ەلىمىزدىڭ جاڭا استاناسىندا مۋزىكالىق ءبىلىم بەرەتىن جوعارى وقۋ ورنىن اشۋ يدەياسى ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆقا تيەسىلى ەكەنى بارشاعا بەلگىلى. بۇگىندە قۇرىلعانىنا از عانا جىلدار وتكەن قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى ونەر مەن ءبىلىمنىڭ زاماناۋي ءارى تانىمال ورداسىنا اينالىپ وتىر.
ەلورداداعى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى جاس استانانىڭ مادەني ءومىرىنىڭ كورىگىن قىزدىرىپ, ارتىستەر مەن مۋزىكا ماماندارىن, ورىنداۋشى ۇجىمداردى دايارلاۋ ماقساتىندا, ودان گورى سالماقتىراق ايتساق, بولاشاقتا مىزعىمايتىن رۋحاني الەۋەتتىڭ قالىپتاسۋىن كوزدەپ قۇرىلعان وقۋ ورنى ەدى. العاشىندا ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسىمەن 1998 جىلى اشىلعان وقۋ ورنى «قازاق ۇلتتىق مۋزىكا اكادەمياسى» دەپ اتالدى. وعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىق ءارتىسى, پروفەسسور ايمان مۇساقوجاەۆا رەكتور بولىپ تاعايىندالدى. مىنە, وسى جىلداردىڭ ىشىندە وقۋ ورداسىنىڭ كوركەيىپ, دامۋى, زاماناۋي ءبىلىم وشاقتارىمەن تەرەزەسىنىڭ تەڭەسۋىنە رەكتور باستاعان ۇجىمنىڭ اقىل-وي قۋاتى جۇمسالىپ, قاجىرلى ىستەر اتقارىلدى. ا.مۇساقوجاەۆا وقۋ ورداسىنىڭ اقمولاداعى بۇرىنعى چايكوۆسكي اتىنداعى №1 مۋزىكا مەكتەبi مەن مۋزىكا كوللەدجiنiڭ ارقاۋىندا قۇرىلعانىن, ونى قازىرگە دەڭگەيگە جەتكىزۋ وڭايعا سوقپاعانىن ايتادى.
«بىلىكتى مامانداردىڭ تاپشىلىعىن بىلاي قويعاندا, ولاردىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەرىن شەشۋ, ورنالاستىرۋ جەڭىل تيگەن جوق. مۇنىڭ سىرتىندا ءبىلىم ورداسىنا كەرەكتى قۇرال-جابدىقتار مەن مۋزىكالىق اسپاپتاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, وقۋ اۋديتوريالارىنىڭ ازدىعى, قاراجات تاپشىلىعى ءبىراز قيىندىقتار تۋعىزدى. تاجىريبە الماسۋ ءۇشىن شەتەلدىك مۋزىكانتتاردى شاقىرۋ مىندەتى دە الدىمىزدا تۇرعان بولاتىن. وسىنداي كۇردەلى كەزەڭدەردە ەلباسىنىڭ سەنىمى مەن قامقورلىعى جانىمىزعا دەمەۋ بولدى», – دەيدى. 1998 جىلى استانانىڭ حالىقارالىق تۇساۋكەسەرىمەن بىرگە بۇرىنعى قازاق ۇلتتىق مۋزىكا اكادەمياسىنىڭ, ال قازىر قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى دەپ اتالاتىن ۇلكەن وقۋ ورنىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى. مىنە, سول كەزدەن باستاپ ءبىلىم ورداسى ەلوردامەن بىرگە كوركەيىپ, جاڭا بەلەستەردى باعىندىرۋمەن كەلەدى.
