جاڭا ءىستى باستاۋ, قوردالانعان ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابۋ وڭاي ەمەستىگى تۇسىنىكتى. بۇل رەتتە وبلىس اكىمى بەرىك ابدىعالي ۇلى باستاعان باسشىلىقتىڭ ءوڭىردى دامىتۋدىڭ كەشەندى باعدارلاماسىن ازىرلەپ, ۇكىمەتتە قورعاپ, پرەزيدەنتتىڭ قولداۋىن يەلەنۋى ءوڭىر كەلەشەگىنىڭ كىلتى ىسپەتتى.
وڭىردەگى ەڭ باستى ماسەلە – جولدىڭ جاعدايى. اسىرەسە جەزقازعان – قىزىلوردا كولىك جولىنىڭ 208 شاقىرىمىنا قاتىستى ءتۇيىن بۇل جولدى حالىقتىڭ سارىلا كۇتىپ وتىرعانىنا قاراماستان, ءالى تارقاماي تۇر. جەزقازعان – قاراعاندى, ۇلىتاۋ – ارقالىق جولدارىن جوندەۋدى جەدەلدەتپەي ۇلىتاۋ ءوڭىرىن دامىتۋ وتە قيىنعا سوعادى.
راس, وبلىستىڭ ىشكى جولدارىن جوندەۋگە بيىل 2,9 ملرد تەڭگە قاراجات قاراستىرىلىپ, كوپتەن توزىعى جەتكەن اۋىلارالىق جولدار جاڭارىپ جاتىر. مۇنىڭ سىرتىندا ءاربىر قالادا, كەنتتەر مەن اۋىلدارداعى كوشە بويى جولدارىن جاڭالاۋعا دا ادەتتەگىدەن كوبىرەك كوڭىل بولىنۋدە. مۇنىڭ ءبارىن حالىق وڭ باعالاپ وتىر.
جول جاقسارسا, قاتىناس تا جاقسارادى. قازىر جەزقازعان – ەراليەۆ – جاڭاارقا, جەزقازعان – جايرەم – قاراجال, جەزقازعان – سارىسۋ اۆتومارشرۋتتارى ىسكە قوسىلىپ, حالىقتىڭ قاتىناسىنا قولايلى جاعداي جاسالدى. بۇرىن ەلدىڭ ءوزارا قاتىناسى پويىزدىڭ ءجۇرىس-تۇرىسىنا عانا تاۋەلدى ەدى. ايتپاقشى, جەزقازعاننىڭ باسقا وڭىرلەرمەن پويىز قاتىناسى دا جاقسارا ءتۇستى. ايتالىق, بۇرىن الماتىعا اپتاسىنا ەكى-اق رەت جولاۋشىلار پويىزى قاتىنايتىن بولسا, قازىر كۇنارا «تالگو» زىرىلداپ تۇر.
جاڭا وبلىستى اياعىنان نىق تۇرعىزۋ ماقساتىندا ۇكىمەت تاراپىنان بارىنشا قولداۋ كورسەتىلىپ جاتىر. قانداي ەڭ باستى وزەكتى ماسەلەلەر بار, ولارعا ءتيىستى قارجى ءبولىنىپ وتىر. ءۇيتاس-ايدوس ستانساسىنىڭ 2-دەڭگەيىن كوتەرۋ ءۇشىن 8,4 ملرد تەڭگە قاراجات ءبولىندى. قازىر مۇندا قارقىندى جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر. بيىلعى جىل سوڭىنا دەيىن وبلىس بويىنشا قۇنى 10 ملرد تەڭگە تۇراتىن 79,9 شاقىرىمدى قامتيتىن سۋ جەلىلەرى سالىنىپ نەمەسە كۇردەلى جوندەۋدەن وتەتىن بولادى. جەزقازعان جىلۋ-ەلەكتر ورتالىعىنىڭ قازاندىقتارىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋ دە, جىلۋ جۇيەلەرىن جاڭالاۋ دا كەرەك. وبلىس ورتالىعىندا سۋ, جىلۋ قۇبىرلارىن تولىقتاي جاڭارتىلىپ جاتىر.
وسى زامانعى ارحيتەكتۋرا جەتىستىكتەرىن پايدالانۋ ارقىلى جاڭا عيماراتتار, تۇرعىن ۇيلەر سالۋ باعىتىندا دا ءتيىستى جوبالار جوق ەمەس. جەزقازعان, ساتباەۆ قالالارى مەن جاڭاارقا اۋدانىندا بارلىعى 3 مىڭ پاتەرلىك ءۇي قۇرىلىستارى جۇرگىزىلەدى.
