شىنى كەرەك, ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ, اتتەستاتتاۋ جۇيەسىن جانە پەداگوگتەردى ىنتالاندىرۋ تاسىلدەرىن جەتىلدىرۋ ەڭ وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. اۋەلى مينيستر وسى تۇيتكىل توڭىرەگىندە اڭگىمە قوزعاپ, ۇستازداردى تازا ەڭبەگىنە سەنۋگە شاقىردى.
«مەملەكەت پەداگوگ مارتەبەسىن كوتەرۋ ماقساتىندا بىرقاتار ءىس-شارانى قولعا الىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە مۇعالىمدەردىڭ جالاقىسىن كوتەرۋ – جۇزەگە اسىرىلعان باستى قادامنىڭ ءبىرى. مينيسترلىك بۇل باعىتتاعى جۇمىستى جالعاستىرا بەرەدى. مۇعالىمدەردى اتتەستاتتاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ بويىنشا كەشەندى جۇمىس جۇرگىزىلىپ, پورتفوليو قالىپتاستىرۋ بارىسى قايتا قارالىپ جاتىر. كەلەشەكتە مۇعالىمنىڭ جەتىستىگى ونىڭ ءاربىر وقۋشىسىنىڭ جەتىستىگىمەن باعالاناتىن بولادى. ەلىمىزدىڭ جەتەكشى پەداگوگتەرى – پەداگوگ-شەبەرلەر مەن پەداگوگ-زەرتتەۋشىلەر ءبىلىم سالاسىنىڭ بارلىق مامانى ءۇشىن ۇلگى بولۋى كەرەك», دەدى ۇستازدار قاۋىمىنا جۇكتەلەر مىندەت پەن جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن اتاپ وتكەن مينيستر.
ونىڭ ايتۋىنشا, جەتىسۋ وبلىسىندا بارلىعى 15 مىڭنان اسا مۇعالىم ەڭبەك ەتەدى. ونىڭ ىشىندە 2 309 پەداگوگ-زەرتتەۋشى, 63 پەداگوگ-شەبەر بار.
شالعايداعى وقۋ ۇيىمدارىنا بارعان باس ۇستاز مەكتەپ دارەتحانالارىنىڭ جاعدايىمەن تانىسىپ, وقۋ ورىندارىنداعى دابىل تۇيمەلەرىن, توتەنشە جاعداي كەزىندەگى جەدەل ارەكەت ەتۋ قىزمەتىن, بالالار قاۋىپسىزدىگىنىڭ قامتاماسىز ەتىلۋىن جانە اسحانا جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋدى تەكسەردى. قاۋىپسىزدىك شارالارىن سىناقتان وتكىزگەن ءبىلىم ۇيىمدارىنىڭ قاتارىنداعى دانەش راقىش ۇلى اتىنداعى ورتا مەكتەپتى ارالاپ كورىپ, ى.التىنسارين اتىنداعى ورتا مەكتەپ مۇعالىمدەرىمەن پىكىرلەستى. بۇدان كەيىن ع.بەيسەمباەۆ پەن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى دميتري مالاحوۆ قالاداعى ءبىلىم مەكەمەلەرىنىڭ باسشىلارىنا, ۇستازدار قاۋىمىنا ءسوز ارناپ, ءبىلىم سالاسىن دامىتۋعا قاتىستى ويلارىن ورتاعا سالدى.