العاشىندا مۋزىكا اكادەمياسىندا كاسىبي مامانداردى دايىنداۋ بىرىڭعاي ۇزدىكسىز ءارى كەشەندى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە بىرىكتىرىلگەن بولاتىن. بالالاردى مۋزىكا الەمىندەگى العاشقى قادامىنان باستاپ, كاسىبي شەبەرلىكتى مەڭگەرگەنگە دەيىنگى ارالىقتاعى ءبىلىم مەن تاربيەسىن ۇزدىكسىز بەرۋ تۋرالى رەكتور ا.مۇساقوجاەۆانىڭ يدەياسى ەلباسى تاراپىنان قولداۋ تاپتى. ياعني, اكادەميانىڭ جانىنان اشىلعان مەكتەپتە مۋزىكالىق بىلىممەن سۋسىنداعان جەتكىنشەكتەرگە ارى قاراي دا ءۇزىلىسسىز ءبىلىم الۋعا بارىنشا مۇمكىندىك جاسالدى. بۇل جۇيە مۋزىكالىق ءبىلىم بەرۋدىڭ زاماناۋي مودەلىن جۇزەگە اسىرۋعا ءارى الەمدىك ستاندارتقا سايكەس وقىتۋعا جول اشتى. جاڭا وقۋ ورنى العاشقى كۇننەن باستاپ پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرامىن ءبىلىم مەن مادەنيەت سالاسىنداعى جاڭا يدەيالاردى قابىلداپ, ونى ىسكە اسىرۋعا قابىلەتتى مامانداردان جاساقتاۋدى ماقسات ەتتى. اكادەميادا جۇمىس ىستەۋگە – ماسكەۋ, لەنينگراد, نوۆوسىبىر, تاشكەنت, الماتى كونسەرۆاتوريالارىنىڭ تۇلەكتەرى شاقىرىلدى. ول كەزدە مۋزىكالىق اكادەميانىڭ قۇرىلىمى 5 فاكۋلتەت, 22 كافەدرانى قامتيتىن. 2002 جىلى «اكتەرلىك شەبەرلىك» جانە «رەجيسسۋرا», 2003 جىلى «ەسترادا» ماماندىقتارىنا العاشقى ستۋدەنتتەر قابىلداندى. ال, 2007 جىلى ورگان جانە ارفا سىنىپتارى اشىلدى.
ءبىر ەرەكشەلەپ ايتاتىن نارسە – وقۋ ورنى اشىلعان العاشقى جىلداردان باستاپ-اق ستۋدەنتتەر مەن وقىتۋشىلار ءوز ەلىمىزدە دە, شەتەلدەردە دە ونەر كورسەتىپ كەلەدى. لوندوندا, بەرليندە, ۆەنادا, زالتسبۋرگتە, سان-بارتولومەودا, ۆاتيكاندا, تاعى باسقا دا ءىرى قالالاردا ۇيىمداستىرىلعان كونتسەرتتەر ارقىلى «اكادەميالىقتار» لايىقتى باعاسىن العان. 2008 جىلعى ساۋىردە قر حالىق ءارتىسى ايمان مۇساقوجاەۆا ستۋدەنتتەردىڭ ەۋرازيا سيمفونيالىق وركەسترىمەن (جەتەكشىسى – كسرو حالىق ءارتىسى ساۋليۋس سوندەتسكيس) قازاق ۇلتتىق مۋزىكا اكادەمياسىنىڭ 10 جىلدىعىنا وراي «ۆەنا – پراگا – بۋداپەشت» حالىقارالىق تۋرنەسىن جاساپ, زور تابىسپەن ورالعانى كۇنى كەشەگىدەي ەسىمىزدە.
ال, ۇكىمەت قاۋلىسىنا سايكەس «قازاق ۇلتتىق مۋزىكا اكادەمياسى» جاڭا مارتەبە يەلەنىپ, «قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى» بولىپ اتالعانىنا دا, ودان ءسال كەيىنىرەك ەلوردانىڭ سول جاعالاۋىنا سالىنعان اسەم دە ءساندى عيمارات «شابىت» سارايىنا كوشىپ كەلگەنىنە دە بەس جىلعا جاقىنداپتى. ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعى بۇل جولى مۋزىكا اكادەمياسىنداعى وزىق داستۇرلەردى جالعاستىرا وتىرىپ, يننوۆاتسيالىق تيپتەگى زاماناۋي وقۋ ورنىن قالىپتاستىرۋدى, مەكتەپ-كوللەدج-باكالاۆريات-ماگيستراتۋرا بويىنشا ۇزدىكسىز ءبىلىم بەرۋ مودەلىن جۇزەگە اسىرۋدى باستى ماقسات رەتىندە ۇستاندى. ءبىلىم بەرۋ قۇرىلىمى حالىقارالىق ستاندارتتىق جۇكتەلىمگە سايكەستەندىرىلدى. جوعارى وقۋ ورنىنىڭ قايتا قۇرىلۋىنا بايلانىستى 2010-2011 وقۋ جىلى جاڭا شىعارماشىلىق ماماندىقتار: مادەنيەتتانۋ, ونەرتانۋ, حورەوگرافيا, كەسكىندەمە, ءمۇسىن, رەجيسسۋرا, وپەراتورلىق ونەر, ستسەنوگرافيا اشىلىپ, تالاپكەرلەر قابىلدانا باستادى. قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى ءبىلىم بەرۋ, عىلىمي-زەرتتەۋ, شىعارماشىلىق-ورىنداۋشىلىق, مادەني-اعارتۋشىلىق سالالاردى بىرىكتىرە وتىرىپ, مەكتەپ-كوللەدجدىڭ 5 باعدارلاماسى, باكالاۆرياتتىڭ 20 باعدارلاماسى, ماگيستراتۋرانىڭ 15 باعدارلاماسى بويىنشا ماماندار دايارلاۋدا.
