02 ماۋسىم, 2010

ەلىمەن ەتەنە ەلباسى

670 رەت
كورسەتىلدى
17 مين
وقۋ ءۇشىن
كوردىم ءسىزدى سولتۇستىك, وڭتۇستىكتەن كاسىپكەر, كەنشى, ديقان تاپ قاسىنان ناعاشىباي مۇقاتوۆ. جۇرەكتە جەلبىرەمەي جاتپاس ۇران, بابا وسيەتىن كوتەرىپ باققا اسىعام, كوردىم ءسىزدى سولتۇستىك, وڭتۇستىكتەن كاسىپكەر, كەنشى, ديقان تاپ قاسىنان. تۇلپار كەرەك تۋرا تارتىپ ارىنداتقان, سۇڭقار كەرەك ءسۇت-اسپاندى دابىلداتقان. كوردىم ءسىزدى مىڭ اقساقال ماڭايىنان, جانە, جانە جاس بالعىن جالىن توپتان. شاپاعاتتى شىنايى ءبارى ۇققانداي, شۋاق بولسا شارتاراپ جارىق قانداي. كوردىم ءسىزدى كەلەشەك كەمەسىنەن, كوردىم ەلدى ادىمى الىپتارداي. قوس تىلدە كەتكەن كەزدە سايراپ كەرىم, قول بۇلعاپ, ارقالانار ايباتتى ەلىم. كوردىم ءسىزدى ساياسات ساحناسىنان, كورنەكتىم, كورەگەنىم, قايراتكەرىم. ماڭداي تەرسىز تۇعىرلى ەل وسكەن بە, مەن مارقايام وزگەمەن تەڭەسكەنگە. كوردىم ءسىزدى الاتاۋ باۋرايىنان, جەر ءجانناتى جەتىسۋ جەلى ەسكەندە. بۇل پەندە باسپانادان باسقا سىي قالاپ پا, بار ىقىلاسىن قۇداي دا قۇيدى الاپقا. كوردىم ءسىزدى اق ديدار استانادان, كوز تىكتىك كوككە ورلەگەن عيماراتقا. جۇرتتان بۇرىن جۇگىرىپ جانى اشىعان, جۇپار ءيىس جۇتپاي ما دالاسىنان. كوردىم ءسىزدى قوستاناي قويناۋىنان, التىن القاپ اق بيداي اراسىنان. جالپاق ەل جانىڭىزدى قولداپ, ۇققان, زور تىلەك زورايعانداي زور حالىقتان. كوردىم ءسىزدى, نۇر اعا, نۇرلى جولدان, ەشقاشان بۇرىلمايىق سول باعىتتان. قوستاناي. اسقارلارعا باستادى بايتاق ەلىن قۇرمانعالي ءۋالي, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى. ويلاپ وتىرساق, ادامزاتتىڭ جارا­تى­لىسى جارىق دۇنيەگە كەلگەلى قينال­ماي تىرشىلىك قۇرىپ, داۋرەن سۇرگەن كەزدەرى ايتارلىقتاي كوپ ەمەس. بار عۇمى­رى الۋان ءتۇرلى اۋىرتپالىقتى قايىس­پاي كوتەرىپ, ۇرپاعىن ءوربىتىپ ەڭبەكتەنىپ ءومىرىن وتكىزىپ جاتقان حالىقتى كورەسىڭ. باسقا جۇرت ءوزى بىلەر, ءدال قازىر ءبىزدىڭ ەل سونداي ءبىر كەزەڭدى باستان كەشىرۋ ۇستىندە. بۇل ءوزى ساياسي پايىمداۋدا دۇنيە ءجۇزىن جايلاعان داعدارىستان ءوتىپ بارا جاتقان وتپەلى كەزەڭ دەگەن بالاما تەڭەۋگە يە بولىپ وتىر. سوعان قاراي ناقتىلاپ ايتساق, سانالى جاستاردان باستاپ, ەڭكەيگەن قارياعا دەيىن وسى توڭىرەكتە قابىرعاسىن قايىستىرا وي كەشەدى. ءبارىمىز