەڭى رەتىندە قابىلدايمىز, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت, تسيفرلىق ينتەللەكت يندەكسىنە (Digital IQ) سايكەس قازاقستان تسيفرلاندىرۋ قارقىنى بويىنشا 20-ورىندا ەكەنىن جانە تسيفرلىق ورتانى دامىتۋ تۇرعىسىنان پەرسپەكتيۆتى ەلدەردىڭ قاتارىنا كىرەتىنىن ايتتى.
– 2022 جىلى ەلىمىزدەگى تسيفرلاندىرۋ سالاسى 12 پايىزعا ءوستى. وتاندىق تسيفرلىق ونىمدەردىڭ حالىقارالىق نارىقتاعى باسەكەگە قابىلەتتىلىگى ارتىپ كەلەدى. بىلتىر IT ونىمدەرى مەن قىزمەتتەر ەكسپورتى 5 ەسە ۇلعايىپ, 333 ميلليون دوللاردى قۇرادى. ماقساتىمىز – 2025 جىلعا قاراي بۇل كورسەتكىشتى 500 ميلليون دوللارعا دەيىن جەتكىزۋ. دەگەنمەن ءبىز ودان ءارى ىلگەرىلەي بەرۋگە نيەتتىمىز, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
سونىمەن قاتار شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ پرەزيدەنتى وديل رەنو-باسسو, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مۇرات نۇرتىلەۋ, تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى باعدات مۋسين, «قازاقستاننىڭ شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسى» قاۋىمداستىعىنىڭ باسقارما توراعاسى ەرلان دوسىمبەكوۆ, ازيا دامۋ بانكىنىڭ پرەزيدەنتى ماساتسۋگۋ اساكاۆا, CNPC كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى حوۋ تسزيتسزيۋن, «Shell plc» كومپانياسىنىڭ باس اتقارۋشى ديرەكتورى ۋاەل ساۋان, «Chevron» كورپوراتسياسىنىڭ اتقارۋشى ۆيتسە-پرەزيدەنتى نايدجەل حيرن, «Philip Morris International» كومپانياسىنىڭ تمد جانە ورتالىق ازيا بويىنشا پرەزيدەنتى ماركو ماريوتتي, «لۋكويل» كومپانياسىنىڭ باس اتقارۋشى ديرەكتورى ۆاديم ۆوروبەۆ, «Ernst&Young» كومپانياسىنىڭ ەۋروپا, تاياۋ شىعىس جانە افريكا ايماقتارى بويىنشا باسقارۋشى سەرىكتەسى دجۋلي لينن تيگلاند, «Air Liquide» كومپانياسىنىڭ باس اتقارۋشى ديرەكتورى فرانسۋا جاكوۆ, «Baker Hughes» كومپانياسىنىڭ توراعاسى جانە باس اتقارۋشى ديرەكتورى لورەنتسو سيمونەللي, «Microsoft» كورپوراتسياسىنىڭ ورتالىق جانە شىعىس ەۋروپا بولىمشەسىنىڭ باس ديرەكتورى ميشەل سيممونس, «Wabtec» كورپوراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى جانە باس اتقارۋشى ديرەكتورى رافاەل سانتانا ءسوز سويلەدى.