قازىرگى كەزدە قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىندە التى فاكۋلتەت جۇمىس ىستەيدى. اتاپ ايتقاندا, كەڭ اۋقىمدى قۇرىلىمدىق بولىكتىڭ ءبىرى – مۋزىكا فاكۋلتەتى. ارنايى فورتەپيانو, مىندەتتى فورتەپيانو كافەدرالارى, ىشەكتى اسپاپتار جانە ۇرلەمەلى, سوقپالى اسپاپتار كافەدرالارى, سونداي-اق, مۋزىكالىق ءبىلىم, ەسترادالىق ونەر, ۆوكالدىق ونەر, تاعى باسقا دا كافەدرالاردىڭ بىرىگۋى نەگىزىندە قۇرىلعان فاكۋلتەتتى ونەرتانۋ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور پەرنەبەك شەگەباەۆ باسقارادى. تەاتر, كينو جانە تەلەديدار فاكۋلتەتىندە اتالعان سالالارعا قاتىستى ماماندارمەن بىرگە كينوتانۋ, كينوتەلەدراماتۋرگيا, تەاترتانۋ, ونەرتانۋ ماماندىقتارى بويىنشا دا كاسىبي بىلىكتىلىگى جوعارى ماماندار دايارلانادى. فاكۋلتەتتىڭ دەكانى قىزمەتىن قر ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, جامبىل اتىنداعى حالىقارالىق سىيلىقتىڭ يەگەرى ساۋلەبەك اسىلحان اتقارادى.
ءبىلىم ورداسىنداعى ىرگەلى التى فاكۋلتەتتىڭ ءبىرى – ءداستۇرلى مۋزىكالىق ونەر فاكۋلتەتى. فاكۋلتەت قۇرامىنداعى ءداستۇرلى ءان ايتۋ, دومبىرا, سونداي-اق, قوبىز جانە ورىس حالىق اسپاپتارى كافەدراسىندا ماماندار دايارلانادى. فاكۋلتەت باسشىسى – «دارىن» جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى مارات نۇكەەۆ. 2010 جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىندە اشىلعان حورەوگرافيا فاكۋلتەتى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ەڭ جاس قۇرىلىمدىق بولىگى. پەداگوگ-حورەوگراف, حورەوگرافيا رەجيسسۋراسى باعىتىندا ماماندار دايارلانادى. قر ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى رينات مۋسين فاكۋلتەتتىڭ باسشىسى. سونداي-اق, ەڭ جاس فاكۋلتەتتىڭ قاتارىندا كوركەمونەر فاكۋلتەتى دە بار. ماماندار كەسكىندەمە جانە ءمۇسىن, ستسەنوگرافيا جانە ءساندىك ونەر كافەدرالارىندا دايارلانادى. دەكانى – پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ەرمەك اسىلحانوۆ. ۋنيۆەرسيتەتتەگى قازاقستان تاريحى جانە گۋمانيتارلىق پاندەر كافەدراسى دا ماماندار دايارلاۋعا ءوز ۇلەسىن قوسىپ كەلە جاتقان قۇرىلىمدىق بولىمشەنىڭ ءبىرى. كافەدرا مەڭگەرۋشىسى – تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور اينۇر قاسابەكوۆا. مىنە, ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن دارىندى جاستار ءوز جۇرەك قالاۋىمەن تاڭداعان ماماندىقتارى بويىنشا ءبىلىم الۋدا.