د.مالاحوۆتىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتىڭ تۇراقتى دامۋىنا كەسىرىن تيگىزەتىن سىبايلاس جەمقورلىق ءبىلىم سالاسىنا دەندەپ ەنىپ, تامىرىن جايىپ بارادى. سوندىقتان «جۇقپالى» دەرتتىڭ الدىن الۋ, ءبىلىم مەكەمەلەرىنە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى تۇراقتى وتكىزىلىپ كەلەدى. ول سوڭعى ءۇش جىلدىڭ ىشىندە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى ءبىلىم سالاسىنداعى پاراقورلىققا قاتىسى بار 300-دەن استام قىلمىستى تىركەگەنىن, 192 ادامنىڭ قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعانىن, ونىڭ 140-ى سوتتالعانىن اتاپ ءوتتى. بۇلاردىڭ قاتارىندا كوكسۋ اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى سەيىتنيازوۆ پەن زاڭگەرى وتەلباەۆ, الماتى وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى وماروۆا, باسقارمانىڭ عىلىمي-تاجىريبەلىك ورتالىعىنىڭ باسشىسى مەڭلىباەۆ, ءبولىمنىڭ باس مامانى ابدولدانوۆا, پانفيلوۆ اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ بۋحگالتەرى مۋحامەروۆا بار. وسىعان وراي ءبىلىم سالاسى ءجىتى قاداعالاۋعا الىنىپ, سىبايلاس جەمقورلىققا قاتىسى بولۋى مۇمكىن ءاربىر ارەكەت تەكسەرۋگە الىنىپ جاتىر. بۇل وقۋ-اعارتۋ سالاسىنداعى ادىلدىكتى, ادالدىقتى قالىپتاستىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. پاراقورلىققا قاتىسى بار جان جازاسىز قالمايدى.
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنە قاراستى ءبىلىم سالاسىنداعى ساپانى قامتاماسىز ەتۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەرنۇر داۋەنوۆ ءبىلىم سالاسىنداعى بىلىكسىز مۇعالىمدەردى ىرىكتەۋ جۇمىستارى جالعاساتىنىن, سوعان وراي ۇستازدار قاۋىمى جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ اتتەستاتتاۋدان وتكىزىلەتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر جەتىسۋدا 116 پەداگوگ كونكۋرسسىز جۇمىسقا قابىلدانىپ, مينيسترلىكتىڭ بۇيرىعى بۇزىلعان. سونىمەن قاتار بيىلعى وقۋ جىلى اياقتالاردىڭ الدىندا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە ەمتيحان الاتىن مۇعالىمدەرگە, مەكتەپ ديرەكتورلارىنىڭ ورىنباسارلارىنا 9, 11-سىنىپ وقۋشىلارىنان اقشا جيناۋ دەرەگى انىقتالىپ جاتىر. اتا-انالار مەن سىنىپ جەتەكشىسى ۇيىمداستىراتىن مۇنداي ارەكەتتەن مەكتەپ باسشىلىعى حاباردار. مىسالى, الماتىداعى ءبىر مەكتەپتىڭ مۇعالىمى جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىنان 5 مىڭ تەڭگەدەن جيناعانى ءۇشىن ۇستالسا, مەكتەپ ديرەكتورى قاتاڭ سوگىس العان. سونداي-اق قالالىق, اۋداندىق ءبىلىم بولىمدەرى مەن مەكتەپ ديرەكتورلارى, بالاباقشا مەڭگەرۋشىلەرى وزدەرىنە ۇنامايتىن پەداگوگتەردى جۇمىستان ءجونسىز شىعارىپ, زاڭبۇزۋشىلىقتارعا باراتىنى بەلگىلى بولىپ وتىرعانىن اتاپ وتكەن ە.داۋەنوۆ پەداگوگپەن ەڭبەك شارتىن نەگىزسىز بۇزۋ جيىلەپ, پەداگوگيكالىق ادەپ كەڭەسى ديرەكتوردىڭ جەكە باسىن قورعايتىن قۇرالعا, قولشوقپارعا اينالعانىنا, سوعان وراي ۇستازدار اراسىندا سوتتاسۋ كوبەيگەنىنە توقتالدى.
وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا, ەندى مەكتەپتە اقشا جينالاتىن بولسا, 7 ملن تەڭگە ايىپپۇل سالىنادى. 5 مىڭ تەڭگە الامىن دەگەن مۇعالىم, ديرەكتور جۇمىستان كەتىپ, باس بوستاندىعىنان ايىرىلۋى مۇمكىن.