وبلىستىڭ اشىلۋى الەۋمەتتىك سالاعا, مادەني ومىرگە سونى سەرپىن اكەلدى. ايتالىق, ءالى دە بولسا جەتىمسىز تۇستارى كوپ ەكەندىگىنە قاراماستان, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا جىلت ەتكەن جارىق ساۋلەلەر تۇسە باستادى. مىسالى, ساناۆياتسيا قىزمەتى جولعا قويىلدى. 463 ملن تەڭگەگە 12 رەانوموبيل الىنىپ, وبلىستىق «جەدەل جاردەمگە» بەرىلدى. قازىرگى كەزدە كوپتەگەن ەمدەۋ مەكەمەسىنە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن جاقسارتا ءتۇسۋ ماقساتىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرىن ەڭ وزىق ۇلگىدەگى قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا 1,6 ملرد. تەڭگە كولەمىندە قاراجات ءبولىندى.
ۇلىتاۋ تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىن اشۋ تۋرالى شەشىم ۇكىمەت تاراپىنان قولداۋ تاپتى. ۋنيۆەرسيتەت كانادالىق ارىپتەستەرمەن بىرلەسىپ اشىلماق. ءبىر اتاپ ايتارلىعى, ۇلىتاۋ ۋنيۆەرسيتەتىن بىتىرگەندە قوس ديپلوم الىپ شىعۋ مۇمكىندىگى بار.
ۇلىتاۋ – ءتۋريزمدى دامىتۋعا وتە قولايلى ءوڭىر. مۇندا تاريحي ورىندار وتە كوپ. بىراق تۋريستەرگە قولايلى جاعداي تۋدىراتىن ينفراقۇرىلىم جوقتىڭ قاسى. جوشىحان كەشەنى پايدالانۋعا بەرىلگەلى قىزىعۋشىلىق ءتىپتى ارتا ءتۇستى. جولدىڭ ناشارلىعى, قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىنىڭ تومەندىگى ءتۋريزمنىڭ كەڭ قۇلاشىن جازدىرماي وتىر. وبلىس تەك بىلتىردان بەرى عانا بۇل ماسەلەلەرمەن شىنداپ اينالىسا باستادى.
وبلىستىڭ ۇلىتاۋ جانە جاڭاارقا اۋداندارى نەگىزىنەن اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىسادى. وبلىس وكىنىشكە قاراي, ءوز-ءوزىن ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتە الماي وتىر. ازىرگە 1,8 ملرد تەڭگەنىڭ 5 ينۆەستيتسيالىق جوباسى قولعا الىندى. بىراق بۇل كوڭىل كونشىتە قويمايدى. جۇمىس وتە قيىن ءجۇرىپ جاتىر. كارتوپ, جۋا, ءسابىز, قىرىققابات ءوسىرۋ باياۋ قولعا الىنىپ وتىر. ياعني اتالعان ونىمدەر ازىرگە ايماققا بۇرىنعىسىنشا سىرتتان جەتكىزىلىپ جاتىر.
وبلىستىڭ تەرريتورياسى ۇلكەن, بىراق حالقىنىڭ سانى از. بۇل دا – جاڭا وبلىس ءۇشىن كادىمگىدەي پروبلەما. سوندىقتان دا حالىقتى تۇراقتاندىرۋ, باسقا وڭىرلەردەن مامانداردى تارتۋ قاجەت. جاستاردى بۇل وڭىرگە تارتۋدىڭ ءبىر امالى ولارعا ارنالعان «Ulytau Zhastary» باعدارلاماسىنىڭ شىعۋى. بۇل باعدارلاما اياسىندا جاستارعا باسپانالى بولۋ ءۇشىن «وتباسى بانكى» ارقىلى جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرىلۋدە. بۇل ماقساتتا وبلىس بيۋدجەتىنەن جىل سايىن 500 ملن تەڭگە بولىنبەك.
الەمدىك نارىققا دەندەپ ەنگەن, باي تاجىريبەسى بار «قازاقمىستىڭ» جوبالارى جەتكىلىكتى. سونىڭ ءبىرى – قۇنى 7 ملرد تەڭگەلىك گەولوگيالىق كلاستەر. مۇنداي كلاستەر الەمنىڭ بەس ەلىندە عانا بار ەكەن. بۇل – «قازاقمىستىڭ» فابريكالارى مەن زاۋىتتارىن شيكىزاتپەن قامتاماسىز ەتەتىن جوبا.
جىل مۇعدارىنداعى اتقارىلعان جۇمىستاردى باستاپقى باستامالار دەپ قانا باعالاعان ابزال. ەڭ باستىسى, وبلىس ورنىنا كەلدى. جەرگىلىكتى جۇرت بۇل ءۇشىن پرەزيدەنتكە ءدان ريزا. ات ۇستىندەگى ازاماتتار دا قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرعان جوق. باعدارلامالار ءتۇزىپ, بىرتىندەپ ىسكە اسىرا باستادى. مۇمكىن باياۋلىق باسىم بولار, جۇمىستى شيراتا ءتۇسۋ كەرەك شىعار. ءبارى دە مۇمكىن. حالىق ءوز ازاماتتارىنىڭ ىنتا-ىقىلاسىن كورىپ, سەزىنىپ ءجۇر. ال نيەت, ىنتا بار جەردە ويعا العان نارسە ورىندالماي قالمايدى. قازىرگى باستاپقى باستامالاردى كەمەل كەلەشەكتىڭ كەپىلىندەي كورەتىنىمىز دە سوندىقتان.
جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن تومەندەتۋ ماقساتىندا 1 495 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى.
كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا جىل سايىن 376,9 ملن تەڭگە كولەمىندە مەملەكەتتىك گرانتتار بەلگىلەندى. مۇنىڭ 100 ملن تەڭگەسى جاس كاسىپكەرلەردى قولداۋعا باعىتتالعان.
اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا 3,3 ملرد تەڭگە مولشەرىندە 581 شاعىن نەسيە بەرىلەدى. ايماقتا العاش رەت اۋىل تۇرعىندارىنا 2,5 % مولشەرمەن نەسيە بەرىلە باستادى.
مەكتەپتەردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى جاڭارتىلىپ جاتىر. وقۋشىلار ءۇشىن وبلىستا العاش رەت 462 ملن تەڭگەگە 10 مەكتەپ اۆتوبۋسى الىندى. پاندىك كابينەتتەر (حيميا, بيولوگيا, فيزيكا, STEM, روبوتوتەحنيكا) ساتىپ الۋ 2022 جىلى 22 بولسا, 2023 جىلى 46 بولدى.
وبلىستىق «جەدەل جاردەم» ستانساسى قۇرىلدى. ساناۆياتسيا قىزمەتى پايدا بولدى. وبلىستىق بيۋدجەتتەن 463 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, 12 رەانوموبيل ساتىپ الىندى.
وبلىستا 2022 جىلى 1 091 نىساندا بەينەباقىلاۋ, 22 جىلدامدىق ولشەگىش قۇرالى بولسا, بيىل بۇلاردىڭ سانى 2 182-گە جەتتى. وبلىستىڭ بارلىق مەكتەبى مەن بالاباقشاسىنا بىرىڭعاي بەينەباقىلاۋ ورناتىلىپ جاتىر.
ءاليحان بايمەنوۆ,
مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى:
ۇلى ىستەردىڭ ۇيىتقىسى
ۇلىتاۋ وبلىسىن قۇرۋ تۋرالى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ شەشىمى جۇرتتىڭ كوڭىلىنەن شىققان, كوپتەن كۇتكەن جانە ءبارىمىز قۋانا قارسى العان ادىلەتتى شەشىم بولدى. سەبەبى ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق الەۋەتى جوعارى. ارينە, ەكونوميكا ءبىرىنشى كەزەكتە, بۇل جەر استى بايلىعىنا, سونىڭ ىشىندە «قازاقمىستىڭ» جۇمىسىنا بايلانىستى.
وبلىستىڭ قۇرىلعانىنىڭ ءوزى پرەزيدەنتتىڭ بۇل ءوڭىردى دامىتۋعا باستى نازار اۋدارىپ وتىرعانىن جانە وسى ارقىلى سول الپاۋىت كومپانيانىڭ دا بەتالىسىن وبلىستاعى ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە بۇرۋ قاجەتتىگىن تۇسىنگەندىكتەن دەپ ويلايمىن. پرەزيدەنت العاشقى ساپارىندا-اق ناقتى تاپسىرمالار بەرىپ, جۇمىس باعىتىن كورسەتتى. دەگەنمەن ونى ءارى قاراي الىپ جۇرۋدە وبلىستىڭ, اۋدان, قالالاردىڭ باسشىلارى بار الەۋەتتى تولىعىراق پايدالانىپ, اسىرەسە «قازاقمىستى» تارتۋدا بەلسەندىرەك قيمىلداۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن.
ەكونوميكانىڭ باسقا سالالارىندا دا قوردالانعان ماسەلەلەر بار. مىسالى, جەزقازعان – قىزىلوردا جولىنىڭ قىزىلوردا جاعى ەرتەرەك باستالىپ, قىزۋ جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر, ال جەزقازعان جاعىندا ءالى قوزعالىس جوق. مۇنى ءتيىستى مينيسترلىكپەن تەزىرەك شەشپەسە بولمايدى. بۇل جول كەيىن جەزقازعان – ارقالىق جولىنا ۇلاسۋى كەرەك.
پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس جەزقازعاندا ارنايى جوعارى وقۋ ورنىن اشۋ تۋرالى شەشىمى وتە ماڭىزدى. جالپى ايماقتىڭ ادامي دا, تابيعي دا الەۋەتى بار. سونى كەشەندى پايدالانۋ تاباندى جۇمىستى قاجەت ەتەدى.
ايماقتىڭ تۇراقتى دامۋىنا نەگىز قالاعان پرەزيدەنتتىڭ حالىق قولداعان شەشىمىن پايدالانا وتىرىپ, العا قويىلعان مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ – وبلىستاعى ازاماتتارعا سىن. وسى ىستە مەن ولارعا تابىس تىلەيمىن.
ۇلىتاۋ وبلىسى
