كوردىم ءسىزدى سولتۇستىك, وڭتۇستىكتەن كاسىپكەر, كەنشى, ديقان تاپ قاسىنان
ناعاشىباي مۇقاتوۆ.
جۇرەكتە جەلبىرەمەي جاتپاس ۇران,
بابا وسيەتىن كوتەرىپ باققا اسىعام,
كوردىم ءسىزدى سولتۇستىك, وڭتۇستىكتەن
كاسىپكەر, كەنشى, ديقان تاپ قاسىنان.
تۇلپار كەرەك تۋرا تارتىپ ارىنداتقان,
سۇڭقار كەرەك ءسۇت-اسپاندى دابىلداتقان.
كوردىم ءسىزدى مىڭ اقساقال ماڭايىنان,
جانە, جانە جاس بالعىن جالىن توپتان.
شاپاعاتتى شىنايى ءبارى ۇققانداي,
شۋاق بولسا شارتاراپ جارىق قانداي.
كوردىم ءسىزدى كەلەشەك كەمەسىنەن,
كوردىم ەلدى ادىمى الىپتارداي.
قوس تىلدە كەتكەن كەزدە سايراپ كەرىم,
قول بۇلعاپ, ارقالانار ايباتتى ەلىم.
كوردىم ءسىزدى ساياسات ساحناسىنان,
كورنەكتىم, كورەگەنىم, قايراتكەرىم.
ماڭداي تەرسىز تۇعىرلى ەل وسكەن بە,
مەن مارقايام وزگەمەن تەڭەسكەنگە.
كوردىم ءسىزدى الاتاۋ باۋرايىنان,
جەر ءجانناتى جەتىسۋ جەلى ەسكەندە.
بۇل پەندە باسپانادان باسقا
سىي قالاپ پا,
بار ىقىلاسىن قۇداي دا قۇيدى الاپقا.
كوردىم ءسىزدى اق ديدار استانادان,
كوز تىكتىك كوككە ورلەگەن عيماراتقا.
جۇرتتان بۇرىن جۇگىرىپ جانى اشىعان,
جۇپار ءيىس جۇتپاي ما دالاسىنان.
كوردىم ءسىزدى قوستاناي قويناۋىنان,
التىن القاپ اق بيداي اراسىنان.
جالپاق ەل جانىڭىزدى قولداپ, ۇققان,
زور تىلەك زورايعانداي زور حالىقتان.
كوردىم ءسىزدى, نۇر اعا, نۇرلى جولدان,
ەشقاشان بۇرىلمايىق سول باعىتتان.
قوستاناي.
اسقارلارعا باستادى بايتاق ەلىن
قۇرمانعالي ءۋالي, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى.
ويلاپ وتىرساق, ادامزاتتىڭ جاراتىلىسى جارىق دۇنيەگە كەلگەلى قينالماي تىرشىلىك قۇرىپ, داۋرەن سۇرگەن كەزدەرى ايتارلىقتاي كوپ ەمەس. بار عۇمىرى الۋان ءتۇرلى اۋىرتپالىقتى قايىسپاي كوتەرىپ, ۇرپاعىن ءوربىتىپ ەڭبەكتەنىپ ءومىرىن وتكىزىپ جاتقان حالىقتى كورەسىڭ. باسقا جۇرت ءوزى بىلەر, ءدال قازىر ءبىزدىڭ ەل سونداي ءبىر كەزەڭدى باستان كەشىرۋ ۇستىندە. بۇل ءوزى ساياسي پايىمداۋدا دۇنيە ءجۇزىن جايلاعان داعدارىستان ءوتىپ بارا جاتقان وتپەلى كەزەڭ دەگەن بالاما تەڭەۋگە يە بولىپ وتىر. سوعان قاراي ناقتىلاپ ايتساق, سانالى جاستاردان باستاپ, ەڭكەيگەن قارياعا دەيىن وسى توڭىرەكتە قابىرعاسىن قايىستىرا وي كەشەدى.
