تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ەكونوميكاداعى ينتەگراتسيالىق قارىم-قاتىناستارىنىڭ ارقاسىندا كوشەلەردەن جەڭىل اۆتوكولىكتىڭ ءتۇر-ءتۇرىن كورەمىز. سونىڭ اراسىندا الەمدىك برەند بولىپ ەسەپتەلەتىن تويوتونىڭ ءباسى باسىم. ونىڭ جول تاڭدامايتىن ءجۇردەكتىگى دە, جولاۋشىنى شارشاتپايتىن جۇمساقتىعى دا, ءسانى دە بولەك. ەندى تويوتا ءمىنگىسى كەلەتىندەر ەشقايدا الاڭداماي, قوستانايعا تارتارى انىق. الەمدىك برەند كولىك بۇرىن دا استىعىمەن, كەنىمەن داڭقى تومەندەمەگەن وڭىردەن شىعاتىن بولدى! وسىدان از عانا جىل بۇرىن قوستاناي قالاسىنىڭ سىرتى بولىپ ەسەپتەلەتىن ميداي دالا قازىر ءوندىرىستى اۋدانعا اينالعان. وسىندا كەڭەس وداعى كەزىندە باستالىپ, تاستالعان ديزەل زاۋىتىنىڭ ورنىندا «اگروماشحولدينگ» ماشينا جاساۋ زاۋىتى ورنالاسقان. ونداعى «سارىارقااۆتوپروم» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ تەحنيكالىق بازاسىندا «تويوتا موتور قازاقستان» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى Toyoto Fortuner كولىكتەرى تولىق تسيكلىن ىسكە قوسىپ, الەمدىك برەندكە اينالعان ماشينانىڭ قازاقستاندىق العاشقى داناسىنىڭ تۇساۋكەسەرىن جاسادى.
– بۇگىنگى تويوتا كولىكتەرىنىڭ جەلىسىن ىسكە قوسۋ سالتاناتى ءۇستىندە وسى جوبانىڭ وڭايلىقپەن ءجۇزەگە اسپاعانىن دا ەسكە سالعىم كەلەدى. 2008 جىلى قازاقستان مەن جاپونيا مەملەكەتى اراسىندا بۇل جونىندە كەلىسىمگە قول جەتتى. سودان كەيىنگى جىلدارى تويوتا كولىكتەرىن قازاقستاندا قۇراستىرۋ باعىتىندا جۇمىستار بىرتىندەپ جۇرگىزىلە بەردى. وتكەن جىلى عانا جاپونيا مەن قازاقستان ۇكىمەتتەرى اراسىندا بۇل جونىندە مەموراندۋمعا قول قويىلعان ەدى. مىنە, بۇگىن ۇلكەن جەتىستىككە قول جەتكىزىپ تۇرمىز. تويوتا كولىكتەرى ءبىزدىڭ تۇتىنۋشىلاردى قۋانتىپ قانا قويمايدى, ەل ەكونوميكاسىنا سۇبەلى ۇلەس قوساتىن بولادى, – دەدى وندىرىستىك جەلىنى سالتاناتتى ىسكە قوسۋ راسىمىندە ءسوز سويلەگەن وڭىرلىك دامۋ ءمينيسترى بولات جامىشەۆ. سالتاناتتى ءراسىمگە Toyoto Motor Corporation اتىنان ونىڭ باسقارما توراعاسى تاكەشي ۋچيامادا مىرزا كەلىپ قاتىستى. قازاقستانمەن جاپونيانىڭ اراسىندا دوستىق, ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستار تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ەلەڭ-الاڭىندا-اق, ناقتىراق ايتساق, 1992 جىلى باستالعان بولاتىن.
– قازاقستان رەسۋرستارعا اسا باي ەل. 90-شى جىلداردان باستالعان ەكى ەل اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس بوسقا كەتپەدى. Toyoto Motor Corporation قازاقستانمەن ىسكەر قاتىناستى تەرەڭدەتىپ اكەتتى. ءبىز قازاقستانعا ينۆەستيتسيا سالدىق, مىنە, ورتالىق ازيا اۋماعىندا ءبىرىنشى رەت تويوتا كولىكتەرى شىعارىلىپ وتىر. ءبىز قازاقستاننىڭ ارىپتەستىك كۇش-قۋاتىنا سەنەمىز. ءبىزدىڭ دە بيزنەسىمىزدىڭ ورىستەۋى, قازاقستاندا ماشينا جاساۋ ءىسىنىڭ دامۋى ءۇشىن زاۋىتقا قاجەتتى كومەگىمىز قاشان دا دايىن, – دەدى تاكەشي ۋچيامادا مىرزا. جاپونيا جاعى تويوتا جەلىلەرىن اياعىنان تۇرعىزۋ ءۇشىن ىسكە كوزى قانىق, تاجىريبەسى مول 20 ينجەنەردى اكەلدى. قازىر ولار تسەحتاردا جۇمىستاردىڭ باسى-قاسىندا ءجۇر. وسى سالتاناتقا قاتىسقان يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى البەرت راۋ تويوتا كولىكتەرىنىڭ قازاقستاندا قۇراستىرىلۋىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جاساعان ينۆەستيتسيالىق كليماتتى جاقسارتا تۇسەتىنىن اتاپ ايتتى. ينۆەستورلارمەن بىرگە وندىرىسكە جاڭا تەحنولوگيالار كەلەدى. تويوتا سونىڭ جارقىن مىسالىنىڭ ءبىرى.
