جيىنعا الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى مارات سۇلتانعازيەۆ, ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىنىڭ ۇرپاقتارى احمەت بايتۇرسىن ۇلى مۋزەي-ءۇيىنىڭ جەتەكشىسى, ء«تىل – قۇرال» وقۋ-ادىستەمەلىك, عىلىمي زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى رايحان يماحامبەت, قازاقتىڭ كورنەكتى ساياسي جانە قوعام قايراتكەرى, الاش قوزعالىسىنىڭ نەگىزىن سالۋشىلاردىڭ ءبىرى, مۇحامەتجان تىنىشباي ۇلىنىڭ نەمەرەسى تىنىشپاەۆا نۇرشەكەن, قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرى ىدىرىس كوشكىنوۆتىڭ شوبەرەسى ىدىرىس دارحان, شەت ەلدەن كەلگەن تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت بايدىلدەەۆ جۇماگۇل, قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ «اتا – بەيت» ۇلتتىق تاريحي مەموريالدىق كومپلەكس ديرەكتورى بورومباەۆ رىسكۋل, تاريحشىلار ءارى مەملەكەتتىك كوميسسيا مۇشەلەرى ءابجانوۆ حانگەلدى مەن قويگەلديەۆ مامبەت جانە وڭىرلىك ساياسي قۇعىن-سۇرگىن كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى قاتىستى.
تاعزىم ەتۋشىلەر ەسكەرتكىشكە گۇل شوقتارىن قويىپ, مارقۇمدارعا قۇران باعىشتادى. جيىندا ءسوز العان وبلىس اكىمى مارات سۇلتانعازيەۆ ەسكە الۋ شاراسىنىڭ ماڭىزدى ءارى كەلەشەك ۇرپاق ءۇشىن قۇندىلىعى جوعارى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«قاسىرەتتى جىلداردىڭ قۇرباندارىن اقتاۋ جۇمىسى جالعاسۋدا. بۇل رەتتە وبلىسىمىزدا ارنايى كوميسسيا جۇمىس ىستەپ جاتىر. كوميسسيا مۇشەلەرى ازاماتتاردى اقتاۋ ءۇشىن ارحيۆ قۇجاتتارىمەن جۇمىس ىستەپ, «قاستەك كوتەرىلىسى. 1928 جىل», «يمپەريالىق-پوليتسەيلىك قاداعالاۋدىڭ تاريحى», «الاتاۋ ءوڭىرى: الاش قايراتكەرلەرى», «1928: م ۇلىكتى تاركىلەۋ تاريحىنان – بالقاش اۋدانى» سياقتى قۇجاتتار جيناقتارىن شىعاردى. تاريحتاعى وسىنداي قيىن كەزەڭ بىرلىگىمىزدى بەرىك, بۇگىنگى تىرلىگىمىزدى تاتۋ ەتەتىن فاكتور ەكەنى ءسوزسىز», دەدى ول ءوز سوزىندە.
سونىمەن قاتار, ءىس-شارا بارىسىندا 2018 جىلى جۇمىسىن باستاعان مۋزەي ۇجىمى ءتۇرلى تاريحي ەكسپوناتتاردى قوناقتار نازارىنا ۇسىندى. سونداي-اق «1928: م ۇلىكتى تاركىلەۋ تاريحىنان – بالقاش اۋدانى» جانە «الاتاۋ ءوڭىرى: الاش قايراتكەرلەرى» اتتى كىتاپتارىنىڭ پرەزەنتاتسياسى ءوتتى.
تۇساۋكەسەر ءسوز العان رەپرەسسيا قۇرباندارىن اقتاۋ بويىنشا ارنايى قۇرىلعان مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ مۇشەسى, پروفەسسور م.قويگەلديەۆ: «پرەزيدەنتتىڭ جارلىعىمەن قۇربانداردى اقتاۋ بويىنشا ۇلكەن جۇمىس ىستەلىپ جاتىر. اتاپ ايتساق, قازىر 12 تومدىق قۇجاتتار جيناعى دايىن بولدى. بۇل وتە اۋقىمدى جۇمىس. قازاقتىڭ 20-عاسىرداعى قاسىرەتىن تاريح بەتىندە ايقىن قالدىرامىز», دەدى.
جالپى الماتى وبلىسىنىڭ اۋماعىندا 250 مىڭ ادام ساياسي رەپرەسسيانىڭ قۇربانى بولىپ, 15 مىڭ ادام اتۋعا كەسىلگەن. ال جازىقسىز جازالانعان ادامداردىڭ كوپشىلىگى وسى جاڭالىق اۋىلىندا, قاندىساي دەپ اتالاتىن جەردە جەرلەنگەن.