ءبارىمىز كۇندەلىكتى كورىپ-ءبىلىپ وتىرمىز, كۇللى الەمدى شارق ۇرا شارلاپ جۇرگەن ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ جۇمىر الەمگە دۇنيەدە قازاق دەگەن ەجەلگى حالىقتىڭ بار ەكەندىگىن كوزىنە كورسەتىپ تولىق تانىتتى. مەملەكەت باسشىسى “قازاقتىڭ اتىن قايتسەم شىعارامىن, قايتسەم كوسەگەسىن كوگەرتەمىن؟!” دەپ جەر شارىن شارلاي جۇرە, قولى قالت ەتە بەرە جانىنا تىنشۋ بەرمەي, وتقا دا, سۋعا دا سالعان ويلارىن ورتاعا سالىپ اعىنان جارىلىپ جاتادى. ەلىن ەڭ اۋەلى ءبىرلىك پەن ىنتىماققا, ماڭدايدىڭ تەرىن اياماي توگەر ەڭبەككە شاقىرادى. تۇسىنەرلىك پەيىل بولسا, سوزدەن, ايتۋدان كەندە بولىپ جاتقان جايىمىز جوق.
ءوز باسىم كەزەكتى ىسساپارمەن ەل ارالاپ شىققان كەزدە دۇنيەنىڭ بارىنە قارا تۇنەكتى ورناتا بەرەتىن, تەرىس تۇسىنىكتە جۇرەتىن ازاماتتارعا قاراپ, ءبىر مەزگىل كوزىڭىز قانىپ, كوڭىلىڭىز ورنىنا تۇسەتىن كەرەمەت ساتتەر اۋىلعا بارعاندا الدىڭىزدان شىعادى. رەتىمەن, جونىمەن ءجۇرىپ جاتقان تىرشىلىك ىڭعايىمەن كورىنىس بەرەتىن, ازاماتتاردىڭ قاس-قاباعىنان, ءوزارا پەيىلى قاتىناسىنان, سىيلاستىعىنان كورىنىپ جاتادى. وسى قيسىنداردان الىپ قاراعاندا, ەلىمىزدىڭ جۇرتىنان ءبۇگىنگى تىرشىلىگىندە جاندى جادىراتار جاقسىلىقتار تۇس-تۇستان ۇشىراسىپ, كوڭىلىڭ مارقايىپ كوتەرىلەر مەزگىلدەر جەتكىلىكتى. ەلىمىزدىڭ داستۇرىنە اينالعان جىل سايىنعى ەلباسىمىزدىڭ حالقىنا جولداۋىندا, تۋعان حالقىنان ءوزىنىڭ ويىن دا, نيەتىن دە جاسىرىپ قالعان جەرى جوق. جاھاندى تۇرالاتقان داعدارىستىڭ ءالى باسىلا قويماعاندىعىنا توقتالا كەلە, الداعى ون جىلعا وي جۇگىرتىپ, كوز تىگۋگە شاقىردى.
بۇگىنگى كۇنى قازاقستاننىڭ الەم الدىنداعى ابىرويى اسپانداپ, ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا توراعالىق ەتىپ تۇرعانىمەن قاتار, سول تابىستى ودان ارى كەڭەيتىپ, ءبىز ءوز تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 19 جىلىندا قول جەتكىزگەن ەڭبەگىمىزدى باياندى ەتۋگە مۇددەلى ەكەنىمىزدى ايتا كەلە, ەلباسى ءوز جولداۋىندا قازاقستاننىڭ ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ ءوسىمىن ارتتىرۋ جانە ەڭبەك ءونىمدىگىن ەسەلەپ كوتەرۋ ماسەلەسىن مىندەتتەدى. ارينە, ۇلتتىق يننوۆاتسيالىق جۇيەنىڭ جاڭا باعىتپەن دامۋ قاجەتتىگى كوڭىلگە ۇلكەن سەنىم ۇيالاتاتىنداي ناقتى-ناقتى دالەلمەن قارقىندى ەڭبەكتىڭ باعدارلامالارىن العا تارتتى. ون جىلدىڭ مىندەتتەرى دە ايقىن, ءتۇسىنىكتى. جولداۋداعى تابىسقا جەتۋدىڭ ءتورت قاعيداتىن باسشىلىققا الىپ, ءبىزدىڭ ەڭ باستى قۇندىلىعىمىز – وتانىمىز بەن تاۋەلسىز قازاقستان ەكەندىگىن ايتقان ەلباسىنىڭ وسى ءبىر اۋىز سوزىنە ءار قازاق بالاسى جانە ءار قازاقستاندىق جۇگىنۋگە مىندەتتى عوي دەپ ويلايمىن. وتاننان اسقان بايلىق, وتاننان اسقان داۋلەت, وتاننان اسقان باقىت جوق ەكەندىگىن تولىق ۇعامىز. ەندەشە, ءبارىمىز سول وتانىمىزدىڭ وركەندەپ وسكەنىنە قىزمەت ەتۋگە ءتيىستىمىز. سول ارمانداپ جەتكەن تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ىرگەسىن شايقالتپاي, بوس اڭگىمەلەر مەن نەگىزسىز ارەكەتتەرگە جول بەرمەۋگە مىندەتتىمىز.