كەدەندىك وداقتىڭ قۇرىلۋىنا بايلانىستى قازاقستان نارىعى بۇرىنعىدان كەڭەيە ءتۇستى. مامىر ايىنىڭ اياعىندا رەسەي, بەلارۋس جانە قازاقستان مەملەكەتتەرىنىڭ پرەزيدەنتتەرى قول قويعان ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق قازاقستاننىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىنىڭ نىعايۋىنا كەپىلدىڭ ءبىرى. قوستانايدا قۇراستىرىلىپ وتىرعان Toyoto Fortuner كولىگىنىڭ قوراپتارىن دانەكەرلەۋ, سىرلاۋ جۇمىستارىنىڭ وزىمىزدە اتقارىلۋى تويوتاعا 30 پايىز قازاقستاندىق مازمۇن بەرەدى. بۇل جۇمىستى 2018 جىلى 50 پايىزعا جەتكىزۋ مەجەدە بار. الداعى ۋاقىتتا تويوتانى ەكسپورتتاۋ الدىمەن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ەلدەرىنەن باستالاتىنى بۇگىننەن بەلگىلى بولىپ وتىر. سالتاناتقا قاتىسقان تويوتانىڭ ەۋروپاداعى جۇمىسىن باسقارۋشى Toyoto motor Europe NV/SA پرەزيدەنتى ديدە لەرۋا الدىمەن تويوتا جەلىلەرىنىڭ قازاقستاندا اشىلۋىن ەكى جاققا ءتيىمدى ەكەنىن, قازاقستاننىڭ يندۋستريالىق الەۋەتىنىڭ دامۋىنا قوسىلعان ۇلەس, قولداۋ ەكەنىن ايتتى.
– ءبىز جەرگىلىكتى ءوندىرىس ءۇشىن Toyoto Fortuner ۇلگىسىن تاڭداعان سەبەبىمىز, ول قازاقستاندىق تۇتىنۋشىلار تالابىنا مەيلىنشە سايكەس كەلەدى دەپ ويلايمىز. Toyoto جوعارى ساپا ستاندارتتارىنا جانە ءبىزدىڭ ۇزدىك قىزمەت كورسەتۋگە تالپىنىسىمىزعا وراي, اۋەسقوي اۆتوكولىكشىلەردىڭ كوڭىلىنەن شىققان. ول قازاقستاندىق تۇتىنۋشىلاردى دا ريزا ەتەتىنىنە سەنەمىن, – دەدى لەرۋا.
قوستانايداعى «اگروماشحولدينگ» ءوندىرىس الاڭىندا جاسالىپ جاتقان Toyoto Fortuner جۇردەك كولىگىنىڭ قۇراستىرۋ تسەحىنا ۇيىمداستىرىلعان پرەسس تۋر اتشاپتىرىم تسەحتاردى بولاشاقتا ىشكى تۋريزم ساناتىنا قوسسا دا بولادى ەكەن دەگەن ويعا جەتەلەدى. ويتكەنى, مۇندا جاي كولىك ەمەس, اتى اڭىزعا اينالعان تويوتا قۇراستىلىپ, قۇراستىرىلىپ ەمەس-اۋ جاسالىپ جاتقان جوق پا؟! كۇردەلىلىگىنە قاراپ تۇرىپ باسىڭ اينالاتىن جەلىلەردى جاپونيادان اكەلىپ, جاپوندىق ماماندار قۇراستىردى. وندا تويوتانىڭ دانەكەرلەۋ, سىرلاۋ جۇمىستارى اتقارىلادى. ونان كەيىن قورابىن ورناتۋ, موتورىن سالۋ, ىشكى كابيناسىن قۇراستىرۋ, دوڭعالاعىن ورناتۋ دەگەن سەكىلدى جۇمىستار جالعاسا بەرەدى. ەڭ سوڭىندا جۇتىنعان سايگ ۇلىكتەي تويوتالار ساپ تۇزەيدى. العاشقى دانەكەرلەۋ جۇمىستارى قولمەن اتقارىلادى. ودان كەيىن سىرلاۋ جۇمىسى اۆتوماتتاندىرىلعان ۆاكۋمدا بويالادى. نەگىزى تويوتانىڭ بوياۋى ون ەكى ءتۇرلى ەكەن, سونىڭ قازاقستاندا بەس ءتۇرى بويالادى. ءبىر اۋىسىمدا سەگىز ماشينانىڭ قورابى بويالىپ شىعادى. العاشقى شىعارىلعان تويوتو فورتيۋنەر ءوندىرىستىڭ Toyoto ستاندارتتارىنا تولىق سايكەس ەكەنىن دالەلدەدى.
