قوعام • 05 ماۋسىم, 2023

باۋىرلاستار تۋرالى بايان

490 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

كەشەگى كەڭەستىك كەزەڭدەگىدەي ەمەس, تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا بۇگىندە ازاماتتارىمىزدىڭ الىس-جاقىن شەتەلدەرگە ات ارىتىپ بارىپ-كەلۋى پالەندەي توسىن جاڭالىق بولۋدان قالدى عوي. ادام ومىرگە ءبىر رەت قانا كەلەتىندىكتەن, بايىرعى بابالار سوزىمەن ايتار بولساق, «اسىڭ باردا بەرىپ ءجۇرىپ ەل تانىعانعا, اتىڭ باردا جەلىپ ءجۇرىپ جەر تانىعانعا» نە جەتسىن؟ ويتكەنى وزگە ەلدىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن, ونداعى حالىقتىڭ وتكەنىمەن, مادەنيەتىمەن, ادەبيەتىمەن, ونەرىمەن, سالت-داستۇرلەرىمەن تانىسقان سايىن ءوزىڭنىڭ دە كوكىرەك كوزىڭ اشىلىپ, دۇنيەتانىمىڭ كەڭەيەتىنى, جان دۇنيەڭ باي تۇسەتىنى شىندىق.

باۋىرلاستار تۋرالى بايان

سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان ومار, «EQ»

سولايى سولاي-اۋ, بىراق ءبىز سوناۋ قيانداعى وزىمىزگە بەلگىلى-بەلگىسىز حالىقتاردى قويا تۇرىپ, ىرگەمىزدەگى ءتۇبىمىز ءبىر تۇركى تىلدەس ۇلتتاردىڭ بايىرعى تاريحى مەن بۇگىنگى تىرشىلىگى تۋرالى قانشالىقتى حاباردارمىز؟ ماسەلەن, ىرگەلەس رەسەيدىڭ قۇرامىندا سوناۋ قيىر سولتۇستىك پەن پوليارلىق تۋندرا ءوڭىرىن جايلاپ جاتقان, بۇگىندە جالپى سانى جارتى ميلليوننان ازەر اسىپ جىعىلاتىن ياكۋت-ساحا باۋىرلارىمىز تۋرالى نە بىلەمىز؟ شىنىن ايتساق, بىلەرىمىز شامالى ەكەن.

ارينە, ءتۇپ-تامىرىمىز ارىدەن تارتاتىن الگىندەي تۋىستاستاردىڭ بار ەكەنىنەن, ولار تابيعاتى قاتال وڭىردە تىرشىلىك ەتەتىنىنەن, نەگىزگى ت ۇلىگى بۇعىعا قوسا, جىلقى وسىرۋمەن دە اينالىساتىنىنان, جەرىنىڭ استى مەن ءۇستى تولعان قازىنا بايلىق ەكەندىگىنەن ازىن-اۋلاق حابارىمىز بار. بىراق ءبارىبىر ول اعايىندار جايىندا بىلەتىنىمىزدەن بىلمەيتىنىمىز كوپ. سوعان كوزىمىز ەندى جەتىپ وتىر...

كورنەكتى قالامگەر الىبەك اسقاروۆتىڭ جاقىندا عانا جارىق كورگەن «ساحا – ياكۋتيا. اق قار, كوك مۇز الەمىنە ساياحات» دەپ اتالاتىن سافاري جانرىنداعى جاڭا جولجازبا كىتابىن وقىپ شىققانعا دەيىن ءوز باسىم وسى ءبىر تاڭعاجايىپ ۇلت تۋرالى ءتىپتى از ءبىلىپ كەلگەنىمدى انىق اڭعاردىم.

قالامگەردىڭ بۇل كىتاپتى جازۋدى قولعا الۋىنا 2022 جىلعى تامىز ايىندا ەلىمىزدەن بارعان ءبىر توپ قالامگەر مەن باسپاگەرلەر قۇرامىندا وسى ياكۋتيادا وتكەن وڭىرلىك كىتاپ جارمەڭكەسىنە قاتىسۋى سەبەپ بولعان سىڭايلى. سول كەزدە قوناقجاي ساحا با­ۋىر­لارىمىز قازاق باسپاگەرلەرىن جاقسى قارسى الىپ, وزدەرىنىڭ ەلى مەن جەرىن ارمانسىز ارالاتىپتى. تابيعات تاقىرىبى و باستان-اق جانىنا جاقىن جازۋشى سول ساپار بارىسىنا كورگەن-بىلگەنىن ءوز وقىرماندارىمەن ءبولىسۋدى ءجون ساناعان. مىنەكي, سونىڭ ناتيجەسىندە ءبىر جىلعا جەتەر-جەتپەس ۋاقىتتىڭ ىشىندە وسىنداي تانىمدىق ماڭىزى زور كىتاپتىڭ قولىمىزعا تيگەن جايى بار.

جازۋشى الىبەك اسقاروۆتىڭ ەسىمى قالىڭ وقىرمانعا وسى كەزگە دەيىن توعىز رەت قايتا-قايتا باسىلعان ء«ور التاي, مەن قايتەيىن بيىگىڭدى...» رومانىنان باستاپ وزگە دە ءبىرشاما كوركەم اڭگىمەلەرىمەن جانە حيكاياتتارىمەن جاقسى تانىس. سونداي-اق ول جۇرتشىلىققا تۋعان جەرىمىزدىڭ تەرەڭ تاريحى مەن كوركەم تابي­عاتىنان جان-جاقتى سىر شەرتەتىن «التاي: التىن بەسىك, اتاجۇرت», «تۋعان جەرگە تۋىڭدى تىك!», «قايىرىمدى ءۇمىت مۇيىسىنە ساپار», «مۇنار تاۋدى, مۇزارت شىڭدى اڭسايمىن», «بۇعى قۋىپ, ايۋ العان», «اعاجاي, التايداي جەر قايدا!» دەپ اتالاتىن, باسقا دا دەرەكتى تاماشا كىتاپتارىمەن كەڭىنەن تانىمال. ادەبيەتشى ماماندار ادەتتە اسقاروۆتى «التاي جىرشىسى», «سافاري جانرىنىڭ ايتۋلى شەبەرى» دەپ تە جازىپ جاتادى. مۇنىڭ نەگىزسىز ەمەستىگىنە وسى كىتاپتى وقۋ بارىسىندا ءبىزدىڭ دە كوزىمىز جەتكەندەي بولعان.

 مازمۇنى تانىمدىق, ءمانى تە­رەڭ, ءون بويى قىزىقتى دا ما­­­ڭىزدى دەرەكتەرگە تولى ءارى­ كوركەم فوتوسۋرەتتەرمەن­ كو­م­كە­رىل­گەن, ەلورداداعى «فوليانت» باس­پاسىنان ساپالى قاعازعا جۇ­تىن­دىرىلا باسىلىپ شىققان بۇل­ كىتاپ قولىنا تيگەن ەشبىر وقىر­مان­دى ەنجار قالدىرماسى انىق.

بيىلعى ءساۋىر ايىندا استانا قالاسىندا التىنشى مارتە وتكى­زى­لىپ وتىرعان حالىقارالىق ەۋرازيا كىتاپتارى كورمەسىنىڭ جۇ­مىسىنا ساحا ەلىنەن «ايار» مەملەكەتتىك باسپاسىنىڭ ديرەكتورى اۆگۋست ەگوروۆ باستاپ كەلگەن ءبىر توپ باسپاگەر مەن ساحالىق جازۋشىلار دا قاتىسقان ەدى. مىنەكي, وسى ايتۋلى كورمە اياسىندا ءبىز ءسوز ەتىپ وتىرعان كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرى ۇيىمداستىرىلىپ, وندا تۋىندىمەن الدىن الا تانىسىپ ۇلگەرگەن ادەبيەتشىلەر تاراپىنان اتالعان باسىلىم تۋرالى جىلى پىكىرلەر ايتىلدى.

