وقتا-تەكتە ينتەرنەتتە الدەبىر قالجىڭ مىسال كوزگە ۇشىراپ قالادى. ەلىمىزگە ساپارلاي كەلگەن جاپون ءوزىنىڭ ون بەس جىل بۇرىن «قوقىسقا» تاستاعان كولىگىن كورىپ, تاڭىرقاپتى. الگى كولىك «قوقىسقا» كەتتىم ەكەن-اۋ دەپ تۇرعان جوق. سۇلۋداي سىلانىپ, تۇلپارداي تارانىپ تۇرسا كەرەك. وبالى نە كەرەك, ءبىزدىڭ ەلدىڭ جىگىتتەرى كولىكتى جاقسى مىنەدى عوي. جاماپ-جاسقاپ بولسىن كەم-كەتىگىن جاسىرىپ قويادى, ايتەۋىر. قاجەت بولسا موتورى مەن قورابىن اۋىستىرىپ, باستان-اياق بوياتىپ, ەكىنشى ءومىر سىيلاپ جاتادى. ولاي ىستەگەننەن باسقا امالى دا تاپشى. ويتكەنى كولىك قىمبات. جاي قىمبات بولسا ەشتەڭە ەمەس, وتە قىمبات. جوسىقسىز قىمبات. جوسىقسىز دەيتىنىمىز, سوناۋ 1990 جىلى جاسالىپ شىققان مەرسەدەستەردىڭ ءوزى 2 ميلليوننان كەم تۇرمايدى قازىر.
جولىمىزدى بوگەپ تۇرعان – ءۇتىل (ۋتيل) الىم مەن العاشقى تىركەۋ قۇنى. بىلتىر ۋلاپ-شۋلاپ ءجۇرىپ ءۇتىل الىم قۇنىن 50 پايىزعا تومەندەتكەنبىز. بىراق سودان جەڭىلدەپ كەتكەن ەشتەڭە جوق. قازىرگى تارتىپپەن دە قوزعالتقىش كولەمى 2 مەن 3 ارالىعىنداعى كولىكتى اكەلۋ ءۇشىن 800 مىڭ تەڭگە كولەمىندە تولەۋگە تۋرا كەلەدى. ال كولەمى 3-تەن اساتىن كولىكتەر ءۇشىن بەكىتىلگەن سوما – 1 761 225 تەڭگە. شەت مەملەكەتتە 4 ملن تەڭگە تۇراتىن ءتاۋىر كولىك ورتاداعى ءۇتىل الىمى مەن العاشقى تىركەۋ قۇنى قوسىلعان سوڭ 10 ملن تەڭگەگە دەيىن شارىقتاپ شىعا كەلەدى. سوعان قاراماستان, جاعدايى جەتكەندەر قازىر گرۋزيا, ءباا, قىرعىز ەلدەرىنەن بەلسەندى تۇردە كولىك اكەلىپ جاتىر. وسى سالانى كاسىپ ەتكەن ارنايى توپتاردى الەۋمەتتىك جەلىدەن وڭاي تابۋعا بولادى. ءسويتىپ, جەكە قىزىعۋشىلىعىممەن قوڭىراۋ شالىپ. ايقىن ەسىمدى جىگىت قىزمەتىنىڭ ەرەكشەلىگىن ەگجەي-تەگجەيلى ءتۇسىندىرىپ, تاڭداعان كولىگىڭىزدى جەدەل ءارى ساپالى جەتكىزەمىز دەپ ۋادە بەردى. ايتۋىنشا, قازىر شەتەلدەن قازاقستانعا كولىك جەتكىزۋ شامامەن 50 كۇن ۋاقىتتى الادى. قازاقتار كوبىنە Toyota Camry (جاپوندىق جيىنتىقتاعى), Kia K5, Kia K7, Kia Carnival كولىكتەرىنە ءجيى قىزىعۋشىلىق تانىتادى ەكەن.
ال دۋبايدان كولىك تاسۋدى كاسىپكە اينالدىرعان اسىلبەكتىڭ سوزىنشە, ءدال قازىر دۋباي كولىكتەرىنىڭ باعاسى ءبىزدىڭ ازاماتتار ءۇشىن ءتيىمدى بولىپ تۇرعان كورىنەدى. مۇنىڭ ءبىر ۇتىمدى تۇسى وسىنداعى كولىكتەردى (دەنى 2021, 2022 جىلعى كولىكتەر) ەلگە اكەلگەندە جانە بارلىق شىعىنىن قوسا العاندا (الگى ءۇتىل الىم مەن العاشقى تىركەۋدى جانە باج سالىعىن) قازاقستانداعى نۇسقاسىنان 3-4 ميلليون تەڭگەگە ارزانعا شىعادى ەكەن. ايتكەنمەن ءبىر بايقاعانىمىز, ازاماتتارىمىزعا ۇسىنىلاتىن كولىكتەردىڭ كوبى سوعىلعان, اپاتقا تۇسكەن. جىگىتتەر ونى دا جوندەپ, رەتتەپ, ينە-جىپتەن جاڭا شىققانداي ەتىپ بەرۋگە دايار. تەك اقىسىن تولەسەڭىز جەتىپ جاتىر.
بىراق ەسكى كولىكتەردىڭ وتانىنا اينالعان ەلىمىزدىڭ ءبىر ارتىقشىلىعى بار. نەمىس پەن جاپون ءوز ەلىنەن تاپپايتىن كولىكتەرى ءبىزدىڭ جولداردا زىمىراپ ءجۇر دەگەندى ايتتىق قوي الگىندە. مىنە, سول تۇرعىدان باسى ءبۇتىن ارتىقشىلىققا يەمىز. جاپونيا مەن گەرمانيانىڭ (بۇل قاتارعا كورەيا, فرانتسيا, اقش-تى دا قوسىپ قويۋعا بولادى) ەسكى كولىكتەرىنىڭ كورمەسىن وتكىزىپ, سول ەلدەردەن تۋريست تارتۋعا بولادى. مىنە, سەندەردىڭ اكەلەرىڭ مىنگەن كولىك, وزدەرىڭ دە ۇمىتىپ قالعان شىعارسىڭدار, كەلىڭدەر, كورىڭدەر, بالالىق شاقتارىڭدى ەسكە تۇسىرىڭدەر دەپ. الگى تۋريستەر كولىكتەردى ارالاپ كورىپ, سيپاپ ۇستاپ, تاڭ-تاماشا بولىپ تۇرعاندا 1988 جىلى ومىرگە كەلگەن ەسكى «مەرستى» وتالدىرىپ كەپ جىبەرەيىك. شالقاسىنان تۇسپەي كورسىن. جوق, قىزىق مۇنىمەن بىتكەن جوق دەپ, الگىنىڭ رۋلىنە وتىرىپ اسفالتقا ويناقتاپ شىعا كەلگەندەگى رەاكتسياسى قالاي بولار ەكەن دەسەڭشى.
ارتىقشىلىق مۇنىمەن دە تۇگەسىلمەك ەمەس. الدا-جالدا سول نەمىس پەن جاپون الدەقالاي كينو تۇسىرمەك بولىپ, سوعان ەسكى كولىك ىزدەسە دە بىزدەن تابار ەدى. ءوز ەلىنەن دە بىرەن-سارانى قولىنا ىلىگەر, بىراق بىزدە ماركا-ماركا, مودەل-مودەلىمەن جۇيتكىپ ءجۇر ەمەس پە. شەرتىپ تاڭدا دا, پايدالانا بەر.
پايدانىڭ كوزىن تاپپايمىز, اتتەڭ, ايتپەسە تولىپ جاتىر عوي ءجون-جوبا دەگەنىڭ.
