سۇحبات • 26 قاڭتار، 2023

جۇماعالي يسمايلوۆ: وسى بيۋدجەت، وسى جۇيەمەن دە تالاي ماسەلەنى شەشۋگە بولادى

440 رەت كورسەتىلدى

وتكەن جىلى ەسەپ كوميتەتى 2019-2021 جىل ارالىعىندا جالپى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا بولىنگەن بيۋدجەت قاراجاتىنا اۋديت جۇرگىزگەندە، وراسان اقشانىڭ ورىنسىز جۇمسالعانىن انىقتادى. تاياۋدا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ ۇكىمەت ساعاتىندا دا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا بولىنەتىن قاراجاتتىڭ ءتيىمسىز جۇمسالاتىنى ءسوز بولدى. وزەكتىلىگىن جوعالتپاي وتىرعان وسىناۋ ماسەلەگە وراي، «International Academy of Medicine&Sciences» جشس باس ديرەكتورى، پروفەسسور، دارىگەر-حيرۋرگ جۇماعالي يسمايلوۆپەن سۇحباتتاستىق. ويتكەنى بۇل كوماندا بىرنەشە جىل بۇرىن قارىزعا بەلشەسىنەن باتقان الماتى وبلىستىق اۋرۋحاناسىن شەتەلدىك ينۆەستورلارمەن بىرگە باسقارۋعا العان ەدى.

– جۇماعالي قازىباي ۇلى، بۇرىن 891 ملن تەڭگە قارىزعا باتقان، بۇگىندە «Inter­national Academy of Medicine & Sciences» اتاۋىنا يە بولعان اۋرۋحانانى ارالاپ شىقتىق. وتە كوپ جۇمىس اتقارىلىپ جاتقانىن كورىپ وتىر­مىز. تىعىرىقتان شىعۋ ءۇشىن ينۆەس­تور­لار تارتىپ وتىرسىزدار. دەگەنمەن مۇنىڭ وتەۋى قانداي بولادى؟

– 2020 جىلى ءبىز وسى اۋرۋحانانى كونكۋرسقا قاتىسىپ، جەڭىپ الىپ، ءتيىستى كەلى­سىمشارتقا قول قويدىق. وبلىستىق اۋرۋ­حاناعا ينۆەنتاريزاتسيا جاساپ قارا­ساق، ماسەلەلەرى شاشەتەكتەن ەكەن. ەڭ باس­تى ماسەلە – كاسىپورىننىڭ 891 ملن تەڭگە قارىزى بار بولىپ شىقتى. قارىزدان قۇتىلۋدىڭ توتە جولى شەتەلدىك ينۆەس­تورلاردى تارتۋ بولدى جانە تابىستى كوتەرۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە نەگىزسىز شىعىندارىن ازايتۋدى كوزدەدىك. بۇل الەۋمەتتىك جوبا بولعاندىقتان، بىزگە ينۆەستور شاقىرۋعا بولادى. ءارى بۇدان كەرەمەت پايدا كورەمىز دەپ وتىرعان ينۆەستورلار جوق. اۋرۋحانانى كلينيكالىق بازا ءارى حالىقارالىق مەديتسينالىق مەكتەپ رەتىندە جۇمىس جۇرگىزۋگە نەگىز بولاتىن ۇيىمعا اينالدىرۋعا مۇمكىندىك بار. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز دا – سول. ەكىنشى جاعىنان، كاسىبي دەڭگەيىمىزگە سەنىم ارتتىق. مەنەدجمەنتتى كوتەرىپ، اياقتان نىق تۇرا الساق، اۋرۋحانا ساپاسىن ۇلتتىق ستاندارتتارعا ساي ەتسەك، قالعان قيىندىقتاردى جەڭۋگە بولادى. ەڭ الدىمەن، اۋرۋحانا حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي بولۋى ءۇشىن ەسكى قۇ­رال-جابدىقتاردى جاڭارتۋ ماڭىزدى بولدى. سوندىقتان ءبىز عيماراتتىڭ جو­با­لىق قۇرىلىمىن قايتا ازىرلەدىك. شەتەلدەن ارنايى كونسۋلتانتتار شا­قىرىپ، بولاشاقتا حالىقارالىق ستاندارتتار ۇدەسىنەن شىعۋ ءۇشىن اككرەديتاتسيادان ءوتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ازىرگە دايىندىق جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.