ايتسا ايتقانداي-اق, ءتورت بولىمنەن تۇراتىن جاڭا تۋىندىسىندا قالامگەر ساحا ەلىنىڭ قاتال تابيعاتىنان باستاپ ونىڭ حالقىنىڭ كەشەگى كۇردەلى تاريحى مەن بۇگىن دە جەڭىل دەۋگە كەلمەيتىن تىنىس-تىرشىلىگى, وسى ۇلتتىڭ قايراتكەر تۇلعالارى تۋرالى قاداۋ-قاداۋ تاقىرىپتاردى تارتىمدى اڭگىمەلەيدى. ايتار ويلارىن جۇيەلى ءوربىتىپ, ولاردى ناقتى دەرەكتەرمەن دايەكتەپ وتىرادى. سونىڭ ءبارىن وسى ەلدى ارالاپ تانىسۋ بارىسىندا العان ءوز اسەرلەرىمەن ۇشتاستىرا بايان­داپ, كوركەم تىلمەن ورنەكتەپ, كەلىستى كەستەلەپ شىققانىن باي­قايسىڭ.

ءوز بەتىڭشە دەن قويىپ ىزدەسەڭ, بالكىم, بۇل كىتاپتا كەلتىرىلگەن كوپ قۇندى دەرەكتەردىڭ ءبىرىن تابارسىڭ, ءبىرىن تاپپاسسىڭ. ال مىنا كىتاپپەن تانىسقاننان كەيىن باۋىرلاس ساحالاردىڭ تالايلى تاعدىرى مەن بۇگىنگى بولمىسى تۋرالى تۇتاستاي ءبىر كەرەمەت مۇڭدى كارتينا كوز الدىڭا كەلگەندەي بولادى ەكەن. بىراق وسى كىتاپتى وقۋ بارىسىندا جاراتىلىسىنان ەڭبەكقور, ونىڭ ۇستىنە عاسىرلار بويى قاتال تابيعاتتىڭ قيىندىقتارىمەن بەتپە-بەت ارپالىستا ابدەن شىنىعىپ, شيرىعىپ, شىڭدالعان قايسار جاندارمەن جاقىنىراق تانىساسىڭ. بىرەۋلەر ءۇشىن اسا قولايسىز كورىنسە دە, وزدەرى ءۇشىن جۇماق مەكەن سانالاتىن تۋعان ولكەسىن جان-تانىمەن سۇيەتىن, ۇلتتىق سالت-داستۇرلەرى مەن انا تىلىنە بەرىك, وتكەنىنە قۇرمەتپەن, بولاشاعىنا ۇكىلى ۇمىتپەن قا­راپ ۇيرەنگەن ساحا جۇرتىنىڭ كەلەشەگى جارقىن بولاتىنىنا سەنىڭ دە سەنگىڭ كەلەدى. سەنەسىڭ دە, قازاق وقىرماندارىنا تۋىس­تاس ساحا حالقى تۋرالى وسىنداي ساليقالى باسىلىمدى تارتۋ ەتىپ وتىرعان قالامگەر ەڭبەگىنە ريزا­شى­لىقپەن راحمەت ايتاسىڭ.

جوعارىدا اتاپ كەتكەنىمدەي, جازۋشى ءوز كىتابىندا وقىرمان نازارىنا بۇگىندە رەسەي فەدە­را­تسياسىنىڭ ەڭ ءىرى اكىمشىلىك بىرلىگى سانالاتىن, جەر كولەمى ءۇش ساعاتتىق بەلدەۋدى الىپ جاتاتىن, 1992 جىلدان بەرى رەسمي تۇردە «ساحا رەسپۋبليكاسى (ياكۋتيا)» دەپ اتالاتىن وسى دەربەس قۇرىلىمنىڭ تىنىس-تىرشىلىگى توڭىرەگىندە تالاي-تالاي ماڭىزدى دەرەكتەردى كولدەنەڭ تارتادى. ماسەلەن, جەر كولەمى جونىنەن ارگەنتينا الەمدە 8, ال ءبىزدىڭ قازاقستان 9-ورىندى يەمدەنسە, 3 ملن گەكتاردان استام اۋماقتى الىپ جاتقان ساحالار مەكەنى وسى اتالعانداردىڭ قاي-قايسىسىنان دا ءبىرشاما ۇلكەن ەكەنىنە باسقالاردى قايدام, ءوز باسىم اسا ءمان بەرمەي كەلگەن ەكەنمىن. بۇگىندە بارلىعى 1 ميلليونعا جەتەر-جەتپەس حالقى بار رەسپۋبليكا جۇرتشىلىعىنىڭ تەڭ جارتىسىنان استامى ساحالار ەكەنىن دە وسى كىتاپتى وقۋ بارىسىندا عانا بىلگەنىمدى نەسىن جاسىرايىن.

