ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى ءىلياس وسەروۆ 2022 جىلى نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار كولەمى 15,1 ترلن تەڭگەنى (جىلدىق جوسپاردىڭ 94,2%-ى) قۇراعانىن, بۇل 2021 جىلمەن سالىستىرعاندا 7,9%-عا ارتىق ەكەنىن باياندادى. جىلجىمايتىن م ۇلىكپەن جاسالاتىن وپەراتسيالار, تاۋ-كەن ونەركاسىبى, اۋىل شارۋاشىلىعى, كولىك جانە قويمالاۋ سياقتى سالالاردا ءوسىم تىركەلدى.
وڭىرلەر اراسىندا ۇلىتاۋ (75,6%), اتىراۋ (84,2%) جانە جامبىل (86,5%) وبلىستارى اۋتسايدەر بولىپ وتىر. نىسانالى ينديكاتورلارعا قول جەتكىزبەۋدىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى – جەر ۋچاسكەلەرى مەن تەحنيكالىق شارتتاردى بەرۋ راسىمدەرىنىڭ سوزىلىپ كەتۋى, قاجەتتى ينفراقۇرىلىمنىڭ دايىن بولماۋى, سونداي-اق گەوساياسي احۋالدىڭ كۇردەلەنۋى.
پرەمەر-مينيستر ۇلىتاۋ وبلىسىندا قۇنى 27,1 ملرد تەڭگە بولاتىن بەس ءىرى جوبا ىسكە اسپاي قالعانىن اتاپ ءوتتى.
«وڭىردەگى نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار بويىنشا جەتپەي قالعان سوما 50 ملرد تەڭگەدەن اسادى. اكىمدىك بۇل ولقىلىقتى جاڭا جوبالار ەسەبىنەن تولتىرۋى ءتيىس. وبلىستىڭ الەۋەتىن پايدالانا وتىرىپ, قوسىمشا ينۆەستيتسيالار تارتۋدى جانە تۋىندايتىن پروبلەمالاردى ۋاقىتىلى شەشۋدى قاماتامىز ەتۋى قاجەت ەدى», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
ۇكىمەت باسشىسى اتىراۋ وبلىسىندا دا ءوڭىردىڭ زور الەۋەتى مەن قورلارى تولىق ىسكە قوسىلماعانىن اتاپ ءوتتى.
«ينۆەستيتسيالاردىڭ 60%-دان استامى تەڭىزشەۆرويل جانە KPI ءىرى جوبالارىنا تيەسىلى. ءوڭىر باسشىلىعى ينديكاتوردىڭ ورىندالماۋىن جوعارىدا اتالعان جوبالار بويىنشا ينۆەستيتسيالار كولەمىنىڭ تومەندەۋىمەن بايلانىستىرىپ وتىر. اكىمدىك وسى جوبالاردىڭ اياقتالۋ مەرزىمىن بولجاپ, ءوسىمنىڭ قوسىمشا كوزدەرىن الدىن الا ىزدەستىرۋى كەرەك بولاتىن», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيستر جامبىل وبلىسىندا سالىنعان ينۆەستيتسيالاردىڭ ۇشتەن ءبىرى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن بولعانىن اتاپ ءوتتى.
«اكىمدىك بىرقاتار ماڭىزدى جوبانى, سونىڭ ىشىندە كالتسيلەنگەن سودا ءوندىرىسى مەن مينەرالدى تىڭايتقىشتار شىعاراتىن زاۋىتتى ىسكە اسىرۋدى كەشىكتىرىپ وتىر. ءوڭىر باسشىلىعى جاڭا ينۆەستيتسيالار كولەمىن ۇلعايتۋ جونىندەگى جۇمىستى كۇشەيتۋى قاجەت», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
جالپى ءاليحان سمايىلوۆ ينۆەستيتسيا تارتۋدا كوش سوڭىندا قالعان وبلىس اكىمدىكتەرىنىڭ جۇمىسىن سىنعا الدى.
«كەيبىر وڭىرلەردە ينۆەستيتسيا 1-2%-عا عانا وسكەن, اكىمدىكتەر ونى جەتىستىك دەپ تۇسىندىرۋگە تىرىستى. بىراق بۇل جاقسى كورسەتكىش ەمەس, جۇيەلى جۇمىستىڭ جوقتىعىنىڭ بەلگىسى. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس رەسپۋبليكا بويىنشا ءوسىم 8%-دى قۇرادى. مەملەكەت باسشىسى 2025 جىلعا قاراي نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار دەڭگەيىن ءىجو-گە 25%-عا دەيىن ارتتىرۋ مىندەتىن قويدى. بۇل جىل سايىن ءوسىم 10%-دان جوعارى بولۋى كەرەك دەگەندى بىلدىرەدى», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
ءاليحان سمايىلوۆ اتالعان باعىتتارعا ينۆەستيتسيالار تارتۋ بويىنشا جۇمىستى كۇشەيتۋ, ونىڭ ىشىندە ىسكە اسىرىلماعان ءىرى جوبالار بويىنشا ءىس-قيمىلدى جانداندىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل مادەنيەت جانە سپورت, ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىكتەرىنە دە قاتىستى.
سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى الماس ايداروۆ تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ تۋرالى ايتا وتىرىپ, ولاردىڭ كولەمى 2022 جىلدىڭ 9 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا $22,1 ملرد-تى قۇراعانىن, بۇل 2021 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 17,8%-عا ارتىق ەكەنىن باياندادى. اتاپ ايتقاندا, ماشينا جاساۋ, جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا, تمك, مەتاللۋرگيا, اوك جانە ت. ب. سالالاردا شەتەلدىكتەردىڭ قاتىسۋمەن 46 ينۆەستيتسيالىق جوبا پايدالانۋعا بەرىلدى.
ۇزدىك 10 ينۆەستور ەلدەردىڭ قاتارىنا نيدەرلاندى, اقش, شۆەيتساريا, بەلگيا, رەسەي, وڭتۇستىك كورەيا, قىتاي, فرانتسيا, ۇلىبريتانيا جانە تۇركيا كىردى.
پرەمەر-مينيستر 2023 جىلى ەكونوميكاعا كەمىندە $24,4 ملرد شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تارتۋ مىندەتى تۇرعانىن, ول ءۇشىن ۇكىمەت تاراپىنان بارلىق قاجەتتى جاعدايلار جاسالعانىن اتاپ ءوتتى.
«سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى Kazakh Invest ۇلتتىق كومپانياسىمەن جانە وڭىرلەرمەن بىرلەسىپ, وسى باعىتتا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزۋى ءتيىس. بەلگىلەنگەن كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن قازاقستاننىڭ شەت ەلدەردەگى مەكەمەلەرىمەن ءوزارا ءىس-قيمىلدى كۇشەيتۋ قاجەت», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
وتىرىستى قورىتىندىلاي كەلە, ءاليحان سمايىلوۆ ءوڭىر باسشىلارى مەن مينيسترلەر سىن-ەسكەرتپەلەردى ەسكەرىپ, وتكەن جىلعى ولقىلىقتاردى تۇزەتۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋى قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
