ناۋرىز ايى – العىس پەن تاعزىمنىڭ ايى. كۇن مەن ءتۇننىڭ تەڭەلۋى, جارىقتىڭ قاراڭعىنى, جىلۋدىڭ ايازدى جەڭۋىن ءيىسى تۇركى بالاسى جاڭا جىلدىڭ, جاڭا ءومىردىڭ باستاۋى سانايدى. ەندەشە, جىل باسىنىڭ العىس ايتۋمەن, ءبىر-بىرىنە ريزالىق پەيىل, جىلى جۇرەكپەن باستالۋى دا زاڭدىلىق سياقتى. سوندىقتان كوكتەمنىڭ العاشقى كۇنىمەن قاتار كەلەتىن العىس ايتۋ كۇنى جىلىلىق پەن جاناشىرلىقتىڭ, دوستىق پەن ىنتىماقتىڭ جارقىن سيمۆولى ىسپەتتى. بۇل مەرەكەنىڭ جىل وتكەن سايىن ءمانى مەن مازمۇنى تەرەڭدەپ, سالماعى مەن سيپاتى, قۇندىلىعى ارتىپ كەلەدى.
ۇلى دالانىڭ ۇلان بەلىن جايلاعان, ءسوزى جۇپار اڭقىعان, تانىمى تابيعاتپەن بىتە قايناسقان حالقىمىزدىڭ ىزگى قاسيەتتەرىنىڭ ءبىرى – اقجارىلقاپ پەيىلىمەن, ادال كوڭىلىمەن العىس ايتا ءبىلۋ بولسا كەرەك. مىڭ جىلدىقتاردىڭ سۇزگىسىنەن وتكەن دانالىق بۇلاعى – ماقال-ماتەلدەردە بۇل كوپتەپ كەزدەسەدى. «جاڭبىرمەن جەر كوگەرەر, العىسپەن ەر كوگەرەر», «العىس ءتۇبى – اق ماي, قارعىس ءتۇبى – قارا قان» دەگەن ناقىل سوزدەر حالقىمىزدىڭ ءومىر سالتى مەن تىرلىك قاعيداتىنا اينالىپ كەتكەن تاعىلىمدى تۇجىرىمدار.
بابالارىمىز اڭسارىن تىڭداپ, باۋىرى ەرىگەن انا جەرگە العىس ايتىپ, جەلىلى بيەنىڭ جەلىنىنەن شىققان العاشقى اقتى جەرگە تاتقىزادى. قىدىرا جالدى قۇلا ايعىردىڭ قۇيرىعىنا ماي جاعىپ, قامبار اتا اۋلەتىنە العىس ايتادى. اقبوز ءۇيىن التى اينالىپ, العاشقى جاڭبىردا كوكتەن جاۋدىرعان, جەردەن وندىرگەن مەيىرىمى شالقار ءبىر تاڭىرگە العىس ايتادى. قاراپ وتىرساڭىز, ءداستۇرلى قازاق قوعامىندا ءبارى دە جاراستىقتا, ءوزارا العىس پەن تاعزىمدا ءومىر ءسۇرۋ قاستەرلى داستۇرگە اينالعان.
سول سەكىلدى ادام بالاسى وسىناۋ قۇسني عۇمىردا ايالى الاقانى مەن ءومىر سىيلاعانى ءۇشىن – اناعا, بەرىك قورعان بولعانى ءۇشىن – اكەگە العىس ايتىپ وتەرى حاق. انىعىنا باقساق, العىس ايتۋ – ادامزات مادەنيەتىنىڭ بيىك شىڭى.
ءبىز كەيدە ءومىردىڭ كۇڭگىرت جاقتارىن كورىپ, كوڭىلىمىز قوڭىلتاقسىپ جۇرەدى. شىنتۋايتىندا اينالامىزدى قورشاعان دۇنيەدە جۇرەك جىلىتار جاقسىلىق كوپ-اق. «كوڭىل كوڭىلدەن سۋ ىشەدى» دەگەندى ايتقان حالقىمىز جىلى ءسوز عالامنىڭ توڭىن جىبىتەتىنىن, جىبىگەن توڭ كوڭىلدى عانا ەمەس, ءومىردى دە گۇلگە ورايتىنىن بىلسە كەرەك. ابىز ءابىشتىڭ «قۋانا بىلمەگەنگە قۇت قونبايدى, باعالاي بىلمەگەنگە باق قونبايدى» دەيتىن اتالى ءسوزى دە سونى اڭعارتادى.
بالا كەزدەن ۇلكەندەردىڭ اتانىڭ قولىنا سۋ قۇيىپ باتاسىن الۋعا, انانىڭ قولعاناتى بولىپ العىسىن الۋعا ۇيرەتەتىنى ۇلتتىق تاربيەنىڭ كىسىلىككە تولى قاينار باستاۋى ەكەنىن ەسەيە كەلە بىلدىك. ءبىز وسى بولمىسىمىزدى جوعالتپاي, تۇتاس قوعامنىڭ ەڭ اسىل قۇندىلىقتارىنا اينالدىرساق, كوسەگەمىز كوگەرىپ, ءتۇتىنىمىز تىك ۇشارى ءسوزسىز.
ماسەلەن, پاندەميا بەلەڭ العان كەزدە, ماڭعىستاۋ وڭىرىندەگى قۋاڭشىلىق, قوستانايداعى ورمان ءورتى مەن پاۆلودارداعى تەحنوگەندىك اپات سياقتى توتەنشە جانە تابيعي جاعدايلاردا زارداپ شەككەن حالىققا كومەك كورسەتكەن قۇتقارۋشىلار, دارىگەرلەر, ەرىكتىلەر, ءتۇرلى مامان يەلەرى مەن قاراپايىم ازاماتتارىمىزعا, جاستارىمىزعا ىقىلاسپەن العىس ايتا بىلدىك.
وسى تۇرعىدا, بۇل كۇنى قاستەرلى وتانىمىز ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن, ءوز ىسىنە ادال مامان يەلەرى مەن ازاماتتارعا قۇرمەت كورسەتۋ بارشامىزدىڭ بورىشىمىز بولسا كەرەك. ەل پرەزيدەنتىنىڭ العىس ايتۋ كۇنىن جاڭا مازمۇندا اتاپ ءوتۋ تۋرالى تاپسىرماسى دا وسىعان سايادى.
العىس ايتۋ تەك مەملەكەتتىك دەڭگەيدە عانا ەمەس, ءاربىر جەكە وتباسى دەڭگەيىندە دە ماڭىزدى. بۇل كۇنى بالالار اتا-انالارىنا, باۋىرلار اعايىن-تۋعاندارىنا, شاكىرتتەر ۇستازدارىنا, قىزمەتكەرلەر ارىپتەستەرىنە اقەدىل كوڭىلمەن العىس-ريزاشىلىعىن بىلدىرەدى.
قازىرگى ۋاقىتتىڭ ءريتمى ادامداردىڭ جۇرەگىن قاتايتىپ, پەيىلىن سۋىتىپ جاتقانداي. اينالانى ەرەنسىز ەنجارلىق, نەمكەتتى بويكۇيەزدىك بيلەپ العان سەكىلدى. ەلدەگى كوپتەگەن جاقسىلىق پەن يگى باستامانى كەيدە كورمەي, ءتىپتى, ەلەمەي جاتامىز. ەلىم دەگەن ەرلەردى ەل بولىپ باعالاپ, جۇرت بولىپ القاۋ دا ازاماتتىق قوعامدى ۇيىستىرار باستى قۇندىلىق ەكەنىن ۇمىتپاعان ابزال.
ءبىز كەشەگى ءال-فارابي مەن ءجۇسىپ بالاساعۇندار جاساعان ىزگى ادام مەن قايىرىمدى قوعام قۇندىلىقتارىنىڭ ميراسقورىمىز. سوندىقتان جاقسىلىق جاساۋعا جارىسۋ, كىسىلىك ماحابباتتى اسپەتتەۋ ءبىزدىڭ كەشەدەن بۇگىنگە ب ۇلىنبەي جەتكەن تامىرلى ءداستۇرىمىز. مۇنداي قاسيەتتەر كوپتەگەن شىعىس حالىقتارىنىڭ دۇنيە تانىمىنىڭ نەگىزىنە اينالعان. اتاپ ايتساق, جاپون حالقىنىڭ قوعامدىق مادەنيەتى مەن ءبىر-بىرىنە يىلگەن رياسىز قۇرمەتى مەن ىزەتى دە ولاردىڭ كوز قاراشىعىنداي ساقتاعان اتا سالتى ەكەنى بەلگىلى.
سايىپ كەلگەندە, قوعامدى يگى وزگەرىستەرگە باستايتىن, جۇرەكتى شۋاققا بولەيتىن شىنايى ادامي قارىم-قاتىناس. العىس – جۇرەكتى تولقىتقان مەيىرىم مەن ريزالىقتىڭ سىرتقا سوزبەن شىققان فورماسى. سوندىقتان بۇلاعاي زاماندا بارىمىزدى باعالاپ, جاقىن جانداردان جاقسى لەپەسىمىزدى ايامايىق. اياۋلى ومىردە العىس ايتقانعا ءھام العىس العانعا نە جەتسىن!