سونداي-اق وسى تۋىندى ار­قى­لى امەريكا ۇندىستەرىنىڭ با­يىرعى بابالارى بۇگىنگى تۇرىپ جاتقان مەكەنىنە وسىدان 12 مىڭ جىلداي بۇرىن چۋكوتكا جاقتان اۋىپ بارعانى, ول كەزدە كارتادا بۇگىنگى بەرينگ بۇعازى بولماعاندىقتان, چۋكوتكا مەن الياسكا تۇبەكتەرىنىڭ اراسى تۇتا­سىپ­ جاتقاندىعى تۋرالى دەرەك تە ەشكىمدى ەنجار قالدىرا قويماس دەيمىز. تۇساۋكەسەر كەزىندە ءسوز العانداردىڭ ءبىرى امەريكالىق ۇندىستەر مەن وسى ساحالاردىڭ كەيبىر سوزدەرىنىڭ اراسىنداعى ۇقساستىقتى ورتاعا سالۋى دا قالامگەردىڭ كىتاپتا كەلتىرگەن دەرەكتەرىنىڭ راستىعىن ايشىقتاي تۇسسە كەرەك. جالپى, اۆتور وسى ەڭبەگىن جازۋ ءۇشىن كوپ ىزدەنىپ, كوپ ەڭبەكتەنگەنى, تالاي-تالاي قۇندى كىتاپتاردى قوپارا اقتارىپ, ينتەرنەت ماتەريالدارىن جان-جاقتى پايىمداپ, پايدالانعانى بايقالادى.

راسىندا دا, كەڭەستىك سودىر سايا­ساتتىڭ سالدارىنان­ ياكۋت­تار­دىڭ­­ تارتقان ازابى مەن كورگەن قور­­­لىعى ءبىزدىڭ قازاقتىكىنەن ار­تىق بولماسا كەم بولماپتى. وعان دالەل – سوناۋ 1928 جىلدىڭ وزىن­دە­ ماسكەۋ تاراپىنان ارنايى «ياكۋت ۇلتشىلدىعى» دەگەن قاۋلى قابىل­دانىپ, سول بويىنشا وسى حالىق­تىڭ دا ءسۇت بەتىنە شىققان قاي­ماقتارى تۇگەلدەي قالقىپ الى­نىپ, جويىلىپ جىبەرىلگەن. ولار­دىڭ دا زيالىلارىنىڭ كوبى بۇگىندە جاۋىزدىعىمەن بار­شامىزعا جاقسى بەلگىلى جا­نال­عىش «ۇشتىكتىڭ ۇكىمىمەن» اتىل­عان.­