وقۋ ورنىنىڭ وسى جىلدار ارالىعىنداعى تاماشا جەتىستىكتەرى رەتىندە شەتەلدىك بىرقاتار جوعارى وقۋ ورىندارىمەن ونەر سالاسىندا قارىم-قاتىناس مەموراندۋمدارىنا قول قويعانىن اتاۋعا بولادى. سونىڭ ناتيجەسىندە سيمپوزيۋمدار جانە عىلىمي كونفەرەنتسيالار, ەكىجاقتى كەلىسىممەن شەتەل مۋزىكانت-پروفەسسورلارىنىڭ شەبەرلىك سىنىپتارى وتكىزىلىپ, شىعارماشىلىق جانە عىلىمي بايلانىستاردى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىنشىلىك تۋىپ وتىر. وسى ۋاقىتقا دەيىن ميلان كونسەرۆاتورياسىنىڭ پروفەسسورى, ميكەلاندجەلو اببادو اتىنداعى حالىقارالىق بايقاۋدىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى مارچەللو اببادو, ميلان كونسەرۆاتورياسىنىڭ پروفەسسورى پ.سۋبريزي, گەنتەدەگى (يزرايل) مۋزىكا اكادەمياسىنىڭ پروفەسسورى م.كۋگەل, فرانتسيالىق س.مەتتس, ك.بوگينو, م.ۆيتاس سىندى مۋزىكانتتار شەبەرلىك سىنىپتارىن وتكىزدى. سونداي-اق, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ستۋدەنتتەرى مەن ماگيسترانتتارى ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعى ارنايى شاقىرعان بەلگىلى عالىمداردىڭ دارىستەرىن تىڭداۋ قۇرمەتىنە دە يە. ستۋدەنتتەرگە ءدارىس بەرگەن بەلگىلى ونەرتانۋ عىلىمدارىنىڭ دوكتورلارى, پروفەسسورلار: ر.دۋلات-الەەۆ (قازان كونسەرۆاتورياسى), پروفەسسور-يندولوگ ت.كارتاشوۆا (ساراتوۆ كونسەرۆاتورياسى), ە.دولينسكايا (ماسكەۋ كونسەرۆاتورياسى), ە.دۋلوۆا (بەلارۋس كونسەرۆاتورياسى) سىندى ۇلكەن عالىمدار. ال حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيالار قاتارىندا 2001 جىلى ۇيىمداستىرىلعان «قوعامنىڭ رۋحاني دامۋى: مۋزىكا جانە عىلىم», 2008 جىلى وتكەن «مۋزىكالىق عىلىم جانە ءبىلىم: داستۇرلەر ساباقتاستىعى», سونداي-اق, 2011 جىلى وتكەن «ونەردەگى تاۋەلسىزدىك يدەياسى» اتتى الىس-جاقىن ەلدەردەن كوپتەگەن ماماندار جيىلعان اۋقىمدى شارالاردى ايتۋعا بولادى.
وقۋ ورداسى حالىقارالىق دەڭگەيدەگى عىلىمي-زەرتتەۋ باعدارلامالارى مەن عىلىمي جوبالاردى ازىرلەۋ جانە جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا عىلىمي ورتالىققا اينالىپ وتىر. وندا ءبىلىم مەن عىلىمدى ۇشتاستىرۋ ماقساتىندا قورقىت اتىنداعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى قۇرىلعان. ينستيتۋتتى كورنەكتى عالىم مىرزاتاي جولداسبەكوۆ باسقارادى. ينستيتۋتتىڭ نەگىزگى ماقساتى – قازاق حالقىنىڭ ءداستۇرلى ونەرىن كەشەندى تۇردە زەرتتەۋ, ناسيحاتتاۋ. تۇتاس ۇلتتىق مادەنيەتتى زەرتتەۋدى كوزدەگەندىكتەن, قازاق ونەرىنە قاتىستى مالىمەتتەردى ىزدەستىرۋ جانە زەرتتەۋ تەك رەسپۋبليكا كولەمىندە عانا ەمەس, الىس-جاقىن شەت مەملەكەتتەر شەڭبەرىندە دە ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە ءبۇگىندە مۇراعاتتا 4000-عا جۋىق شىعارما جيناقتالعان. مەدياتەكاعا تاپسىرىلعان مۋزىكالىق شىعارمالار وقۋ باعدارلامالارىندا قولدانىلۋدا. قازىرگى كەزدە كىتاپحانالاردا جوق, كەزىندە از تارالىممەن شىققان ءان-كۇيلەردىڭ جيناقتارى قايتادان باسپاعا دايىندالىپ, ولاردىڭ ەلەكتروندى نۇسقالارى جاساقتالعان. مىسالى, «بايان ولگي قازاقتارىنىڭ سىبىزعى جانە دومبىراعا ارنالعان كۇيلەرى», «بايان ولگي قازاقتارىنىڭ حالىق اندەرى» اتتى جيناقتاردىڭ ءماتىنى مەن نوتالارى, قىتايدا جاريالانعان «بەيسەمبى كۇيشى», «كۇي تولقىنى» اتتى كۇي جيناقتارىنىڭ ءماتىنى مەن نوتالارىنىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسى جاسالىپ, ساندىق نوتالارى ترانسنوتاتسيالاندى. ينستيتۋت قىزمەتكەرلەرى وقۋلىقتار مەن كۇي جيناقتارىن دايىنداپ, ولاردى ەل يگىلىگىنە ۇسىنۋدا.
اتاپ ايتقاندا, «كۇيشى جانعالي» جيناعى 20 باسپا تاباق بولىپ باسپادان شىقتى. مۇندا قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, كۇيشى جانعالي ءجