سونىمەن اناردى الماتى قالاسىندا وتكەن Born Nomad Power Awards كورمەسىنەن جولىقتىردىم. كەيىپكەرىمىز «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ميلليون تەڭگەلىك سەرتيفيكاتىنا لايىقتى دەپ تابىلعان ەكەن. انار بەكسۇلتان وسى ساپارىندا باق وكىلدەرىمەن سۇحبات قۇرىپ, باسىنان وتكەن قيىندىقتارعا قاراماستان, قالاي تابىستى كاسىپكەر بولعانىن باياندادى.
كوپبالالى وتباسىندا, اكە-شەشەسى مەن باۋىرلارىنىڭ قامقورلىعىنا بولەنىپ وسكەن انار ەكى قولى جوقتىعىنان قاعاجۋ كورمەگەنىن ايتادى. ول دا باسقا بالالار سياقتى مەكتەپكە بارعان, سىنىپتاستارى جۇگىرسە جۇگىرىپ, قۇلاسا بىرگە قۇلاپ, تەك پاندەردى اۋىزشا مەڭگەرەدى. اناردىڭ قولدارىنا پروتەز دە سالىنعان, بىراق ونىڭ ىڭعايسىز بولعانىن, پروتەزگە قاراعاندا اياقتارى الدەقايدا يكەمدى بولعانىن ايتادى.
– جاستايىمنان كوپ نارسەگە باقىلاۋشى سياقتى قارايتىن ەدىم. ەسەيە كەلە ادام ءوزىن ءوزى قامشىلاۋى كەرەكتىگىن ءتۇسىندىم. ورتا مەكتەپتى جاقسى اياقتاپ, جوعارى وقۋ ورنىن ءبىتىردىم. ەكى قولى جوق ادامنىڭ قوعامنان ويىپ ورىن الۋى وڭاي ەمەس, ىلعي كۇرەسۋگە تۋرا كەلەدى. 2013 جىلى جەكە كاسىپ باستاۋدى ۇيعاردىم. ءبىر قۇربىم كوللەدج اسحاناسىن جالعا الىپ, تاماقتاندىرۋ ورنىن اشۋدى ۇسىندى. ءوز قولىڭمەن قامىر اشىتپاعان سوڭ, تاماق پىسىرمەگەن سوڭ شارۋا جۇرە مە دەپ ودان دا باس تارتتىم. وسىدان كەيىن ءۇيىمنىڭ ەكىنشى جارتىسىنان جەكەمەنشىك بالاباقشا اشۋدى ويلاپ, بىراق كەلگەن ءبۇلدىرشىننىڭ باسىنان سيپاپ قارسى الماعان سوڭ ىڭعايسىز بولادى عوي دەپ, ودان دا باس تارتىپ, اقىرى قىز جاساۋىن تىگۋدى ۇيعاردىم. تانىستارىمنان 500 مىڭ تەڭگە قارىز الىپ, بازاردان ماتا اكەلىپ تىگىنشىلىككە بەت بۇردىم. اياعىممەن ءىس تىگۋدى ۇيرەندىم, بىرگە تۋعان اپايلارىم – دينا مەن شىنار كومەككە كەلدى. الدىمنان ون ەسىك جابىلسا دا, اقىرى ءبىر ەسىك اشىلماي قويمادى. العاشقى جىلى 5 قىزدىڭ كورپە-توسەگىن تىگىپ, قارىزدان قۇتىلدىم. كەلەسى جىلى 15 جاساۋ تىكتىك. بىلتىر ءجۇز قىزدىڭ جاساۋىن دايىنداپپىز. جاسىراتىنى جوق, تىگىنشىلىكتىڭ قىر-سىرىن تولىق مەڭگەرۋىمە سەگىز جىل ۋاقىتىم كەتتى, دەيدى انار.
دەگەنمەن انار تۇيىقتاۋ, بيازى بولىپ وسكەنىن, ەكى قولدىڭ جوقتىعى مەن ءۇشىن كوپ نارسەگە ۇلكەن شەكتەۋ قويعانىن دا جاسىرمايدى.
– ۋنيۆەرسيتەت تە ءبىتىردىم, بيولوگيا ءپانىنىڭ مۇعالىمى اتاندىم. بىراق بيولوگيا ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولعانىمەن دە, ەش جەردە جۇمىس ىستەي المادىم. «سەن ونسىز دا جاردەماقى الاسىڭ, ساعان جۇمىستىڭ نە كەرەگى بار» دەگەندەر دە تابىلادى. الايدا ءارى قاراي جۇمىس ىستەۋگە تىرىستىم. جەڭىلىپ اۋىلعا قايتىپ كەتپەي, جامبىل وبلىسى تاريحي ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ ەكسكۋرسيا قىزمەتىنە ورنالاستىم. سول قىزمەتتە 22 جىل جۇمىس ىستەپ كەلەمىن, دەيدى انار.
وسى ارادا اناردىڭ م.دۋلاتي اتىنداعى تاراز مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنە بىردەن ءتۇسىپ كەتپەگەنىنە دە توقتالا كەتكەن ءجون. العاشقى جىلى وقۋدان «قۇلاپ قالعاندا», تاۋى شاعىلماي, جوعارى ءبىلىم الۋعا كەلەسى جىلى تاعى دا ۇمتىلىپ, جولى بولادى.
شەبەردىڭ ايتۋىنشا, ول تىگىن الەمىنە تەك 35 جاسىندا اياق باسقان. العاشىندا بالالارىنا, كەيىن كورشى-قولاڭعا تاپسىرىسپەن تىككەن. ۋاقىت وتە كەلە كاسىبىن اشادى. جوعارىدا اتاپ وتكەندەي, العاشقى تاپسىرىسى – قىز جاساۋى.
«ەشتەن كەش جاقسى» دەيدى, بۇل ىسكە مەن 35 جاسىمدا كىرىسكەن ەكەنمىن. قازىر «انار بەكسۇلتان: ادەمى قىز جاساۋى» دەگەن بيزنەسىم بار. ءبىزدىڭ جامبىل وبلىسىندا قىز جاساۋى ءوتىمدى. سۇرانىس جوعارى بولعاندىقتان, وسى ءىستى باستاپ كەتتىك. باستاعان كەزدە ايتارلىقتاي قيىن بولعان جوق, قاتتى قورىققان جوقپىز. سەبەبى بۇل ءبىزدىڭ ىشىمىزدەگى قايتا جاڭعىرۋ, بالا كەزدەن كورىپ كەلە جاتقان دۇنيەنىڭ سىرتقا پاش ەتىلۋى ەدى», دەيدى تىگىنشى.
وسىلايشا, اناردىڭ ءدال وسى كاسىپتە ءىسى وڭعارىلا باستاعان. بىرىنەن-ءبىرى ەستىگەن ادامدار جاساۋدى اياعىمەن تىگەتىن اناردى كورۋ ءۇشىن كەلىپ, تۇراقتى كليەنتتەرىنە اينالعان.
«مەملەكەتتەن ەكى رەت گرانت الدىم. ءار گرانت العان سايىن, ءاربىر شەڭبەردى بۇزىپ شىعۋ – مەن ءۇشىن ايتۋلى وقيعا. العا دەگەن تالپىنىس, جاڭا بەلەستەردىڭ اشىلۋى, ءار باسقان قادامىم – الداعى جەڭىستەرگە جەتەلەپ كەلدى. قازىرگى كەزدە «ادەمى قىز جاساۋى» اتتى تسەحىم جۇمىس ىستەپ تۇر», دەيدى كاسىپكەر.
شىنداپ كەلگەندە, قانداي ءىستى بولسىن جولعا قويۋ وڭاي ەمەس, انار باستاپقىدا تىگىن ماشينالارىنا قول جەتكىزگەنىمەن, تىگىنشىلىككە كەرەكتى ماتا, جىبىنەن باستاپ باسقا دا اساي-مۇسەيىن تابۋدا, تاپسىرىس بەرۋشىلەردىڭ تالابىنان شىعۋدا قيىندىقتار بولعانىن جاسىرمايدى. ول قىز جاساۋىنا ابدەن ماشىقتانعانشا ۇلتتىق ويۋلارى بار ەڭ العاشقى جاستىقتارىن دوستارى مەن كورشىلەرىنە سىيلاعان.
كوپ ۇزاماي-اق انار تىككەن قىز جاساۋى اينالاعا تانىمال بولا باستادى. ويتكەنى تىگىنشى ءوز بۇيىمدارىنىڭ ۇلگىسىن ۇنەمى جەتىلدىرىپ, ۇدايى ىزدەنىس ۇستىندە جۇرەدى. ءتىپتى, ءبىر ءۇيدىڭ ءتورت قىزىنىڭ دا جاساۋىن ءوزى تىگىپ بەرگەنىن ماقتانىش تۇتادى. اتالعان جۇمىستاردان بولەك انار «شەبەر شاڭىراق: مۇگەدەكتەر قوعامدىق بىرلەستىگىن» اشقان ەكەن. بۇل ۇيىمنىڭ ماقساتى – مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ءارتۇرلى جاننىڭ ونەرىمەن ءبولىسۋ.
«شەبەر شاڭىراق: مۇگەدەكتەر قوعامدىق بىرلەستىگىن» اشتىم. ونىڭ ىشىندە مۇگەدەكتىگى بار قىزدار, كوپبالالى انالار, ەرەكشە بالا تاربيەلەپ وتىرعان انالار بار. بىرلەستىكتىڭ ماقساتى – ءوزىمىزدىڭ وتكەن جولىمىزدى ۇلگى ەتۋ, قيىنشىلىقتارىمىزدى جەڭۋ, انالارعا جاردەم بەرۋ, بيزنەسىن دامىتا الماي وتىرعان انالارعا جول كورسەتۋ. تاراز قالاسى ەجەلگى قالا قاتارىنا كىرەتىن كەزدە, دۇنيەجۇزىلىك قولونەرشىلەر كەڭەسىنىڭ پرەزيدەنتى سااد-ال كاددۋمي مىرزا كەلىپ, ۇيىمىمىزعا ريزا بولدى. سول جولى مەن قازاقستاندا ءبىرىنشى بولىپ دۇنيەجۇزىلىك قولونەرشىلەر كەڭەسىنە مۇشە بولدىم», دەيدى انار بەكسۇلتان.
انار ءسوز اراسىندا «اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسى جايلى: ء«بىز ءۇشىن كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ قولداۋى – ۇلكەن كومەك. بيزنەس-جوسپار جازۋ جولىن كورسەتۋ, قۇجات جيناۋعا كومەكتەسۋ, كوپتەگەن جوبامەن جۇمىس ىستەۋ, جاڭا تانىستار, جاڭا مۇمكىندىكتەر «اتامەكەن» ارقىلى كەلدى. بايلىق ورتايادى, ال قولونەر كوبەيمەسە, ازايمايدى. «اتامەكەن» پالاتاسىنا العىسىمدى بىلدىرە وتىرىپ, ءبىزدىڭ دامۋىمىزعا ودان ءارى ۇلەس قوسسا ەكەن دەيمىز», دەدى.
انار جايلى ءسوز قوزعاعاندا, اياعىمەن-اق باستاعان ءىسىن باياندى ەتىپ وتىرعان ەشكىمگە ۇقسامايتىن ەرەكشە كاسىپكەر ەكەنىن ايتامىز. ال بىراق تىگىنشىنىڭ ءوز ۇستانىمى مىناداي: ء«وزىڭدى بىرەۋمەن سالىستىرما. سەن – داراسىڭ! ەشكىمگە وسەكپەن, اڭگىمەمەن, جامان نارسەمەن جاقپايسىڭ. «نە ەكسەڭ, سونى وراسىڭ». ءبىز بالالارىمىزدى تاربيەلەپ وتىرمىز, ال بالالارىمىز – ءبىزدىڭ اينامىز. بالا نە كورەدى, سونى جاسايدى. مەنىڭ قىزدارىم كەلەشەكتە تىگىنشى بولىپ كەتەدى دەپ ايتا المايمىن. بىراق ولار ءار ءىستى دۇرىس باستاۋىنا, ومىردە ادام بولىپ قالىپتاسۋىنا اسەر ەتە الامىن دەگەن ويدامىن».
وسىلايشا انار كۇنكورىستىڭ اينالاسىندا شەكتەلىپ قالماي, وڭىرلىك قوعامدىق جۇمىستارعا دا بەلسەنە ارالاسىپ, تاعدىردىڭ ءتۇرلى تالقىسىنا دۋشار بولعان جاندارعا ومىرگە دەگەن قۇلشىنىس پەن كۇش-جىگەر دارىتىپ وتىرعان جايى بار جان.
الماتى
