بەلگىلى بولعانداي, ەلىمىزدەگى تاسىمالداۋشىلار مەن جۇرگىزۋشىلەردىڭ كوپشىلىگىنىڭ قحر-عا كىرەتىن ۆيزاسى جوق. مۇنى شەكارا ماڭىنداعى اۋداندا ۆيزاسى بار جۇرگىزۋشىلەردىڭ بەلگىلى ءبىر توبى پايدالانىپ, قىزمەتىنە جوعارى اقى سۇرايدى.
جۋىردا سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ شەكارادا جۇك كولىكتەرىنىڭ قاڭتارىلۋى كوپتەگەن سۇراقتار تۋدىراتىنىن ايتتى. ءتىپتى قىتايدىڭ ءوزى رەجىمدى بەيتاراپتاندىرىپ, جەڭىلدەتكەنىنە قاراماستان, پروبلەمانىڭ ۇزاققا سوزىلۋىنا, شەكاراداعى قيىندىقتاردىڭ بولۋىنا مۇددەلى تۇلعالار بار سياقتى كورىنەدى. ەندەشە شەكاراداعى بۇكىل ۇدەرىستەردى تسيفرلاندىرىپ, اۆتوماتتاندىرۋدى دۇرىس جولعا قوياتىن, كەدەن جانە وزگە قۇرىلىمدار تاراپىنان جاساندى جولمەن قويىلىپ وتىرعان توسقاۋىلداردى الىپ تاستايتىن كەز كەلدى. ويتكەنى قىتايمەن شەكاراداعى جاعداي ەلدەگى باعاعا تىكەلەي اسەر ەتەدى.
جوعارى پالاتانىڭ توراعاسى قىتاي پاندەمياعا بايلانىستى ساياساتىن وزگەرتكەنىن, الايدا شەكاراداعى كەزەك ءالى تارقاماي وتىرعانىن ورتاق تالقىعا شىعارىپ, كەيىنگى كەزدە كاسىپكەرلەردەن شاعىم ءجيى ءتۇسىپ جاتقانىن ايتتى.
«ينفلياتسيا قىسىمىن باسەڭدەتۋدىڭ ءبىر فاكتورى – قازاقستان ‒ قىتاي شەكاراسىنداعى لوگيستيكا. بىزگە قىتايدان ۇلكەن كولەمدە تاۋار كەلەدى. شەكارادا كەپتەلىس, كەزەك قالىپتاسىپ, قيىندىق تۋىنداعان سايىن, دەلدالدار, اقشا جينايتىندار كوبەيەدى, جەمقورلىق بەلەڭ الادى. مۇنداي «الىمدار» ەلدەگى تۇتىنۋشىنىڭ قالتاسىنا سالماق تۇسىرەدى. سوندىقتان شەكاراداعى احۋالدى تازارتۋ ارقىلى توسقاۋىلدار مەن دەلدالداردى, قانداي دا ءبىر جەمقورلىق سحەمالاردى جويا وتىرىپ, باعانىڭ بارىنشا تومەن بولۋىنا ىقپال ەتۋىمىز كەرەك», دەدى ول.
بەلگىلى بولعانداي, ەلىمىزدەگى تاسىمالداۋشىلار مەن جۇرگىزۋشىلەردىڭ كوپشىلىگىنىڭ قحر-عا كىرەتىن ۆيزاسى جوق. مۇنى شەكارا ماڭىنداعى اۋداندا ۆيزاسى بار جۇرگىزۋشىلەردىڭ بەلگىلى ءبىر توبى پايدالانىپ, قىزمەتىنە جوعارى اقى سۇرايدى. ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاندار قىتاي تاراپىمەن تاسىمالداۋشىلارعا بەرىلەتىن ۆيزانى كوبەيتۋ جايىن پىسىقتاۋدا.
تۋىنداعان پروبلەمانىڭ تاعى ءبىر قىرى ‒ تاسىمالداۋشىلاردىڭ جارتىسىنان كوبىندە شەتەل رۇقسات بلانكىلەرىن الۋ ءۇشىن قاجەت حالىقارالىق تاسىمالداردى جۇزەگە اسىرۋعا رۇقسات كارتوچكالارى جوق. 14 ناۋرىزدا مەملەكەتتىك ورگاندار قىتايعا شىعۋ ءۇشىن 500 اۆتوفۋرا دايىن تۇر دەپ جاريالادى, بىراق ءىس جۇزىندە تەك 183-ءى عانا كەتتى. قالعان كولىكتەر وتكىزۋ پۋنكتىنىڭ الدىندا رۇقسات قۇجاتتارىن كۇتىپ, كىرمەدى. مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى «اتامەكەن» ۇكپ-مەن بىرلەسىپ كەزەكتى ساقتاۋ ءۇشىن حالىقارالىق تاسىمالداۋدى جۇزەگە اسىرۋعا رۇقسات قۇجاتىن رەسىمدەۋ قاجەت ەكەنىن حابارلادى. مۇنداي قۇجاتسىز اۆتوكولىكتى كەزەكتەن شىعارۋ جوسپارلانۋدا.