كۇندەلىكتى كورىپ-ءبىلىپ وتىرمىز, كۇللى الەمدى شارق ۇرا شارلاپ جۇرگەن ەلبا­سىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ جۇمىر الەمگە دۇنيەدە قازاق دەگەن ەجەلگى حالىق­تىڭ بار ەكەندىگىن كوزىنە كورسەتىپ تولىق تانىتتى. مەملەكەت باسشىسى “قازاقتىڭ اتىن قايت­سەم شىعارامىن, قايتسەم كوسە­گەسىن كوگەر­تە­مىن؟!” دەپ جەر شارىن شارلاي جۇرە, قولى قالت ەتە بەرە جانىنا تىنشۋ بەر­مەي, وتقا دا, سۋعا دا سالعان ويلارىن ورتا­عا سالىپ اعى­نان جارىلىپ جاتادى. ەلىن ەڭ اۋەلى ءبىر­لىك پەن ىنتىماققا, ماڭ­دايدىڭ تەرىن اياماي توگەر ەڭبەككە شاقى­را­دى. تۇسىنەرلىك پەيىل بولسا, سوزدەن, اي­تۋ­دان كەندە بولىپ جاتقان جايىمىز جوق. ءوز باسىم كەزەكتى ىسساپارمەن ەل ارالاپ شىققان كەزدە دۇنيەنىڭ بارىنە قارا تۇنەكتى ور­ناتا بەرەتىن, تەرىس تۇسىنىكتە جۇرەتىن ازامات­تارعا قاراپ, ءبىر مەزگىل كوزىڭىز قانىپ, كوڭىلىڭىز ورنىنا تۇسەتىن كەرەمەت ساتتەر اۋىلعا بارعاندا الدىڭىزدان شىعادى. رەتى­مەن, جونىمەن ءجۇرىپ جاتقان تىرشىلىك ىڭ­عايى­مەن كورىنىس بەرەتىن, ازاماتتاردىڭ قاس-قاباعىنان, ءوزارا پەيىلى قاتىناسىنان, سىي­لاستىعىنان كورىنىپ جاتادى. وسى قيسىن­دار­دان الىپ قاراعاندا, ەلى­مىزدىڭ جۇرتىنان ءبۇ­گىنگى تىرشىلىگىندە جان­دى جا­دى­راتار جاقسىلىق­تار تۇس-تۇستان ۇشىرا­سىپ, كو­ڭىلىڭ مارقايىپ كوتە­رى­لەر مەزگىلدەر جەتكى­لىك­تى. ەلىمىزدىڭ داستۇرىنە اينالعان جىل سايىنعى ەلباسى­مىز­دىڭ حالقىنا جولداۋ­ىن­دا, تۋعان حال­قىنان ءوزىنىڭ ويىن دا, نيەتىن دە جاسىرىپ قال­عان جەرى جوق. جاھاندى تۇرالات­قان داعدارىس­تىڭ ءالى باسىلا قويما­عان­­دىعى­نا توقتالا كەلە, الداعى ون جىلعا وي جۇگىرتىپ, كوز تىگۋگە شاقىردى. بۇگىنگى كۇنى قازاقستاننىڭ الەم الدىن­داعى ابىرويى اسپانداپ, ەۋروپاداعى قاۋىپ­سىز­دىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا توراعالىق ەتىپ تۇرعانىمەن قاتار, سول تابىستى ودان ارى كەڭەيتىپ, ءبىز ءوز تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 19 جىل­ىندا قول جەتكىزگەن ەڭبەگىمىزدى باياندى ەتۋگە مۇددەلى ەكەنىمىزدى ايتا كەلە, ەلباسى ءوز جولداۋىندا قازاقستاننىڭ ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ ءوسىمىن ارتتىرۋ جانە ەڭبەك ءونىم­دىگىن ەسەلەپ كوتەرۋ ماسەلەسىن مىندەتتەدى. ارينە, ۇلتتىق