– ءبىزدىڭ تسەحتاردا جۇمىسشىلار تويوتانىڭ ستاندارتتارىن تولىق ساقتاي وتىرىپ جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ ءمانىسى بىلاي. دانەكەرلەۋ تسەحىندا جۇمىسشىنىڭ ءار قيمىلىنىڭ ءمانى بار. ول سول قولمەن ۇستايتىن قۇرالدى وڭ قولمەن ۇستامايدى, ونىڭ ۋاقىتى, قيمىلى بارلىعى ەسەپتە. ءبىزدىڭ جاعىمىزدان جۇمىس بارىسىندا ەشقانداي «يمپروۆيزاتسيا» بولماۋى ءتيىس. مۇنىڭ بارلىعى كولىك ساپاسىنا اسەر ەتەدى. مۇندا قولمەن اتقارىلعان دانەكەرلەۋ جۇمىسىن زەرگەردىڭ ىسىمەن عانا سالىستىرىڭىز, –دەيدى ءوندىرىستىڭ نەگىزگى قۇراستىرۋ جۇمىستارى جونىندەگى ديرەكتورى انتون تالپا. «تويوتا موتور قازاقستان» جشس ازىرگە جىلىنا 3000 ماشينانى ساپقا قويۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل تازا قازاقستان نارىعى ءۇشىن جاسالادى. الداعى ۋاقىتتا سۇرانىسقا قاراي ءوندىرىستىڭ قۋاتى جىلىنا 25 مىڭ ماشيناعا دەيىن جەتكىزىلەدى. قازىر تسەحتاردا تەحنيكالىق نۇسقاۋلار بەرىپ, بارلىق قاجەتتى ستاندارتتاردىڭ ساقتالۋىن قاداعالايتىن جاپوندىق مامانداردىڭ سىرتىندا جۇزدەن اسا قازاقستاندىق مامان جۇمىسشى جۇمىس ورنىن تاپتى. بولاشاقتا 400-دەن اسا ادام جۇمىس ىستەيتىن بولادى. تويوتا قۇراستىرۋ تسەحىندا جۇمىس ىستەيتىن ۇلانبەك سارسەنوۆتىڭ دە قۋانىشىندا شەك جوق.
– ءوزىم تەحنيكالىق ماماندىق العان ەدىم. ونىڭ ۇستىنە سولتۇستىك كورەياعا بارىپ, تويوتا بويىنشا بىلىكتىلىگىمدى جەتىلدىرىپ كەلدىم. قازىر وسىندا قۇراستىرىلعان ماشينالاردى تەكسەرۋ جۇمىستارىنا تارتىلدىم. جالاقى كەشىكپەيدى. الدىمەن ەلباسىمىزعا ايتار العىسىم شەكسىز, – دەيدى ول.
تويوتا فورتيۋنەر كولىگى 2005 جىلى شىققاننان باستاپ, 2008 جانە 2011 جىلدارى ەكى رەت فەيسليفتينگتى باستان كەشكەن ەكەن. ال قازاقستاندا شىققان نۇسقاسىنىڭ جاپونيا مەن تايلاندقا, ەۋروپاعا قاراعاندا بورانى, داۋىلى, سىقىرلاعان ايازى مول دالانىڭ قاتال تابيعاتىنا بەيىمدەلدى. ول باتپاقتى, تاستاقتى دەپ جەر, قايدا سالساڭ دا جول تالعامايدى. سوعان سايكەس قازاقستان ەكونوميكاسىن كوتەرۋگە برەندتىك ۇلەس قوساتىن قازاقستاندىق, قوستانايلىق تويوتا نارىق تا تاڭدامايتىن بولادى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
قوستاناي.