– الماتى سياقتى مەگاپوليستىڭ ىرگەسىندە تۇرعان بۇرىنعى وبلىستىق اۋرۋحانانىڭ ۇلتتىق اككرەديتاتسيا­دان وتپەگەنى، قارىزعا ابدەن باتىپ، مەديتسينالىق كادرلارى دا جوقتىڭ قاسىنداي بولعانى قازىر قۇپيا ەمەس. وسىنداي جاعدايعا قالاي جەتكەن؟

– ءدارى-دارمەك، مەديتسينالىق اپپاراتتار تاپشى، تاعى باسقا دا قارىزدارى وتە كوپ ەكەن. اسىرەسە 2018-2020 جىلدارى قارىزعا باتپانداپ كىرگەن. ءارى قاراي وسى دەڭگەيدە كەتە بەرسە، بانكروت بولۋدىڭ ءسال-اق الدىندا قالعان. 400-دەن اسا ورىنعا ارنالعان اۋرۋحانانىڭ جاعدايى تىپتەن مۇشكىل حالگە ءتۇسىپتى. كوپسالالى اۋرۋحانانىڭ جۇمىسىن العا ىلگەرىلەتۋ، جۇمىسكەرلەرىنە جالاقى بەرۋ، ونى ءارى قاراي دامىتۋ – از جۇمىس ەمەس. باستىسى، ءبىز بۇگىندە بۇل اۋرۋحانانىڭ قارىزىن وتەدىك. بۇل قيىندىقتان قالاي شىقتىق؟ بىرىنشىدەن، دۇرىس مەنەدج­مەنت قالىپتاستىرا بىلدىك. ەكىنشىدەن، ساپاسىن كوتەردىك. ەڭ قىزىعى، ءوزىڭىز ايتىپ وتىرعانداي، اۋرۋحانا بۇعان دەيىن ۇلتتىق اككرەديتاتسيادان وتپەگەن. ول دەگەنىڭىز – مەديتسينالىق قىزمەتى ۇلتتىق ستاندارتتارعا ساي ەمەس دەگەن ءسوز. قازىر ول ءوز تاريحىندا تۇڭعىش رەت 1 كاتەگوريا­لى ساناتقا كوتەرىلدى.

– ءسىزدىڭ پايىمىڭىزعا سالساق، بى­لىكتى دارىگەرلەر دايارلاۋدا ۇزدىك مامان­داردى قايتا وقىتۋ الدەقايدا ار­زانعا تۇسەدى. سوندا جاس ماماندار نە ىستەيدى؟

– ەگەر تاجىريبە جيناقتاپ كەلە جاتقان 10 دارىگەردى قايتا دايارلاعاندا ونىڭ 7-8-ءى قابىلەتىن، جاڭا تەحنولوگيا­لاردى يگەرگەنىن جانە ونى پراكتيكادا قولدانا الاتىنىن دالەلدەي السا، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى دا العا جىلجيدى. كەرىسىنشە 10 دارىگەردىڭ 2-3-ءى عانا بىلىكتى بولسا، ول ەلدىڭ بيلىگى دە مەديتسيناسى دا ويلانۋعا ءتيىس. ارينە، پاندەميا ۋشىعىپ تۇرعان كەزدە كادر جەتىسپەۋشىلىگىن ايتپاعاننىڭ وزىندە، ماماندىعىنان باس تارتقان دارىگەرلەر دە بولدى. قازىر دە مەديتسينا سالاسىنىڭ ناعىز مايتالماندارى، اسا بىلىكتى دارى­گەر­لەر از. ەڭ الدىمەن كادر دايارلايتىن مامانداردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماڭىزدى. جوعارى وقۋ ورىندارىندا مەديتسينالىق ءبىلىم بەرەتىن مۇعالىمدەر كىمدەر؟ ولاردىڭ دەڭگەيى قانداي؟ ولار ساپالى كادر دايارلاۋعا ءازىر مە؟ وسى جاعىنا كوپ كوڭىل ءبولۋىمىز كەرەك. ساپاسى، دەڭگەيى، قابىلەتى، تاجىريبە الماسۋداعى قۇزىرەتى قانداي؟ عىلىمي جۇمىسىنىڭ دەڭگەيى، پەداگوگيكالىق ادىستەمەسى قانداي، وسىنىڭ ءبارىن زەردەلەگەن ءجون. مىقتى كادر جوق دەسەك، وندا ساپالى كادرلار دايارلايتىن بىلىكتى ادامدار جوق دەگەن ءسوز.