يننوۆاتسيالىق جۇيەنىڭ جاڭا باعىتپەن دامۋ قاجەتتىگى كوڭىلگە ۇلكەن سەنىم ۇيالاتاتىنداي ناقتى-ناقتى دالەلمەن قار­قىن­دى ەڭبەكتىڭ باعدارلامالارىن العا تارت­تى. ون جىلدىڭ مىندەتتەرى دە ايقىن, ءتۇسى­نىكتى. جولداۋداعى تابىسقا جەتۋدىڭ ءتورت قاعي­داتىن باسشىلىققا الىپ, ءبىزدىڭ ەڭ باستى قۇندىلىعىمىز – وتانىمىز بەن تاۋەلسىز قازاقستان ەكەندىگىن ايتقان ەلبا­سى­نىڭ وسى ءبىر اۋىز سوزىنە ءار قازاق بالاسى جانە ءار قازاقستاندىق جۇگىنۋگە مىندەتتى عوي دەپ ويلايمىن. وتاننان اسقان بايلىق, وتاننان اسقان داۋلەت, وتاننان اسقان با­قىت جوق ەكەندىگىن تولىق ۇعامىز. ەندەشە, ءبارى­مىز سول وتانىمىزدىڭ وركەندەپ وسكەنىنە قىزمەت ەتۋگە ءتيىستىمىز. سول ارمانداپ جەتكەن تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ىرگەسىن شايقالتپاي, بوس اڭگىمەلەر مەن نەگىزسىز ارەكەتتەرگە جول بەرمەۋگە مىندەتتىمىز. ءبىز, ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ەلباسىنىڭ “جاڭا ونجىلدىق – جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا مۇمكىندىك­تە­رى” اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن حا­لىق قالاي قابىلداپ, قانداي پىكىرلەرى جي­ناقتا­لىپ­تى دەگەن ويمەن وڭىرلەرگە شىق­تىق. ال ءبىز دە ءوز كەزەگىمىزدە سول جولداۋدى تەرەڭىرەك جەتكىزىپ, وي بولىسسەك دەگەن نيەت­پەن 10 كۇن ەل ارالاپ شەتتە, شالعايدا ور­نا­لاسقان اۋىلدارعا بارۋعا تىرىستىق جانە وعان قول جەتكىزدىك, جۇرتپەن كەزدەستىك. قابىلدايتىن زاڭىمىزدىڭ دا, حالىق بولىپ جۇمىلا كوتەرەتىن جۇگىمىزدىڭ دە ارقاۋى – وسى جاڭا ونجىلدىق, جاڭا جول­داۋ ەكەندىگىن حالىق تولىق تۇسىنگەندەي. كۇر­دەلى كەزەڭدە, الەمدىك قارجى داعدارىسى ەكونوميكامىزعا قاۋىپ ءتوندىرىپ تۇرعان ساتتە ەلباسىنىڭ ۇستانعان ساياساتى داڭعىل جول بولدى. ءبىز سول جولمەن جۇردىك, مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ سارا جولى دۇرىس باعىت بولىپ شىقتى دەگەن ماعىنادا قايسى اۋىل­عا بارساڭ دا, تۇيىندەپ ايتقاندا, اۋىلداعى ەلدىڭ اۋزى­نان وسىنداي ءسوز ەستىدىم. سونىمەن بىرگە, جولداۋدا كوزدەلگەن ماقساتتاردىڭ ءبارى دۇرىس ەكەندىگىنە جانە ونىڭ ورىندالا­تىنىنا ءبىزدىڭ سەنىمىمىز مول دەگەن جاۋاپ الدىق حالىقتان. ايتا كەتەتىن وزەكتى ماسەلە – ەلىمىزدىڭ بيلىك پارتياسى – “نۇر