«وسىنى ەسكەرىپ قويىڭىزدار. مەملەكەتتەن ءتيىستى قارجى ءبولىنىپ, جىل وتكەن سايىن جالاقى ءوسىپ جاتىر. ەشكىمنەن ەشتەڭە جيناۋدىڭ قاجەتى جوق. ودان بولەك, اتتەستاتتاۋ ماسەلەسىن تۇگەلدەي قايتا قاراستىرىپ جاتىرمىز. حالقىمىز «اۋرۋىن جاسىرعان ولەدى» دەيدى. مۇعالىمنىڭ ءبىلىم-بىلىگى جەتىسپەسە, ورنىنا باسقا ادام الۋ كەرەك. ونى اقشامەن شەشۋگە تالپىنعاندار جازاسىز قالمايدى. نەگىزى اتتەستاتتاۋ مۇعالىمنىڭ جەتىستىگى ەمەس. ۇستازدىڭ جەتىستىگى شاكىرتتەرىنىڭ ءبىلىم دەڭگەيىمەن ولشەنەدى. سول ءۇشىن مۇعالىم وقۋشىنىڭ ءبىلىم ساپاسىن كوتەرۋمەن اينالىسۋعا ءتيىس. ال مەكتەپكە كەرەكتى قۇرال-جابدىقتارمەن جانە كورنەكىلىكتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ وبلىستىق, اۋداندىق, قالالىق ءبىلىم باسقارمالارى مەن مەكتەپ ديرەكتورلارىنىڭ مىندەتى بولۋى كەرەك», دەدى ع. بەيسەمباەۆ.
مينيستر جەتىسۋ وبلىسىنا جاساعان جۇمىس ساپارىندا شالعاي ەلدى مەكەندەردەگى بىرقاتار ءبىلىم ۇيىمىن ارالادى. اقسۋ اۋىلىنداعى تاريحى تەرەڭنەن تامىر تارتاتىن عاسىرلىق تاريحى بار «مامانيا» مەكتەبىندە دە بولدى. «مامانيا» مەكتەبىنىڭ قۇتتى شاڭىراعىنان ەلىمىزدىڭ بەلگىلى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى شىققان. ولاردىڭ قاتارىندا الاشورداشى مۇحامەدجان تىنىشباەۆ, قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگى ءىلياس جانسۇگىروۆ, جۇماحان كۇدەرين, اعارتۋشى ءبىلال سۇلەەۆ, اكادەميك جۇرىمبەك سىدىقوۆ, جازۋشى كاكىمجان قازىباەۆ بار. بيىل اتالعان مەكتەپتىڭ نەگىزى قالانعانىنا 124 جىل تولدى. مەكتەپ عيماراتىندا پەداگوگيكالىق ۇجىممەن كەزدەسۋ وتكىزگەن مينيستر اۋىل مەكتەپتەرىن دامىتۋ بويىنشا جاسالىپ جاتقان ءىس-شارالارعا توقتالىپ ءوتتى.
سونداي-اق مينيستر سارقان, الاكول اۋداندارىنىڭ پەداگوگتەرىمەن كەزدەسۋدە بولاشاقتا اۋىل مەكتەپتەرى وتاندىق ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ درايۆەرىنە اينالۋى كەرەكتىگىنە باسا نازار اۋداردى. اۋىل مەكتەپتەرىن دامىتۋدىڭ جاڭا باعدارلاماسى وسى باعىتتاعى ماڭىزدى قادامعا اينالادى. مينيسترلىك اۋىل وقۋشىلارىنىڭ جالپى ءبىلىم بەرەتىن پاندەر بويىنشا رەسپۋبليكالىق وليمپياداسىن وتكىزۋ جوسپارىن ازىرلەۋ ۇستىندە.
جەتىسۋ وبلىسى