– ءوزىڭىز بىلەسىز، مەملەكەت-جەكە­مەنشىك سەرىكتەستىك دەگەن بار. بىراق ەل ءتيىستى اقىسىن تولەسەڭ، دۇرىس ەم­دەيدى دەگەن ۇمىتپەن جەكەمەنشىك ەمحا­ناعا قارالعىسى كەلىپ تۇرادى. قازىر دارىگەرلەر مەن مۇعالىمدەرگە مەم­لە­كەت­تىڭ بەتى بەرى بۇرىلدى. ەندىگى جەردە مەملەكەت-جەكەمەنشىك سەرىك­تەستىك دەگەندى قالاي جولعا قويۋعا بولادى؟

– حالىقارالىق تاجىريبەدە بيۋدجەت تاپشىلىعى جاعدايىندا ينۆەستيتسيا تارتۋ، جەكە مەنەدجمەنت ەنگىزۋ – ءتيىمدى شەشىمدەردىڭ ءبىرى. بىراق قازاق­ستاندا وسىنىڭ تولىق زەردەلەنىپ قانداي ناتيجەگە جەتكەنىمىز جايلى اقپاراتى جوق. قانشا مەديتسينا ۇيىمى، قانشا جەكە سەرىكتەس، كىمدەر، قانشا كولەمدە ينۆەستيتسيا سالدى-الدى، قانداي ماسەلەلەر شەشىلدى، ۇيىمداردىڭ قازىرگى جاعدايى، سونداي سۇراقتار كوپ. ءبىر سوزبەن ايت­قاندا، ۇلتتىق دەڭگەيدە سارالانعان جوق. جەكەمەنشىك مەديتسينالىق ۇيىم­دار­دا مەنەدجمەنت جاقسى جولعا قويىل­عان. ولار قارجىلىق رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋعا ۇمتىلادى. سونىڭ ناتي­جەسىندە جاقسى كادر تاڭداۋعا جانە ولاردىڭ ءارى قاراي دامۋىنا قاجەتتى دەڭگەيدە جاقسى جاعداي جاساپ وتىر. بىلىكتىلىك تەستىنەن ءجيى وتەدى. شەتەلدەرگە تاجىريبە الماسۋعا ءجيى بارادى. سون­دىقتان ولار پاتسيەنتتەرگە دە جاقسى قارايدى، دۇرىس ەمدەيدى. ال مەملەكەتتىك مەديتسينالىق ۇيىمدارعا شاعىم نەگە كوپ؟ بىرىنشىدەن، دارىگەرلەردىڭ بىلىك­تى­لىگى. ەكىنشىدەن، ناۋقاستاردىڭ از-كوپتىگى. اقش-تا جاسالعان ءبىر زەرتتەۋدى مىسالعا كەلتىرەيىن. قۇرىلىمى، ناۋقاستاردىڭ سانى، كادرلىق قۇرامى بىردەي ەكى اۋرۋحانانى سالىستىرىپ كورىپتى. ءبىر كلينيكادا ارىز-شاعىم دەڭگەيى ەكىنشىسىنە قاراعاندا جوعارى. نەگە؟ ولار زەرتتەي كەلە، ءبىر نارسەگە توقتالىپتى. سويتسە، ارىز-شاعىمى از اۋرۋحانانىڭ دارىگەر­لەرى ناۋقاستارمەن قارىم-قاتىناس جا­ساۋعا كوبىرەك ۋاقىت بولەدى ەكەن. كور­دىڭىز بە؟ ەمدەلۋشىمەن جۇمىس ىستەۋدە كوممۋنيكاتسيانىڭ دا اسەرى مول. سون­دىق­تان ناۋقاس پەن دارىگەردىڭ اراسىندا جاقسى قارىم-قاتىناس ماڭىزدى ءرول اتقارادى.

– اۋرۋحانا، ەمدەۋ مەكەمەلەرىنىڭ ءوزىن الەۋمەتتىك جوبا دەپ تانيتىن بول­ساق، مۇنداي جاعدايدا مەملەكەت قان­داي ستاندارتقا كوشكەنى دۇرىس؟

– مەملەكەت كونستيتۋتسيادا كورسەتىل­گەن ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك فۋنكتسيا­سىن اتقارۋعا ءتيىس بولعانىمەن، نارىق­تىق ەكونوميكا بولعان سوڭ، ونىڭ ءوز زاڭ­دا­رى بولادى. قازىر ەلىمىزدە مەدي­تسي­نالىق قىزمەتتىڭ جۇيەلى جۇمىس ىس­تەۋىنە باعىتتالعان ءمامس بار. بىراق بۇل جاعدايدا دا تۇيتكىلدى دۇنيەلەر بارشىلىق. جەكەمەنشىك مەكەمەلەردىڭ كوبى قوردان قاراجات الىپ وتىر. مىسالى، ءبىز باسقاراتىن وبلىستىق كوپسالالى اۋرۋ­­­حانا 2020 جىلدان بەرى مەملەكەت-جەكەمەنشىك سەرىكتەستىك رەتىندە قىزمەت كورسەتەدى. ءبىزدىڭ مىندەت – وسى اۋرۋحانا جۇمىسىن جاڭارتىپ، ۋاقتىلى ىسكە قوسۋ. ەكىنشى، ءتيىستى دەڭگەيدە مەنەدجمەنتتى قالىپتاستىرىپ، حالىققا قولجەتىمدى، ساپالى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ.

– وزىق مەديتسينالىق تەحنولوگيا­لار­عا قول جەتكىزىپ الىپ، ونىڭ ءتىلىن بىلمەي وتىرعان ەمدەۋ مەكەمەلەرى دە بولعان...

– ءسىز كادر ماسەلەسى تۋرالى سۇراعىڭىز كەلىپ وتىرعان بولار؟! قازىر بىزدە جاس ماماندار كوپ. ولاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن شەتەلدەن بىلىكتى دارىگەرلەردى تارتىپ، تاجىريبە الماسۋ باعىتىندا جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. ول ءبىر جاعىنان ناۋقاستارعا ساپالى كومەك كور­سەتۋ بولسا، ەكىنشى جاعىنان ءبىزدىڭ كادر­لاردى ۇيرەتۋگە باعىتتالعان. جاقىن ارادا ءبىر توپ ماماندارىمىزدى تاجىريبە الماسۋ بارىسىندا ۇندىستانعا جىبەردىك. كلينيكا دۇرىس دامي تۇسسە، جاقسى جۇمىس ىستەۋگە بولادى. بىرنەشە ماماندارىمىزدى ءوز تارابىمىزدان اقىسىن تولەپ ماگيستراتۋرادا، دوكتورانتۋرادا وقىتىپ وتىرمىز.

– اينالدىرعان ەكى جىلدىڭ ىشىندە اۋرۋحانا 27 ءتۇرلى جوعارى تەحنو­لو­گيالىق وپەراتسيا جاساۋعا قول جەت­كىزگەنىن ايتىپ وتىرسىز؟

– بۇرىن وسى اۋرۋحانادا ەكى عانا جوعارى تەحنولوگيالىق وپەراتسيانىڭ ءتۇرى جاسالىپ كەلگەن. قيىن دا كۇردەلى وپەراتسيالاردى تاجىريبەلى ماماندار عانا جاساي الادى. سوندىقتان اۋرۋحاناعا قاجەتتى مامانداردى دۇرىس تاڭداپ، شەتەلدەردە تاجىريبە الماسۋعا مۇمكىندىك جاساساق، زاماناۋي قۇرالمەن جابدىقتاساق، مەديتسينا سالاسى دا ىلگەرىلەيدى. ءىستىڭ تەتىگىن تاپساڭ، كەز كەلگەن اۋرۋحانانى جوعارى دەڭگەيدە ۇستاۋعا بولادى. مەيلى، ول جەكەمەنشىك، نە مەملەكەتتىك بولسىن، ءبارى باسشىسىنىڭ كاسىبي دەڭگەيىنە بايلانىستى. جاقسى باسشى قىزمەتكەرىنە دە دۇرىس جاعداي جاساي بىلەدى. قازىر بىزدە تراۆماتولوگيا-ورتوپەديا، نەيروحيرۋرگيا، كارديولوگيا-كارديوحيرۋرگيا، لور، ۋرولوگيا باعىتتارىندا 27 ءتۇرلى جوعارى تەحنولوگيالىق وپەراتسيالار جاسالادى. وسى كورسەتكىشپەن كلينيكا رەسپۋبليكادا الدىڭعى قاتارعا شىقتى. كەلەشەكتە ءبىزدىڭ اۋرۋحانا ۋلترازاماناۋي كلينيكا بولاتىنىنا سەنەمىن.

– 2022 جىلدىڭ سوڭىندا باق بەت­تەرىندە «International Academy of medicine and sciences» كومپانياسى قوناەۆ قالاسىندا مەديتسينالىق ۋني­ۆەرسيتەت، فارماتسەۆتيكالىق زاۋىت پەن اۋرۋحانا سالادى ەكەن دەگەن جاقسى حابار شىقتى. وسى راس اق­پارات پا؟

– ءبىز بۇل جوبالاردى دا شەتەلدىك سەرىك­تەستەرىمىزبەن بىرگە جۇرگىزەمىز. حا­لىقارالىق مەديتسينا جانە عىلىم اكادەمياسى مەملەكەت-جەكەشەلىك ارىپ­تەس­تىك تەتىگى بويىنشا وبلىس ورتا­لىعىندا 350 توسەكتىك ورىن كوپسا­لا­لى ما­مانداندىرىلعان اۋرۋحانا سا­لۋعا نيەتتىمىز. جوبا 2023-2026 جىل ارالىعىنا مەجەلەنگەن. وعان قوسا ال­ماتى وبلىسىندا ءدارى-دار­مەك شى­عاراتىن زاۋىت سالۋ جوسپار­لان­عان. قالادا جۇزەگە اسىرىلاتىن ءۇشىنشى جوبا – قوس ديپلومدى باع­دار­لاما، ياعني ءۇندىستان-قازاقستان حالىقارالىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ۋنيۆەرسيتەتىن اشۋ كوزدەلگەن. بۇل رەتتە جەكە ينۆەستيتسيالار جالپى كولەمى 30 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. وسى الەۋمەتتىك جوبالارىمىزدى وبلىس اكىمدىگىمەن بىرگە جۇزەگە اسىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.

– ءسىز 2016-2017 جىلدارى تۋبەركۋ­لەز­دى اۋىزدىقتاۋعا بايلانىستى رەس­پۋب­ليكالىق اۋقىمداعى رەفور­ما­نىڭ باسىندا ءجۇردىڭىز. سول كەزدە پىكىرلەر قا­راما-قايشىلىعى دا بولعانى ەسى­مىزدە. ناتيجەسى نەمەن اياقتالدى؟

– ددۇ مالىمەتى بويىنشا قازاقستان تۋبەركۋلەزدىڭ رەزيستەنتتىك فورماسى كەنىنەن تاراعان مەملەكەتتەرگە جاتادى جانە بۇل ىندەتتىڭ تارالۋ دەڭگەيى رەسپۋبليكانىڭ جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك يندەكسىندەگى ورنىنا اسەر ەتەدى. بۇل ماسەلەنى جۇيەلى شەشۋ جولى – تۋبەركۋلەزگە قارسى قىزمەتپەن باستاپقى مەديكو-سانيتارلىق قىزمەتتەرىنىڭ گوريزونتالدى-ۆەرتيكالدى ينگەگراتسياسى، باقىلاۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ. وسى جۇيەنىڭ نەگىزىن 2016-2017 جىلدارى قالىپتاستىردىق. سونىمەن قاتار تۋبەركۋلەز پروبلەمالارى ورتالىعىن فتيزيوپۋلمونولوگيا ورتالىعىنا اينالدىردىق. سەبەبى تىنىس اعزالار اۋرۋلارى تارالۋىنان ەلىمىز – ءبىرىنشى ورىندا. وكىنىشكە قاراي، بۇل ماسەلەمەن اينالىسىپ جاتقان عىلىمي ورتالىق جوق. كەشەگى پاندەميا كەزىندە بۇل ورتالىق اتالعان ماسەلە بويىنشا عىلىمي-كلي­نيكالىق جەتەكشى بولۋعا ءتيىستى ەدى.

– مەديتسينا ۇزدىكسىز دامىپ جاتقان كەزەڭدە انا مەن بالانىڭ ءولىم-ءجىتىمى نەگە ازايماي تۇر؟