ءبىز, ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ەلباسىنىڭ “جاڭا ونجىلدىق – جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى” اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن حالىق قالاي قابىلداپ, قانداي پىكىرلەرى جيناقتالىپتى دەگەن ويمەن وڭىرلەرگە شىقتىق. ال ءبىز دە ءوز كەزەگىمىزدە سول جولداۋدى تەرەڭىرەك جەتكىزىپ, وي بولىسسەك دەگەن نيەتپەن 10 كۇن ەل ارالاپ شەتتە, شالعايدا ورنالاسقان اۋىلدارعا بارۋعا تىرىستىق جانە وعان قول جەتكىزدىك, جۇرتپەن كەزدەستىك.
قابىلدايتىن زاڭىمىزدىڭ دا, حالىق بولىپ جۇمىلا كوتەرەتىن جۇگىمىزدىڭ دە ارقاۋى – وسى جاڭا ونجىلدىق, جاڭا جولداۋ ەكەندىگىن حالىق تولىق تۇسىنگەندەي. كۇردەلى كەزەڭدە, الەمدىك قارجى داعدارىسى ەكونوميكامىزعا قاۋىپ ءتوندىرىپ تۇرعان ساتتە ەلباسىنىڭ ۇستانعان ساياساتى داڭعىل جول بولدى. ءبىز سول جولمەن جۇردىك, مەملەكەت باسشىسىنىڭ سارا جولى دۇرىس باعىت بولىپ شىقتى دەگەن ماعىنادا قايسى اۋىلعا بارساڭ دا, تۇيىندەپ ايتقاندا, اۋىلداعى ەلدىڭ اۋزىنان وسىنداي ءسوز ەستىدىم. سونىمەن بىرگە, جولداۋدا كوزدەلگەن ماقساتتاردىڭ ءبارى دۇرىس ەكەندىگىنە جانە ونىڭ ورىندالاتىنىنا ءبىزدىڭ سەنىمىمىز مول دەگەن جاۋاپ الدىق حالىقتان.
ايتا كەتەتىن وزەكتى ماسەلە – ەلىمىزدىڭ بيلىك پارتياسى – “نۇر وتان” پارتياسىنىڭ اۋىلدا باستاۋىش پارتيا ۇيىمدارىنان باستاپ, اۋداندا دا حالىققا جولداۋدى اسا ساپالى جانە تەرەڭدەتىلگەن تۇسىندىرمە جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن ماقساتتى توپتارى قۇرىلىپ, الداعى ونجىلدىق مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋعا جۇمىلدىرىپ, تىكەلەي جەتەكشىلىك جاساپ جاتقانىنا كوڭىلىمىز تولىپ, كورىپ قايتتىق.
ەكونوميكاسىن بىرقالىپتى ساقتاعان, وركەنيەتكە قول جەتكىزگەن ەلدەر سەكىلدى قازاقستان دا تۇراقتىلىعى قالىپتاسقان مەملەكەتكە اينالىپ, قول جەتەتىن تابىستاردى وسى الدىمىزداعى ون جىلدا, اللا بۇيىرتسا, كورەتىن دە بولامىز. 50 ەلدىڭ قاتارىندا تەرەزەمىز تەڭ, قاتارلاسا جۇرەتىن دە ۋاقىت سول مەزگىل. بۇل جولداۋ كوكجيەكتەن كورىنگەن جاڭا كەزەڭنىڭ باستاۋى بولدى. ەلباسى جولداۋىنان حالىقتىڭ تۇيگەنى وسىنداي!