وتان” پارتياسى­نىڭ اۋىلدا باستاۋىش پارتيا ۇيىمدارى­نان باستاپ, اۋداندا دا حالىققا جولداۋدى اسا سا­پالى جانە تەرەڭدەتىلگەن تۇسىندىرمە جۇ­مى­سىن ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن ماقساتتى توپ­تا­رى قۇرىلىپ, الداعى ونجىلدىق مىندەت­تەردى ىسكە اسىرۋعا جۇمىلدىرىپ, تىكەلەي جەتەك­شىلىك جاساپ جاتقانىنا كوڭىلىمىز تولىپ, كورىپ قايتتىق. ەكونوميكاسىن بىرقالىپتى ساقتاعان, وركەنيەتكە قول جەتكىزگەن ەلدەر سەكىلدى قا­­زاق­­ستان دا تۇراقتىلىعى قالىپتاسقان مەم­­لە­كەتكە اينالىپ, قول جەتەتىن تابىس­تار­دى وسى الدىمىزداعى ون جىلدا, اللا بۇيىرتسا, كورەتىن دە بولامىز. 50 ەلدىڭ قا­تا­رىندا تەرەزەمىز تەڭ, قاتارلاسا جۇرە­تىن دە ۋاقىت سول مەزگىل. بۇل جولداۋ كوك­جيەك­تەن كورىنگەن جاڭا كەزەڭنىڭ باستاۋى بولدى. ەلباسى جولداۋىنان حالىقتىڭ تۇيگەنى وسىنداي! سونىڭ مىسالى رەتىندە الماتى وبلى­سى, جامبىل اۋدانىنىڭ “تارعاپ” ەلدى مە­كە­نىن­دە بولعانىمىزدا, سول اۋىلدىڭ تۇر­عىنى, اۋدان­نىڭ قۇرمەتتى ازاماتى اتاعىن العان اقساقال ەرۋباي راقىش ۇلى كوسىلتە جاڭا جول­داۋعا بايلانىستى ءسوزىن سويلەپ, جول­داۋدى تولىق ەلباسىنىڭ اۋزىنان تەلە­ديدار ارقىلى ەستىپ, كوڭىلىنەن شىققان­دىعىنان بەس-التى اۋىز ولەڭ دە شىعارىپ جىبەرگەنىن ايتىپ الدىمىزعا تارتتى. اۋىل تۇرعىنىنىڭ شىنايى پىكىرى رەتىندە كەلتىرىپ وتىرمىن. قاريانىڭ “نۇر­لى جول” اتتى ولەڭى تومەندەگىدەي ورىلگەن: الاۋى تاۋەلسىزدىك جالىندادى, ارمانى حالقىمىزدىڭ ورىندالدى. قاق جارىپ وزات ەلدەر ورتاسىنان وركەندەپ وسكەن ەلىم ورىن الدى. تاۋەلسىزدىك نۇر شاشقان قىمبات ۇعىم, عاسىرلاردا ارمانداپ جەتتىك بۇگىن. اسقارلارعا باستادى بايتاق ەلىن, نۇرسۇلتانداي كەمەڭگەر دانا ۇلىڭ. تانىدى دانالىعىن جەردىڭ ءجۇزى, ك ۇلىمدەپ سۇيسىنگەندەي كۇننىڭ كوزى. تامسانىپ, تابىسىنا قايران قالدى عالامات, نەلەر الىپ ەلدىڭ ءوزى. اسپانداپ بۇل الەمدە ەل باعاسى, وتانىم – ەقىۇ-نىڭ توراعاسى. ىنتىماق ادىلەتتىڭ تۋىن ۇستاپ, ەلىن باستاپ كەلەدى ەلاعاسى. قازاقتىڭ اق ورداسى – استاناسى, تاۋەلسىز ەل تىرەگى باس قالاسى. الەمدى تاڭعالدىرعان ەلباسىنىڭ دانالىق – جاڭا ونجىلدىق باستاماسى! وتانى تاتۋلىقتىڭ عاجاپ ەلىم, جايناي بەر گۇلجازيرا بايتاق جەرىم. جاڭالىق – جاڭا ونجىلدىق قۇتتى بولسىن! نۇرسۇلتانداي ەلباسى – دانا ەرىم! – دەپ ولەڭىن اياقتادى اۋىل اقساقالى. مىنە, اۋىلداعى, شالعايدا جاتقان حالىقتىڭ كوڭىلىن وسىدان-اق كورۋگە بولادى, قۇرمەتتى حالايىق. ءبىزدىڭ پرەزيدەنتتەن جولىمىز بولعان فەدور سكوبىچكين, ەڭبەك ارداگەرى. مەن اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ارداگەرىمىن. قىزمەت بابىمەن وبلىسىمىزداعى اسا ءىرى “انقاتى”, “بەرەزوۆسكي”, ورال اۋىل شا­رۋا­شىلىعى تاجىريبە ستانساسى سياق­تى كەڭشارلار مەن شارۋاشى­لىق­تاردى باسقاردىم. اۋىل شارۋا­شى­لىعى عىلىمدارىنىڭ كاندي­داتى دەگەن عىلىمي اتاعىم بار. قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنە دەپۋتات بولىپ سايلاندىم. لەنين, وكتيابر رەۆوليۋتسياسى جانە ەكى ەڭبەك قىزىل تۋ وردەندەرىنىڭ يە­گەرىمىن. مىنە, سوندىقتان دا مەنى ەلىمىز اگروونەركاسىپ سالاسىنىڭ قازىرگى جاعدايى بەيجاي قالدىر­مايدى. جانە دە, قۇرمەتتى نۇر­سۇل­تان ءابىش­ ۇلى, ءسىزدىڭ اگروونەر­كاسىپ كەشەنىن دامىتۋ, سەلو مەن اۋىلدى قايتا جاڭعىرتۋ تۇرعى­سىن­داعى بارلىق باستامالارىڭىز ماعان وتە جاقىن ءارى قىمبات. اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسى ءۇشىن اسا زور الەۋەتكە يە قازاق­ستاندا ءوزىنىڭ بارلىق تۇرعىن­دا­رىن قاجەتتى ازىق-ت ۇلىكپەن قام­تاماسىز ەتۋ پروبلەماسى تو­لىق­تاي شەشىلۋى ءتيىس دەپ ەسەپ­تەيمىن. ونىڭ ۇستىنە ءسىز ءوزىڭىزدىڭ جاڭا جولداۋىڭىزدا ءوز تاۋار­لارى­مىز­بەن ەكسپورتقا شىعاتىن ۋا­قىت الدەقاشان تۋدى دەپ دۇرىس كورسەتىپ وتىرسىز. ارينە, اۋىلداعى قيىندىق­تار­دى قاپەرگە الا كەلگەندە, بۇل ءمىن­دەتتەردىڭ وڭايشىلىقپەن شەشىلە قويمايتىنى تالاسسىز. الايدا, ءسىز­دىڭ بيىلعى جولداۋىڭىزدا بەل­گىلەنگەن جانە اوك-ءتى دامىتۋ ءما­سە­لەلەرى بويىنشا سويلەگەن ءسوز­دە­رىڭىزدە ايقىندالعان اۋىل ەكو­نو­مي­كاسىنىڭ سەرپىندىلىگىن قامتا­ما­سىز ەتۋگە, ونىڭ ونىمدىلىگى مەن ءتيىم­دىلىگىن ارتتىرۋعا باعىت­تالعان العاشقى سەنىمدى قادامدار جاسا­لىپ ۇلگەردى. حالىقتى نان­مەن, ەت­پەن, كارتوپپەن جانە جەمىس-كوك­ونىسپەن... قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن با­عىت كوپ سالالى اۋىل شارۋاشى­لى­عىنا ۇستالۋى ءتيىس. بۇگىندە اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپورىندارىن ىرىلەندىرۋگە بەت بۇرىلىپ وتىرعاندىعى دۇرىس دەپ بىلەمىن. مۇنىڭ دۇرىستىعىنا كوز جەتكىزۋ ءۇشىن ءبىزدىڭ وڭىرىمىزدەگى وزدەرىن جاقسى قىرىنان كورسەت­كەن اگروكاسىپورىندار جۇمىس­تارى­نىڭ ناتيجەسىنە قاراساڭىز جەتىپ جاتىر. بۇلار – اس­تىق, ەت, ءسۇت ءوندى­رىپ قانا قوي­ماي, سونى­مەن قاتار, زا­ماناۋي وڭدەۋ ءبو­لىم­شەلەرىن قۇرا بىلگەن, ايتار­لىق­تاي باسەكەگە قابى­لەتتى ءونىم شى­عارا الاتىن ۆيتالي كار­كۋل­دىڭ, ەسەن­تاي جامان­سا­ريەۆتىڭ, قا­تاۋ­لى اشىعا­ليەۆ­تىڭ, ۆلاديمير وچكا­سوۆ­تىڭ, مۇرات جاقى­باەۆتىڭ, مۇرات جاركەەۆتىڭ, تاعى باس­قا­لاردىڭ شارۋاشى­لىق­تا­رى. اتالعان كاسىپكەر­لەر­دىڭ قالىپتاسۋى مەن تا­بىستى دا­مۋ­ىندا شاعىن جانە ورتا بيز­نەس­كە قولداۋ كورسەتكەن مەملەكەت زور ءرول ات­قاردى. جوعا­رى­دا اتالعان كا­سىپ­كەرلەردىڭ كوپ­شىلىگى ءسىز وب­لىستا بولعان كەزدە­رىڭىزدە جەكە وزىڭىزدەن تۋعان ولكە­نىڭ يگىلىگى جولىنداعى جۇمىستارى ءۇشىن تا­لاي مارتە ماقۇلداۋ مەن ري­زا­شى­لىق ەستىگەن بولاتىن. سو­نى­مەن بىرگە, قۇرمەتتى پرەزيدەنت, اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپكەرلەرى قول جەتكىزىپ كەلە جاتقان وڭ ءنا­تي­جەلەر اوك-ءتى ينتەنسيۆتى دامىتۋ باعىتىندا وتە دەر كەزىندە جاريا­لا­عان ءسىزدىڭ باسىمدىقتارىڭىز­دىڭ ءىس جۇزىنە اسۋ ۇستىندە ەكەن­دىگىن ناقتى ايعاق­تايدى. سونداي-اق ءسىز­دىڭ ىسكەر دە كاسىپكەر ادام­داردىڭ كۇش-ءجى­گەر­لەرىنىڭ ماڭى­زىنا جو­عارى باعا­ڭىز بەن ونى اتاپ كور­سە­تۋىڭىز وتە-موتە قۇندى بولىپ تا­بى­لادى. حا­لىق دانالى­عىندا ايتى­لا­تى­نىن­داي, “ەڭبەگى­نە قا­راي – ونبەگى”. وسىدان ەكى جارىم جىل بۇرىن وب­لىس­تى باسقارۋعا باقتىقوجا ءىز­مۇحامبەتوۆ كەلدى. اكىمنىڭ باسىم­دىقتار­دىڭ ءبىرى رەتىندە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قام­تا­ماسىز ەتۋ ءمىن­دەتىن قويعانى كو­ڭىل­دەن شىعىپ وتىر. وتە قىس­قا ۋا­قىت­تا ول اي­تار­لىق­تاي ءىس تىن­دىر­دى. باتىس قا­زاق­ستان وبلى­سىن­دا وڭىردە ال­عاشقى ءوسىم­دىك مايىن شى­­­عا­راتىن زاۋىت ىسكە قو­سىلدى. بۇل ءونىم تۇ­تى­نۋ سەبەتىندەگى باستى تاعام­داردىڭ ءبىرى ەكەنى بەلگىلى. وبلىس جىل سايىن 5 مىڭ توننا وسىمدىك مايىن تۇ­تى­نا­تىن بولسا, الدىڭعى قا­تار­لى باتىس­تىق قۇرال-جاب­­دىق­تارمەن جابدىقتالعان ماي زاۋى­تىنىڭ قۋاتى جىلىنا 7,4 مىڭ تون­نا وسىمدىك مايىن وندىرۋگە جەتەدى. دەمەك, قالعان