سونداي-اق كىتاپتا كەلتىرىلگەن دە­رەكتەر بويىنشا ەكىنشى دۇ­نيە­جۇزىلىك سوعىسقا دەيىن ياكۋت ا­كسر-ىندە 411, 8 مىڭ ادام تىر­شىلىك ەتىپتى. ونىڭ ىشىندە ياكۋت­تار­دىڭ سانى 242 080 ادامدى قۇرا­عان. ياكۋتيادان سول سوعىسقا 65 386 ادام الىنعان. سونىڭ ىشى­نەن 38 415 ادام, ياعني اسكەر قا­تارىنا شاقىرىلعانداردىڭ 61,3%-ى مايدان دالاسىندا قازا تا­ۋىپ, ءوز وتباسىلارىنا ورالماي قالعان. 11 217 ادام حا­بار-وشارسىز كەتكەن ەكەن. وسى­لار­دىڭ ءبارىن قوسقاندا ياكۋ­تيا­ سو­عىس زۇلماتىنىڭ سالدارى­نان­­ ءوزىنىڭ 49 612 ازاماتىنان ايى­رىل­عان. دەمەك, بۇل – ماي­دان­عا­ الىنعانداردىڭ 75,9 پايى­زى­ قازا تاپقان نەمەسە حابار-وشار­سىز كەتكەن دەگەن ءسوز. اۆ­تور­ بۇل دەرەكتەر بو­يىن­شا, ياكۋت­­تار سوعىس كەزىندە جاۋ­ تىلىن­دا قالىپ, ەڭ كوپ شى­عىن­دالعان رەسپۋبليكا سانالاتىن بەلارۋستاردىڭ وز­دەرىمەن سالىس­تىر­عاندا – حا­لىقتىڭ جالپى سا­نى­نا شاق­قان­دا, بارىنشا كوپ ادا­مىنان ايى­رىل­عان ەل بولىپ شى­عادى دەگەن قورى­تىندى جاساي­دى.­

ول ول ما, ياكۋتيا سول كەزدە­ ماي­دانعا 50 مىڭ جىلقى جونەل­تۋ­­گە ءماجبۇر بولعان. سوعىستان كە­يىن دە مايدان كەزىندە قيراعان قالا­­لار مەن سەلولاردى قالپىنا كەل­تىرۋ جۇمىستارى ءۇشىن ياكۋتتاردان 25 مىڭ جىلقى جيناپ الىنعان. سىندارلى ساتتە وتان ءۇشىن كىم دە بولسا نەسىن ايانىپ قالسىن, السا العان شىعار دەيسىڭ عوي. بىراق سونىڭ سالدارىنان رەسپۋبليكانىڭ تەرىستىك وڭىرىندە بۇعى باعىپ كۇنەلتىپ وتىرعان ياكۋتتار اۋپىرىمدەپ قانا امان قالعانىمەن, وڭتۇستىك ايماقتا تۇراتىن 40 مىڭداي حالىق اشتىق پەن جوقشىلىقتىڭ سالدارىنان جويداسىز قىرعىنعا ۇشىراعان. كىتاپتا سوعىس جىلدارىندا ياكۋتتاردىڭ جارتىسىنا جۋىعى اشتىقتان قىرىلعان دەگەن دەرەك تە ۇشىراسادى.

جازۋشى ساحا جۇرتى تۋرا­لى­ اسىرە قىزىعۋشىلىقپەن جانە مەيىرباندىقپەن عانا ەمەس-اۋ, ۇلكەن ماحابباتپەن جاز­عانىن ايرىقشا اتاپ وتكەن ءجون. كىتاپتىڭ باياندالۋى جەڭىل, ءتىلى شۇرايلى, وقىلۋى تارتىمدى. ماسەلەن, ودان «ساحا اعايىندار ءوزىمىزدىڭ قايمانا قازاعىمىزدان اۋماي قالىپتى. اسىرەسە بىلقىمساق بۇلاڭداعان قىز-كەلىنشەكتەرى ايداي نۇرلى, اپپاق ءمۇسىندى, بىروڭكەي قىلىش قاس, مويىل قارا كوزدەر... اقشا بەتەرىنە جەل تيمەگەن, كۇنگە كۇيمەگەن, كوز شاعىلىستىرعان سۇيرىكتەي سۇيكىمدى ارۋلار. كۇنگە كۇيىپ تورلانباعان, بوياۋ جاعىپ بورلانباعان, كوز تارتقان كوركى, كوڭىل تارتقان قىلىقتارى بار سۇمبىلە سۇلۋلار!» دەگەن جولداردى ۇشىراتامىز. ال بۇل ەندى قالامى توسەلگەن پروزايكتەر عانا ەمەس, ايتۋلى اقىنداردىڭ دا وزدەرى قىزىعا قارايتىنداي كوركەم سۋرەتتەر ەمەس پە؟ مۇنداي جولداردىڭ سافاري جانرىنداعى دەرەكتى شىعارما تۇرماق, كوركەم روماننىڭ دا اجارىن ايشىقتاي تۇسەتىنىنە كىمنىڭ ءشۇباسى بولا قويسىن؟