سونداي-اق قارجى مينيسترلىگىنىڭ «اقپاراتتىق-ەسەپ ورتالىعى» اق qoldau.kz پلاتفورماسىندا سargoruqsat ەلەكتروندىق كەزەك جۇيەسىن ەنگىزۋ بويىنشا كەزەكتى جۇمىس جۇرگىزۋدە. ول شەكارا ارقىلى ءوتۋ ۇدەرىسىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتەدى جانە باسقا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جۇيەلەرىمەن 15 ينتەگراتسياعا يە. كەزەكتى «تولتىرۋ» جانە باسقا دا ءارتۇرلى مانيپۋلياتسيالاردىڭ كوپتەگەن فاكتىلەرى جويىلدى. تۋىنداعان ماسەلەلەردى جەدەل قاراۋ ءۇشىن cargoruqsat تەلەگرامم ارناسى بار.
«اتامەكەن» ۇكپ تاسىمالداۋشىلار مەن سىرتقى ەكونوميكالىق قىزمەتكە قاتىسۋشىلارعا قحر-عا كىرۋ, كەزەكتى برونداۋ جانە شەكاراعا كىرۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇجاتتاردى ۋاقىتىلى رەسىمدەۋدى ۇسىنادى. وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىرۋ, شەكاراداعى پروبلەمالىق ماسەلەلەردى رەتتەۋ جانە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ بويىنشا مەملەكەتتىك ورگاندار مەن پالاتا وكىلدەرىنىڭ اراسىنان مونيتورينگتىك توپ قۇرىلدى.
قازاقستان ‒ قىتاي شەكاراسىنداعى باقىلاۋ-وتكىزۋ بەكەتتەرىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جايىن قاراۋ بارىسىندا پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ كومەگىمەن بۇل ۇدەرىستى جەدەلدەتۋ, سونداي-اق قازاقستاندىق كومپانيالاردى حالىقارالىق تاسىمالدارعا شىعۋىن وڭايلاتۋ جونىندەگى شارالاردى قابىلداۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى. شەكارالىق باقىلاۋ-وتكىزۋ بەكەتتەرىندەگى ەلەكتروندىق كەزەكتى قالىپتاستىرۋ تاسىلدەرىن قايتا قاراۋدى تاپسىرىپ, وڭتايلاندىرۋ ۇدەرىسىن اشىق ءارى ءتيىمدى جۇرگىزۋ ءۇشىن «اتامەكەن» ۇكپ-نى تارتۋ كەرەكتىگىن ايتتى.
وسىلايشا, ۇكىمەت باسشىسى ءاليحان سمايىلوۆتىڭ قىتايمەن شەكارادا كەپتەلىس تۋىندايتىن «تار مويىن» ماسەلەسىن شەشۋ, شەكارا ارقىلى تاۋار كولەمىن ۇلعايتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىنا سايكەس ەلەكتروندىق كەزەك جۇيەسىن جەتىلدىرۋ جۇزەگە اسىرىلدى; «نۇر جولى» باقىلاۋ-وتكىزۋ بەكەتىنىڭ جۇمىس ۋاقىتى ۇزارتىلدى; كەدەن بەكەتىنىڭ شتاتى قوسىمشا كەڭەيتىلدى.
سونىمەن قاتار راسىمدەلەتىن جۇكتەردىڭ كولەمىن ۇلعايتۋ جانە شەكاراداعى باقىلاۋ وپەراتسيالارىن جەدەلدەتۋ ءۇشىن قىتايدىڭ كەدەن, شەكارا جانە باسقا قىزمەتتەرىمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلدى. قازاقستاندىق جۇك تاسىمالداۋشىلارعا قىتايعا ەركىن كىرۋى ءۇشىن اتالعان ەلدىڭ ۆيزاسىن الۋعا جاردەم كورسەتىلىپ جاتىر. بۇل رەتتە كولىك كوميتەتى حالىقارالىق تاسىمالداردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قۇجاتتاردى بەرۋ راسىمدەرى مەن مەرزىمدەرىن قايتا قاراۋدا.
قارجى مينيسترلىگى مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ مالىمەتىنشە, 19 ناۋرىزدا قحر-دان ەلىمىزگە 680-نەن استام جۇك كولىگى (13 ناۋرىزدا شامامەن 150 كولىك), ال قازاقستاننان قحر-عا 140-قا جۋىق كولىك وتكەن. شەكاراداعى كەزەك العاشقى كۇندەرى ناقتى 300 كولىكتەن 20 ناۋرىزداعى جاعداي بويىنشا شامامەن 70 كولىككە دەيىن ازايدى. قازاقستان جاعىندا كوبىنە قىتاي ۆيزالارىن الۋدى كۇتىپ وتىرعان تاسىمالداۋشىلار باسىم.