سونىڭ مىسالى رەتىندە الماتى وبلىسى, جامبىل اۋدانىنىڭ “تارعاپ” ەلدى مەكەنىندە بولعانىمىزدا, سول اۋىلدىڭ تۇرعىنى, اۋداننىڭ قۇرمەتتى ازاماتى اتاعىن العان اقساقال ەرۋباي راقىش ۇلى كوسىلتە جاڭا جولداۋعا بايلانىستى ءسوزىن سويلەپ, جولداۋدى تولىق ەلباسىنىڭ اۋزىنان تەلەديدار ارقىلى ەستىپ, كوڭىلىنەن شىققاندىعىنان بەس-التى اۋىز ولەڭ دە شىعارىپ جىبەرگەنىن ايتىپ الدىمىزعا تارتتى. اۋىل تۇرعىنىنىڭ شىنايى پىكىرى رەتىندە كەلتىرىپ وتىرمىن. قاريانىڭ “نۇرلى جول” اتتى ولەڭى تومەندەگىدەي ورىلگەن:
الاۋى تاۋەلسىزدىك جالىندادى,
ارمانى حالقىمىزدىڭ ورىندالدى.
قاق جارىپ وزات ەلدەر ورتاسىنان
وركەندەپ وسكەن ەلىم ورىن الدى.
تاۋەلسىزدىك نۇر شاشقان قىمبات ۇعىم,
عاسىرلاردا ارمانداپ جەتتىك بۇگىن.
اسقارلارعا باستادى بايتاق ەلىن,
نۇرسۇلتانداي كەمەڭگەر دانا ۇلىڭ.
تانىدى دانالىعىن جەردىڭ ءجۇزى,
ك ۇلىمدەپ سۇيسىنگەندەي كۇننىڭ كوزى.
تامسانىپ, تابىسىنا قايران قالدى
عالامات, نەلەر الىپ ەلدىڭ ءوزى.
اسپانداپ بۇل الەمدە ەل باعاسى,
وتانىم – ەقىۇ-نىڭ توراعاسى.
ىنتىماق ادىلەتتىڭ تۋىن ۇستاپ,
ەلىن باستاپ كەلەدى ەلاعاسى.
قازاقتىڭ اق ورداسى – استاناسى,
تاۋەلسىز ەل تىرەگى باس قالاسى.
الەمدى تاڭعالدىرعان ەلباسىنىڭ
دانالىق – جاڭا ونجىلدىق باستاماسى!
وتانى تاتۋلىقتىڭ عاجاپ ەلىم,
جايناي بەر گۇلجازيرا بايتاق جەرىم.
جاڭالىق – جاڭا ونجىلدىق قۇتتى بولسىن!
نۇرسۇلتانداي ەلباسى – دانا ەرىم! – دەپ ولەڭىن اياقتادى اۋىل اقساقالى.
مىنە, اۋىلداعى, شالعايدا جاتقان حالىقتىڭ كوڭىلىن وسىدان-اق كورۋگە بولادى, قۇرمەتتى حالايىق.
ءبىزدىڭ پرەزيدەنتتەن جولىمىز بولعان
فەدور سكوبىچكين, ەڭبەك ارداگەرى.
مەن اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ارداگەرىمىن. قىزمەت بابىمەن وبلىسىمىزداعى اسا ءىرى “انقاتى”, “بەرەزوۆسكي”, ورال اۋىل شارۋاشىلىعى تاجىريبە ستانساسى سياقتى كەڭشارلار مەن شارۋاشىلىقتاردى باسقاردىم. اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمدارىنىڭ كانديداتى دەگەن عىلىمي اتاعىم بار. قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنە دەپۋتات بولىپ سايلاندىم. لەنين, وكتيابر رەۆوليۋتسياسى جانە ەكى ەڭبەك قىزىل تۋ وردەندەرىنىڭ يەگەرىمىن. مىنە, سوندىقتان دا مەنى ەلىمىز اگروونەركاسىپ سالاسىنىڭ قازىرگى جاعدايى بەيجاي قالدىرمايدى. جانە دە, قۇرمەتتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى, ءسىزدىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋ, سەلو مەن اۋىلدى قايتا جاڭعىرتۋ تۇرعىسىنداعى بارلىق باستامالارىڭىز ماعان وتە جاقىن ءارى قىمبات.
اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسى ءۇشىن اسا زور الەۋەتكە يە قازاقستاندا ءوزىنىڭ بارلىق تۇرعىندارىن قاجەتتى ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋ پروبلەماسى تولىقتاي شەشىلۋى ءتيىس دەپ ەسەپتەيمىن. ونىڭ ۇستىنە ءسىز ءوزىڭىزدىڭ جاڭا جولداۋىڭىزدا ءوز تاۋارلارىمىزبەن ەكسپورتقا شىعاتىن ۋاقىت الدەقاشان تۋدى دەپ دۇرىس كورسەتىپ وتىرسىز.
ارينە, اۋىلداعى قيىندىقتاردى قاپەرگە الا كەلگەندە, بۇل ءمىندەتتەردىڭ وڭايشىلىقپەن شەشىلە قويمايتىنى تالاسسىز. الايدا, ءسىزدىڭ بيىلعى جولداۋىڭىزدا بەلگىلەنگەن جانە اوك-ءتى دامىتۋ ءماسەلەلەرى بويىنشا سويلەگەن ءسوزدەرىڭىزدە ايقىندالعان اۋىل ەكونوميكاسىنىڭ سەرپىندىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە, ونىڭ ونىمدىلىگى مەن ءتيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان العاشقى سەنىمدى قادامدار جاسالىپ ۇلگەردى. حالىقتى نانمەن, ەتپەن, كارتوپپەن جانە جەمىس-كوكونىسپەن... قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن باعىت كوپ سالالى اۋىل شارۋاشىلىعىنا ۇستالۋى ءتيىس.
بۇگىندە اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپورىندارىن ىرىلەندىرۋگە بەت بۇرىلىپ وتىرعاندىعى دۇرىس دەپ بىلەمىن. مۇنىڭ دۇرىستىعىنا كوز جەتكىزۋ ءۇشىن ءبىزدىڭ وڭىرىمىزدەگى وزدەرىن جاقسى قىرىنان كورسەتكەن اگروكاسىپورىندار جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىنە قاراساڭىز جەتىپ جاتىر. بۇلار – استىق, ەت, ءسۇت ءوندىرىپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار, زاماناۋي وڭدەۋ ءبولىمشەلەرىن قۇرا بىلگەن, ايتارلىقتاي باسەكەگە قابىلەتتى ءونىم شىعارا الاتىن ۆيتالي كاركۋلدىڭ, ەسەنتاي جامانساريەۆتىڭ, قاتاۋلى اشىعاليەۆتىڭ, ۆلاديمير وچكاسوۆتىڭ, مۇرات جاقىباەۆتىڭ, مۇرات جاركەەۆتىڭ, تاعى باسقالاردىڭ شارۋاشىلىقتارى. اتالعان كاسىپكەرلەردىڭ قالىپتاسۋى مەن تابىستى دامۋىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە قولداۋ كورسەتكەن مەملەكەت زور ءرول اتقاردى. جوعارىدا اتالعان كاسىپكەرلەردىڭ كوپشىلىگى ءسىز وبلىستا بولعان كەزدەرىڭىزدە جەكە وزىڭىزدەن تۋعان ولكەنىڭ يگىلىگى جولىنداعى جۇمىستارى ءۇشىن تالاي مارتە ماقۇلداۋ مەن ريزاشىلىق ەستىگەن بولاتىن. سونىمەن بىرگە, قۇرمەتتى پرەزيدەنت, اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپكەرلەرى قول جەتكىزىپ كەلە جاتقان وڭ ءناتيجەلەر اوك-ءتى ينتەنسيۆتى دامىتۋ باعىتىندا وتە دەر كەزىندە جاريالاعان ءسىزدىڭ باسىمدىقتارىڭىزدىڭ ءىس جۇزىنە اسۋ ۇستىندە ەكەندىگىن ناقتى ايعاقتايدى. سونداي-اق ءسىزدىڭ ىسكەر دە كاسىپكەر ادامداردىڭ كۇش-ءجىگەرلەرىنىڭ ماڭىزىنا جوعارى باعاڭىز بەن ونى اتاپ كورسەتۋىڭىز وتە-موتە قۇندى بولىپ تابىلادى. حالىق دانالىعىندا ايتىلاتىنىنداي, “ەڭبەگىنە قاراي – ونبەگى”.
وسىدان ەكى جارىم جىل بۇرىن وبلىستى باسقارۋعا باقتىقوجا ءىزمۇحامبەتوۆ كەلدى. اكىمنىڭ باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى رەتىندە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءمىندەتىن قويعانى كوڭىلدەن شىعىپ وتىر. وتە قىسقا ۋاقىتتا ول ايتارلىقتاي ءىس تىندىردى. باتىس قازاقستان وبلىسىندا وڭىردە العاشقى ءوسىمدىك مايىن شىعاراتىن زاۋىت ىسكە قوسىلدى. بۇل ءونىم تۇتىنۋ سەبەتىندەگى باستى تاعامداردىڭ ءبىرى ەكەنى بەلگىلى. وبلىس جىل سايىن 5 مىڭ توننا وسىمدىك مايىن تۇتىناتىن بولسا, الدىڭعى قاتارلى باتىستىق قۇرال-جابدىقتارمەن جابدىقتالعان ماي زاۋىتىنىڭ قۋاتى جىلىنا 7,4 مىڭ توننا وسىمدىك مايىن وندىرۋگە جەتەدى. دەمەك, قالعان قۇندى ءونىمدى ەكسپورتتاۋعا مۇمكىندىك بار. باتىس قازاقستان وبلىسى بۇعان دەيىن ءوزىن وسىمدىك مايىمەن ەشقاشان قامتاماسىز ەتىپ كورگەن ەمەس.
ورالداعى ميا تامىرىن ءوڭدەيتىن زاۋىت كەڭەس وداعىنىڭ ءوزىندە جالعىز بولاتىن. زاۋىتتاعى قۇرال-جابدىقتار ابدەن توزعاندىقتان, سوڭعى جىلدارى ءوندىرىس ءىس جۇزىندە توقتاپ قالعان ەدى. قازىر باتىس قازاقستان وبلىسىندا ىسكە قوسىلۋى ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ءشىلدەسىنە جوسپارلانعان ميا تامىرىن وندىرەتىن جانە وڭدەيتىن زاماناۋي جاڭا زاۋىت سالىنىپ جاتىر. ميا تامىرى ازىق-ت ۇلىك, فارماتسەۆتيكا ونەركاسىبى ءۇشىن اسا قۇندى شيكىزات بولىپ تابىلادى جانە الەمدە ۇلكەن سۇرانىسقا يە. وبلىس اكىمىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, ميا تامىرىن وڭدەيتىن زاۋىتتىڭ ىسكە قوسىلۋى – وڭىردە ءدارى-ءدارمەك ءوندىرىسىن دامىتۋدىڭ العاشقى كەزەڭى بولادى. وسىلايشا ايماقتا جوعارى قوسىمشا قۇن سالىعى سالىناتىن, ەكسپورتقا باعدارلانعان تاۋارلار شىعارۋعا باعىت ۇستالعان تاعى ءبىر پەرسپەكتيۆالى يننوۆاتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلماق.
ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, رىنوكتى وتاندىق ءوندىرىس تاۋارلارىمەن تولتىرۋ ماقساتىندا باتىس قازاقستان وبلىسىندا بۇدان باسقا دا بىرنەشە يننوۆاتسيالىق جوبالار قولعا الىنعان. ولاردىڭ قاتارىندا جاقىندا پايدالانۋعا بەرىلەتىن 8640 باس ءمۇيىزدى ءىرى قاراعا ارنالعان بورداقىلاۋ كەشەنى بار. سونداي-اق قازاقستاندا بالاماسى جوق ەشكى ءسۇتىن وندىرەتىن زاۋىت ىسكە قوسىلماقشى.
ۇستىمىزدەگى جىلى كەم دەگەندە ون جىلىجاي سالۋ جوسپارلانسا, وبلىس ورتالىعىنىڭ تۇبىندە ءىرى جەمىس-كوكونىس قويماسى تۇرعىزىلاتىن بولادى. پايدالانۋعا بەرىلگەن كەلەسى اسا ءىرى جوبالاردىڭ ءبىرى – نەمىس-شۆەيتساردىڭ “بيۋللەر” فيرماسىنىڭ تەحنولوگياسى بويىنشا سالىنعان, جوبالىق قۋاتى تاۋلىگىنە 150 توننا بيداي تارتا الاتىن ءديىرمەن كەشەنى. وتكەن جىلدىڭ جازىندا باتىس قازاقستان وبلىسىنا جاساعان ساپارىڭىز كەزىندە ءسىز كەشەن جۇمىسشىلارىمەن كەزدەسىپ, اتالعان باعىتتاعى جۇمىستاردى وڭ باعالاعان بولاتىنسىز.