كىتاپتا ياكۋت جازبا ادە­بيە­تى­نىڭ نەگىزىن قالاۋشى اقىن الەكسەي كۋلاكوۆسكي تۋرالى پاراقتاردى دا تەبىرەنبەي وقۋ مۇمكىن ەمەس. ونىڭ ساحا تىلىندەگى اتى-ءجونى وكسوكۇلەەح ولەكسەي ەكەن. جازۋشى ونىڭ قازاقشاسىن ولەكسەي سامۇرىق ۇلى دەپ كەلتىرەدى. ول ساحا جۇرتى ءۇشىن قازاققا ءوزىمىزدىڭ ابايىمىزداي ارداقتى ەسىم سانالاتىن كورىنەدى. 1877 جىلى دۇنيەگە كەلىپ, نەبارى 49 جىل عۇمىر كەشسە دە, ءوز ۇلتى ءۇشىن عالامات ىستەر ءبىتىرىپ كەتكەن. ارينە, كىتاپتا ساحا ۇلتىنىڭ ماقتان تۇتار وزگە دە ۇلى پەرزەنتتەرىنىڭ اتتارى اتالىپ, اتقارعان ىستەرى ازدى-كوپتى ءسوز بولادى. اتتەڭ, بۇل شاعىن ماقالادا كىتاپتىڭ بۇكىل مازمۇنىن اڭگىمەلەپ شىعۋدىڭ مۇمكىن ەمەستىگىن وقىرمان قاۋىم دۇرىس تۇسىنەر دەگەن ويدامىز.

دەسەك تە, بۇعان دەيىن باقسى مەن بالگەرلەرگە اسا سەنىمى بولماي كەلگەن قالامگەردىڭ وسى ەل­دىڭ اتاقتى شامانىنىڭ قابىل­دا­ۋى­نان­ العان اسەرى دە ەشكىمدى ەنجار قالدىرا قويماس-اۋ. سەبەبى ول ءبىر كورگەننەن-اق الدىنا كەلۋ­شىنىڭ ماماندىعى جازۋشى­ ەكە­نىن دە, وسى كەزگە دەيىن قانداي سىر­قات­پەن اۋىرعانىن دا تاپ باسىپ ايتىپ بەرگەن. ساحا شاماندارى تۋرالى تۇسىنىگىمىز تىم ءۇستىرت ءبىز ءۇشىن مۇنىڭ ءوزى دە ەلەۋسىز وتە شىعاتىنداي ەمەس, وزىنشە ءبىر تىلسىم جۇمباق ەكەنى داۋسىز.

كەڭەستىك يمپەريا كەلمەس­كە كەتكەن وسىناۋ وتىز جىلدان­ اس­تام ۋاقىتتىڭ ىشىندە ساحا­­لاردىڭ رۋحاني تۇرعىدان تۇلەپ, وزدەرىنىڭ انا ءتىلى مەن تاري­حي باستاۋلارىنا ورالا باستا­عانى دا وقىرماندى ءسۇيىنىش سەزى­مىنە بولەمەي قويمايدى. ماسەلەن, بۇگىندە ياكۋتتاردىڭ 90 پايىزى وزدەرىنىڭ انا تىلىندە وقىپ, جازا الادى ەكەن. بۇل ورايدا ساحالاردىڭ, اسىرەسە كەڭەس وكىمەتى ىدىراعالى بەرگى وتىز جىلدان استام ۋاقىت ىشىندە تۋعان ءتىلىن مەڭگەرۋدى تولىقتاي دەرلىك قالپىنا كەلتىرىپ العان جەتىستىكتەرى وسى ماسەلەدە ولقى تۇستارىمىز ويسىراپ تۇرعان ءبىزدىڭ قازاق ءۇشىن ۇلگى الارلىق ونەگە سياقتى.