– قازىر انا مەن بالا ءولىمى قايتا ءورشىپ تۇرعانى راس. بۇل – مەنى ەڭ كوپ ويلانتاتىن، جانىمدى اۋىرتاتىن ماسەلە. قازىرگى تۇركىستان وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن باسقارىپ جۇرگەن كەزدە وسىمەن كوپ اينالىستىم. بۇل – مەملەكەت ءۇشىن دە ستراتەگيالىق ماڭىزى زور ماسەلە. سوندىقتان بالا تۋا­تىن جاستاعى ايەلدەردىڭ دەنساۋلىعىن تۇزە­مەي، اسىرەسە جۇكتىلىككە قارسى كور­­سەت­­كىشتەرى بار ايەلدەردىڭ دەنساۋ­لى­­عىن تۇزەۋگە باعىتتالعان كەشەندى شارا قول­دانباي، جاعداي وزگەرمەيدى. اكۋ­شەر­لىك، پەدياتريالىق كومەكتىڭ ساپاسى مەن قولجەتىمدىلىگىندە، وتباسىن جوس­پارلاۋ ورتالىقتارىنىڭ قىزمەتى، سكرينيگ ساپاسى، شۇعىل-قاتەرلى اكۋ­شەر­لىك جاعدايلارعا دايىندىق ىسىندە تۇيتكىلدەر بار. بۇل – ءبىر-بىرىمەن سا­باق­تاس سەبەپتەردىڭ بەر جاعى عانا. اي­تىلعان قاعيدالار – اكسيوما، ءولىم-ءجىتىمدى ازايتۋدا ناقتى ناتيجە بەرە­تىنىنە ەلىمىزدىڭ ءاربىر ءتورتىنشى، بەسىنشى نارەستە دۇنيەگە اكەلەتىن وڭتۇستىك وڭىرىندە قىزمەت اتقارىپ جۇرگەندە كوزىم جەتكەن.

– دەنساۋلىق ساقتاۋ ىسىندەگى جۇرت­تىڭ كوڭىلى تولماي جۇرگەن تالاي ماسە­لەنى وسى جۇيە، وسى قاراجاتپەن-اق شەشۋگە بولادى دەپ ويلايسىز عوي؟

– بىردە-ءبىر مەملەكەت دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تولىق قارجىلاندىرىلدى دەپ ايتا المايدى. الايدا قاراجات قانشالىقتى ءتيىمدى پايدالانىلادى، وسى جەردە ماسەلە كوپ. اقيقاتىن ايتۋ كەرەك، مەملەكەت تاراپىنان ءبىزدىڭ سالانىڭ قارجىلاندىرىلۋى جامان ەمەس. مۇنداعى ماسەلە – بيۋدجەتتەن بولىنگەن قاراجاتتى ءتيىمسىز پايدالانۋ. ءبىر عانا مىسال، تۋبەركۋلەزگە ورالايىق. سكرينينگپەن قامتۋ پايىزى 100%-دان اسادى، ال انىقتاۋ پايىزى وتە تومەن، باسقا سكرينيگتەردىڭ جاعدايى شامالاس. فوكۋستىق توپتار قۇرىلىمى، ساپاسى، ستاتيستيكانىڭ راستىعى، ءدارى-قۇرالدار شىعىندارىنىڭ نەگىزى، تاريف ساياساتى، مامانداندىرىلعان قىزمەتتەردىڭ قارجىلاندىرۋ قۇرىلىمى، وسىنىڭ ءبارى – كوزگە كورىنىپ تۇرعان، بەيجاي قاراۋعا بولمايتىن ماسەلەلەر.

جوعارىدا ايتىلعانداي، كلينيكا­مىز­دىڭ كرەديتورلىق قارىزدارىنان قۇتىلۋ ءبىر جولى نەگىزسىز شىعىنداردى جويۋ، گوسپيتالدىق فورمۋلياردى باعا-ساپا ساياساتىن قايتا قاراۋ بولدى. قازىر ءبىز ءار جەكە پاتسيەنتتىڭ شىعىنىن بۋح­گال­تەريانىڭ 1س باعدارلاماسىنا بايلانىستىرىپ، جەكە باقىلاپ، ناقتى مونيتورينگ جاساپ وتىرامىز. بۇل – ءبىر عانا مىسال. ەگەر جۇمىستى ءدال وسىلاي جۇيەلەيتىن بولساق، مەديتسيناداعى ماسەلەلەردى ۇلتتىق دەڭگەيدە تولىق شەشۋگە بولادى.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

 

اڭگىمەلەسكەن

ايناش ەسالي،

«Egemen Qazaqstan»

 

الماتى 

سوڭعى جاڭالىقتار

تاتۋلىق مەيرامى

پىكىر • كەشە

جانسايا جاراپ تۇر

شاحمات • كەشە

جەرەبە تارتىلدى

فۋتبول • كەشە

كولماكوۆتىڭ كۇمىسى

قىسقى سپورت • كەشە

كۇي كۇمبىرلەگەن كۇن

ءداستۇر • كەشە

ەڭ ۇزىن بويجەتكەن

قوعام • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار