ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس, «EQ»
پرەزيدەنت ءادىل, تۇراقتى ءارى اشىق سالىق جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ كەرەكتىگىن تاعى دا ءسوز ەتتى. بۇل تاپسىرمالاردى «اق جول» پارتياسى قابىلدادى. 2012 جىلدان باستاپ ءبىز ۇكىمەتكە سارالانعان سالىق مولشەرلەمەسىن ەنگىزۋدى تاباندى تۇردە ۇسىنىپ كەلەمىز. ءدال وسىنداي تالاپ «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ باعدارلاماسىندا دا بار. ءبىز 12 جىلدان بەرى ءار سالانىڭ ەرەكشەلىگىن ەسكەرەتىن سالىق مولشەرلەمەلەرىن ەنگىزۋدى تالاپ ەتىپ كەلدىك. قازىر ەلدە ءسۇت وندىرۋشىلەر, قۇرىلىسشىلار, بولشەك ساۋدا جەلىلەرى جانە ءىرى تاۋار الپاۋىتتارى بىردەي قوسىمشا قۇن سالىعىن جانە كورپوراتيۆتىك تابىس سالىعى مولشەرلەمەلەرىن تولەيدى. بىراق مەملەكەت مۇناي, گاز جانە مەتالل ەكسپورتتاۋشىلارىنا ققس-ءتى قايتارادى, ال بارلىق وتباسى قارىز بولىپ وتىرعان بانكتەر بۇل سالىقتى مۇلدەم تولەمەيدى. ياعني بايلار از, ال ارەڭ كۇنەلتىپ جۇرگەندەر – وزدەرى ءۇشىن جانە بايلار ءۇشىن تولەيدى.
پرەزيدەنت ق.توقاەۆ 2022 جىلعى 1 قىركۇيەكتەگى جولداۋىندا جاڭا سالىق كودەكسىن ازىرلەۋ جانە سارالانعان مولشەرلەمەلەردى ەنگىزۋ تۋرالى تىكەلەي تاپسىرما بەردى. وسىلايشا, پرەزيدەنتتىڭ بۇل تاپسىرماسى ون جىلعا سوزىلعان داۋعا نۇكتە قويدى, مۇنى پاراساتتىلىق پەن پارلامەنتتەگى فراكتسيامىزدىڭ كۇش-جىگەرىنىڭ جەڭىسى دەپ باعالاۋعا بولادى. ءبىز بۇل جۇمىستى ناقتى ىسكە اسقانىنشا جالعاستىرامىز.
مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەتتى جەڭىسكە جەتكەن پارتيا جاساقتايدى, جاۋاپكەرشىلىك تە سول پارتياعا جۇكتەلەدى دەپ اتاپ ءوتتى. «اق جول» دەمپارتياسى ۇكىمەتتى سايلاۋدا جەڭىسكە جەتكەن پارتيا جاساقتاۋى كەرەكتىگىنىن بىرنەشە رەت ۇسىنىپ كەلەمىز. بۇل بيلىك تارماقتارىن ءبولۋ فۋنكتسياسى, تەجەمەلىك پەن تەپە-تەڭدىك بالانسى, مۇندا پارلامەنت پەن ءماسليحاتتار تۇرىندەگى وكىلدى ورگاندار ماڭىزدى ءرول اتقارۋعا ءتيىس. ۇكىمەتتى سايلاۋدا جەڭىسكە جەتكەن پارتيا جاساقتاۋى كەرەك. سوندا بۇل پارتيا ءوز ۇكىمەتىنىڭ جەتىستىكتەرى مەن كەمشىلىكتەرىنە دە جاۋاپتى بولادى.
سونداي-اق قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇكىمەتتەگى جانە ايماقتارداعى باسشىلىق قىزمەتتەرگە ءتۇرلى پارتيا وكىلدەرىن تارتقان ءجون دەدى. وسى ورايدا «اق جول» كونستيتۋتسيالىق رەفورمانى ودان ءارى دامىتۋ جانە تەرەڭدەتۋ تۋرالى ۇسىنىس پاكەتىن دايىندادى. نەگىزى مەملەكەت باسشىسىنىڭ: «بولاشاقتا تەك كوپشىلىك داۋىسقا يە بولعان ساياسي كۇشتەردىڭ عانا ەمەس, باسقا دا پارلامەنتتىك پارتيالاردىڭ وكىلدەرى ۇكىمەتكە كەلە الادى» دەگەن باستاماسىنىڭ ماڭىزى زور. «اق جول» فراكتسياسى بولسا ءدال وسىنداي ۇسىنىستى 2012 جىلى «پارلامەنتتىك وپپوزيتسيا تۋرالى» زاڭ اياسىندا ۇسىنعان بولاتىن. اتالعان زاڭ پرەزيدەنتتىڭ تىكەلەي نۇسقاۋىمەن سەگىز جىلدان كەيىن عانا قابىلدانىپ, ءتىپتى سول كەزدە دە ۇكىمەت بۇل نورمانى وتكىزبەي قويعان بولاتىن. بىراق دەموكراتيالىق قوعامدا كەز كەلگەن بيلىك پارتياسى ەرتە مە, كەش پە بيلىكتى بەرەدى. بۇل – اكسيوما, بۇل – شىندىق.
سوندىقتان وپپوزيتسيادا ۇكىمەتتە پراكتيكالىق جۇمىس تاجىريبەسى بار دايىن كادرلار بولۋى كەرەك. پارلامەنتتەگى دەپۋتات سانى از ازشىلىق پارتيالارىنا وزدەرىنىڭ كادرلىق رەزەرۆىن دايىنداۋعا جانە وسى ماقساتتا ۇكىمەتكە ءوز وكىلدەرىن جىبەرۋگە مۇمكىندىك بەرۋ كەرەك.
«اق جولدىڭ» نەگىزگى باعىتى قازىرگى كەزدە پرەزيدەنت توقاەۆتىڭ رەفورمالارىمەن ۇيلەسىم تاۋىپ وتىر. ياعني شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ. سونىڭ ىشىندە نازارىمىز – ورتا بيزنەستە. ويتكەنى شاعىن بيزنەس كوبىنەسە ساۋدا مەن قىزمەت سالاسىن قامتيدى. ال ءوندىرىس سالاسى, ياعني وتاندىق وندىرۋشىلەر ولار ورتا بيزنەستەن باستايدى. شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ بۇل ءبىر تارماق بولسا, ورتا بيزنەستى, ياعني وتاندىق وندىرۋشىلەرىمىزدى قولداۋ ونىڭ ىشكى تارماعى بولماق.
سونىمەن بىرگە مونوپولياسىزداندىرۋ باعىتىنا دا قازىرگى كەزدە اسا ەرەكشە نازار اۋدارامىز. ماجىلىستەگى ءوزىمىزدىڭ جۇمىسىمىزدى وسى باعىتقا ارنايمىز.
ازات پەرۋاشەۆ,
«اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ توراعاسى