ياكۋتيا جەرىنىڭ التىن مەن كۇمىس­كە, الماز بەن گاۋھارعا باي ەكە­نىن, سونداي-اق مۇندا مەندە­لەەۆ­ كەستەستىندەگى حيميالىق ەلە­­­مەنت­تەردىڭ 80 پايىزى شى­عا­­تىنىن ەسكەرسەك, دۇنيە امان تۇر­­سا, تۋىسقان حالىقتىڭ جارقىن بو­لا­شاعىنىڭ ءالى الدا ەكەندىگىنە ءۇمى­تىڭ ۇستەلىپ, سەنىمىڭ ارتا تۇسە­دى­.

جوعارىدا باياندالعاندارعا قاراپ, بۇعان دەيىن قازاق پەن ساحا اراسىندا ادەبي-مادەني بايلانىستار بولماعان ەكەن دەگەن وي تۋماۋعا ءتيىس. راس, جازۋشىلار اراسىنداعى بارىس-كەلىس پەن جەكەلەگەن قالامگەرلەردىڭ ءوزارا سىيلاستىق, دوستىق قاتىناستارى بۇعان دەيىن سيرەك تە بولسا بوي كورسەتكەن ەكەن. بىراق ساحا باۋىرلار جايىندا قازاق تىلىندە ءبىردى-ەكىلى وتكىنشى ماقالالار بولماسا, ىندەتە زەرتتەپ, جان-جاقتى جازىلعان جەكە كىتاپ ءالى شىعا قويماپتى. سوندىقتان بۇل كىتاپتى ساحا باۋىرلارىمىز تۋرالى ءبىر دەرەككوزدەن العاش رەت جان-جاقتى تۇسىنىك الۋعا جول اشىپ وتىرعان ماڭىزدى شىعارماشىلىق ەڭبەك دەپ باعالاۋىمىزعا بولادى. ونىڭ ۇستىنە وسى جىلدىڭ باسىندا ساحا رەسپۋبليكاسىنىڭ كوشباسشىسى ايسەن نيكولاەۆ استاناعا ارنايى كەلىپ, قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قابىلداۋىندا بولۋى دا تۋىسقان ەكى حالىق اراسىنداعى دوستىق قارىم-قاتىناسىمىزعا جاڭاشا سەرپىن بەرىپ وتىر. سول كەزدەسۋدىڭ ناتيجەسىندەي, جازۋشىنىڭ بۇل ەڭبەگىنىڭ قازىر ساحا تىلىنە اۋدا­رىلىپ جاتقانىن, ول جاقتا دا جەكە كىتاپ شىعارۋعا نيەتتى ەكەنىن ەستىپ جاتىرمىز. وسىنداي ۇردىستەردىڭ ءوزى الداعى كەزدە قازاق پەن ساحا جۇرتىنىڭ ءوزارا تۋىسقاندىق-دوستىق بايلانىس­تارىن ودان ءارى نىعايتا تۇسۋگە ىقپال ەتەدى دەگەن سەنىمدەمىز. قالامدى قاستەر تۇتىپ, تىنباي تەر توگەتىن ءاربىر گۋمانيست جازۋشىنىڭ ماقساتىنىڭ ءبىرى دە وسى عوي. ياعني ەل مەن ەلدى, ۇلت پەن ۇلتتى جاقىنداستىرىپ, جاقسىلىق اتاۋلىعا قىزمەت ەتۋ بولسا كەرەك. ەندەشە, وسىنداي تاعى ءبىر ماڭىزدى تاقىرىپقا دەن قويىپ, سونى ساتىمەن اتقارىپ شىققان اۆتوردى تىڭ تۋىندىسىمەن قۇتتىقتاي وتىرىپ, شىعارماشىلىعىنا جاڭا ورىستەر تىلەيمىز.

 

ءابدىمۇتال الىبەكوۆ,

ارداگەر جۋرناليست

 

استانا 

سوڭعى جاڭالىقتار