2009 جىلى اقساي قالاسىنداعى نان ونىمدەرى كومبيناتىندا مال سويۋ تسەحى, قازاقستان ستانساسىنداعى ەلەۆاتوردا ناۋبايحانا, “اققاينار” فيرماسى بازاسىندا ءديىرمەن كەشەنى, جانىبەك اۋدانىنداعى “تابىس-وم” كاسىپورنىندا استىق داقىلدارىن وڭدەيتىن تسەح, ورال قالاسىنداعى “دايانا” كاسىپورنى نەگىزىندە ماكارون بۇيىمدارىن شىعاراتىن تسەح پايدالانۋعا بەرىلگەن-ءتىن. تۇتاستاي العاندا, سوڭعى ۋاقىتتاردا وبلىستا بۇدان باسقا دا كوپتەگەن پايدالى جانە زامان تالاپ ەتىپ وتىرعان جۇمىستار جۇزەگە اسىرىلۋدا.
وسىنداي جاسامپازدىق باعىتىندا جاسالىپ جاتقان جۇمىستار قاراپايىم ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ قولداۋىنا يە بولىپ قانا قويماي, الەۋمەتتىك احۋالعا دا وڭ ىقپالىن تيگىزىپ كەلەدى. “نان بولسا, ءان دە بولادى” دەپ وسىندايدا ايتىلسا كەرەك!
ەلىمىزدە اعا ۇرپاق وكىلدەرىنە جاسالىپ جاتقان قامقورلىق تا كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىعۋدا. ولارعا باعىتتالعان ىزگىلىكتى قادامدار ارداگەرلەرىمىزدىڭ ءجاندۇنيەسىن شۋاقتى سەزىمدەرگە بولەيتىنى اقيقات. ءسىز دە ءوزىڭىزدىڭ بيىلعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىڭىزدا ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە, ولارعا تەڭەستىرىلگەن ادامدارعا قامقورلىق كۇش الا ءتۇسۋى كەرەكتىگىن اتاپ كورسەتىپ, ءسويلەگەن سوزدەرىڭىزدە ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستاعى كەڭەس حالقىنىڭ وشپەس ەرلىگى جايىندا تەبىرەنە تولعانىپ ءجۇرسىز. دەمەك, ارداگەرلەرگە قۇرمەت ارقايسىمىزدىڭ پارىزىمىز بولۋى ءتيىس دەگەن ۇستانىم قالىپتاسۋى قاجەت.
مەن ءسىزدىڭ ءبىزدىڭ وبلىسقا جاساعان ساپارلارىڭىز بارىسىنداعى ارداگەرلەرمەن, تىڭگەرلەرمەن كەزدەسۋلەرىڭىزدە ءوزىڭىزدى بىرنەشە مارتە كورۋ باقىتىنا يە بولدىم. ءسىزدىڭ شىنايى اقجۇرەكتىگىڭىز بەن سويلەسكەن ۋاقىتتاعى قولجەتىمدى ءىلتيپاتىڭىز قازاقستاندىقتاردىڭ وزىڭىزگە دەگەن سەنىمى مەن قۇرمەتىن نىعايتا تۇسەتىنى تالاس تۋعىزبايدى.
وسى ومىردە كوپتى كورگەن ادام رەتىندە قولىمدى جۇرەگىمە قويىپ بىلاي دەگىم كەلەدى: ءسىزدىڭ مەملەكەت باسشىسى رەتىندەگى سارابدالدىعىڭىز بەن كورەگەندىگىڭىز, بۇكىل الەمدەگى تانىلعان جوعارى بەدەلىڭىز بىزدەرگە, قازاقستاندىقتارعا ۇرپاقتارىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن قام جەمەي, بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمدە ءومىر سۇرۋگە جاردەمدەسىپ كەلەدى.
ورال.