قۇندى ءونىمدى ەكس­پورتتاۋعا مۇمكىندىك بار. باتىس قازاقستان وبلىسى بۇعان دەيىن ءوزىن وسىمدىك مايىمەن ەشقاشان قامتاماسىز ەتىپ كورگەن ەمەس. ورالداعى ميا تامىرىن ءوڭ­دەي­­تىن زاۋىت كەڭەس وداعىنىڭ ءوزىن­دە جالعىز بولاتىن. زاۋىتتاعى قۇرال-جابدىقتار ابدەن توزعان­دىقتان, سوڭعى جىلدارى ءوندىرىس ءىس جۇزىندە توقتاپ قالعان ەدى. قازىر باتىس قازاقستان وبلىسىندا ىسكە قوسى­لۋى ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ءشىل­دەسىنە جوسپارلانعان ميا تامى­رىن وندىرەتىن جانە وڭدەيتىن زا­ماناۋي جاڭا زاۋىت سالىنىپ جا­تىر. ميا تامىرى ازىق-ت ۇلىك, فارماتسەۆتيكا ونەركاسىبى ءۇشىن اسا قۇندى شيكىزات بولىپ تابىلادى جانە الەمدە ۇلكەن سۇرانىسقا يە. وبلىس اكىمى­نىڭ سوزىنە قاراعاندا, ميا تامىرىن وڭدەيتىن زاۋىتتىڭ ىسكە قوسىلۋى – وڭىردە ءدارى-ءدار­مەك ءوندىرىسىن دا­مى­تۋدىڭ العاشقى كەزەڭى بولادى. وسىلايشا ايماقتا جوعارى قوسىم­شا قۇن سالىعى سا­لىناتىن, ەكس­پورت­قا باعدارلانعان تاۋارلار شى­عارۋعا باعىت ۇستالعان تاعى ءبىر پەرسپەكتيۆالى يننوۆا­تسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلماق. ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قام­تا­ماسىز ەتۋ, رىنوكتى وتاندىق ءوندى­رىس تاۋارلارىمەن تولتىرۋ ماق­سا­تىندا باتىس قازاقستان وبلى­سىندا بۇدان باسقا دا بىرنە­شە يننوۆا­تسيا­لىق جوبالار قولعا الىنعان. ولاردىڭ قاتارىندا جاقىندا پاي­دالانۋعا بەرىلەتىن 8640 باس ءمۇيىزدى ءىرى قاراعا ارنال­عان بورداقىلاۋ كە­شەنى بار. سونداي-اق قازاقستاندا بالاماسى جوق ەشكى ءسۇتىن وندىرەتىن زاۋىت ىسكە قوسىلماقشى. ۇستىمىزدەگى جىلى كەم دەگەندە ون جىلىجاي سالۋ جوسپارلانسا, وبلىس ورتالىعىنىڭ تۇبىندە ءىرى جەمىس-كوكونىس قويماسى تۇرعى­زى­لا­تىن بولادى. پايدالانۋعا بەرىل­گەن كەلەسى اسا ءىرى جوبالاردىڭ ءبىرى – نەمىس-شۆەيتساردىڭ “بيۋللەر” فير­ماسىنىڭ تەحنولوگياسى بوي­ىن­شا سالىنعان, جوبالىق قۋاتى تاۋلىگىنە 150 توننا بيداي تارتا الاتىن ءديىر­مەن كەشەنى. وتكەن جىل­دىڭ جا­زىن­دا باتىس قازاق­ستان وبلىسىنا جاساعان ساپارى­ڭىز كەزىندە ءسىز كەشەن جۇمىس­شى­لارى­مەن كەزدەسىپ, اتالعان باعىت­تاعى جۇ­مىستاردى وڭ باعالاعان بولا­تىن­سىز. 2009 جىلى اقساي قالاسىن­داعى نان ونىمدەرى كومبيناتىندا مال سويۋ تسەحى, قازاقستان ستانسا­سىن­داعى ەلەۆاتوردا ناۋبايحانا, “اق­قاينار” فيرماسى بازاسىندا ءديىر­مەن كەشەنى, جانىبەك اۋدا­نىنداعى “تابىس-وم” كاسىپور­نىندا استىق داقىلدارىن وڭدەي­تىن تسەح, ورال قالاسىنداعى “دايا­نا” كاسىپورنى نەگىزىندە ماكارون بۇيىمدارىن شىعاراتىن تسەح پايدالانۋعا بەرىل­گەن-ءتىن. تۇ­تاستاي العاندا, سوڭعى ۋاقىتتاردا وبلىستا بۇدان باسقا دا كوپتەگەن پايدالى جانە زامان تالاپ ەتىپ وتىرعان جۇمىستار جۇزەگە اسى­رىلۋدا. وسىنداي جاسامپازدىق باعى­تىندا جاسالىپ جاتقان جۇمىستار قاراپايىم ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ قولداۋىنا يە بولىپ قانا قوي­ماي, الەۋمەتتىك احۋالعا دا وڭ ىق­پالىن تيگىزىپ كەلەدى. “نان بولسا, ءان دە بولادى” دەپ وسىندايدا ايتىلسا كەرەك! ەلىمىزدە اعا ۇرپاق وكىلدەرىنە جاسالىپ جاتقان قامقورلىق تا كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىعۋدا. ولارعا باعىتتالعان ىزگىلىكتى قا­دامدار ارداگەرلەرىمىزدىڭ ءجاندۇ­نيە­سىن شۋاقتى سەزىمدەرگە بولەي­تىنى اقيقات. ءسىز دە ءوزىڭىزدىڭ بي­ىل­عى قازاقستان حالقىنا جول­داۋىڭىزدا ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە, ولارعا تەڭەستى­رىلگەن ادامدارعا قامقورلىق كۇش الا ءتۇسۋى كەرەكتىگىن اتاپ كورسەتىپ, ءسوي­لەگەن سوزدەرىڭىزدە ەكىنشى دۇنيە­جۇزىلىك سوعىستاعى كەڭەس حالقىنىڭ وشپەس ەرلىگى جايىندا تەبىرەنە تولعانىپ ءجۇرسىز. دەمەك, ارداگەر­لەرگە قۇرمەت ارقايسى­مىزدىڭ پا­رى­زىمىز بولۋى ءتيىس دەگەن ۇستا­نىم قالىپتاسۋى قاجەت. مەن ءسىزدىڭ ءبىزدىڭ وبلىسقا جا­ساعان ساپارلارىڭىز بارىسىن­داعى ارداگەرلەرمەن, تىڭگەرلەر­مەن كەزدەسۋلەرىڭىزدە ءوزىڭىزدى بىرنەشە مارتە كورۋ باقىتىنا يە بولدىم. ءسىزدىڭ شىنايى اق­جۇرەك­تىگىڭىز بەن سويلەسكەن ۋا­قىت­تاعى قولجەتىمدى ءىلتيپاتىڭىز قازاقستاندىقتاردىڭ وزىڭىزگە دەگەن سەنىمى مەن قۇرمەتىن نى­عايتا تۇسەتىنى تالاس تۋعىز­بايدى. وسى ومىردە كوپتى كورگەن ادام رەتىندە قولىمدى جۇرەگىمە قويىپ بىلاي دەگىم كەلەدى: ءسىزدىڭ مەم­لەكەت باسشىسى رەتىندەگى ساراب­دال­دىعىڭىز بەن كورەگەندىگىڭىز, بۇكىل الەمدەگى تانىلعان جوعارى بەدە­لىڭىز بىزدەرگە, قازاقستان­دىق­تارعا ۇرپاقتارىمىزدىڭ بولا­شاعى ءۇشىن قام جەمەي, بەيبىت­شىلىك پەن كەلى­سىم­دە ءومىر سۇرۋگە جاردەمدەسىپ كەلەدى. ورال.
سوڭعى جاڭالىقتار