جاقىندا جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋ بويىنشا عالىمدار دا ءۆينچيدىڭ داپتەرىندەگى جازبانى انىقتاپ, ونىڭ اۋىرلىق كۇشىنىڭ ۇدەۋدىڭ ءبىر ءتۇرى ەكەنىن دالەلدەيتىن ەكسپەريمەنتتەر جاساعانىن كورسەتتى. ونىڭ بولجامى 97 پايىز دالدىكپەن جاسالعان. دا ءۆينچيدىڭ ەكسپەريمەنتتەرى العاش رەت ارۋندەل كودەكسىندە, عىلىم, ونەر جانە باسقا تاقىرىپتاردى قامتىعان شىعارمالار جيناعىنان تابىلدى. لەوناردو دا ءۆينچيدىڭ اۋىرلىق كۇشى تۋرالى تۇسىنىگى ءدال بولماسا دا, ول وسى زاڭدىلىقتى اشۋ ءۇشىن وزىق تاجىربيە جاساعان.
دا ءۆينچيدىڭ ەكسپەريمەنتتەرىن ارۋندەل كودەكسىنەن اەروعارىش جانە مەديتسينالىق ينجەنەريا پروفەسسورى موري گاريب بايقاعان.
«مەنىڭ نازارىمدى اۋدارعان نارسە – ول ءوزى سالعان ءۇشبۇرىشتاردىڭ ءبىرىنىڭ گيپوتەنۋزاسىنا «Equation di Moti» دەپ جازىپ قويعان. مەن لەوناردونىڭ بۇل ءسوز تىركەسى نەنى بىلدىرەتىنىن بىلگىم كەلدى», دەيدى ول.
جازبالاردى تالداۋ ءۇشىن گاريب كاليفورنيا تەحنولوگيالىق ينستيتۋتىنىڭ زەرتتەۋشىسى بولعان, قازىر كورنەلل ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى كريس رومەن جانە جەنەۆاداعى باتىس شۆەيتساريا قولدانبالى عىلىمدار جانە ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قىزمەتكەرى فلاۆيو نوكامەن بىرگە جۇمىس ىستەگەن.
«زەرتتەۋ بارىسىندا دا ءۆينچيدىڭ تەڭدەۋى قاتە دەپ ويلاعان ەدىك. الايدا ول دۇرىس بولىپ شىقتى», دەيدى زەرتتەۋشىلەر.
دا ۆينچي ءۇشىن باستى كەدەرگى قولىنداعى قۇرالداردىڭ جەتكىلىكسىزدىگى بولعان. ماسەلەن, ول زاتتاردىڭ قۇلاۋ ۋاقىتىن ءدال ولشەي الماعان. تەك 1604 جىلى گاليلەو گاليلەي قۇلاعان وبەكتىنىڭ ءجۇرىپ وتكەن قاشىقتىعى ۋاقىتتىڭ كۆادراتىنا پروپورتسيونال دەگەن تەوريانى العا تارتقان بولاتىن. XVII عاسىردىڭ اياعىندا يسااك نيۋتون ونى كەڭەيتىپ, وبەكتىلەردىڭ ءبىر-بىرىنە قالاي تارتىلاتىنىن سيپاتتايتىن بۇكىلالەمدىك تارتىلىس زاڭىن اشتى.
زەرتتەۋ ماقالاسىنىڭ جەتەكشى اۆتورى گاريب: «دا ۆينچي قوسىمشا ەكسپەريمەنتتەر جۇرگىزدى مە, ءارى قاراي تەرەڭىرەك زەرتتەدى مە, بىلمەيمىز. بىراق ونىڭ بۇل ماسەلەنى زەرتتەۋى 1500 جىلداردىڭ وزىندە ونىڭ عىلىمي ويلاي الۋىنىڭ قانشالىقتى دامىعانىن كورسەتەدى», دەيدى.
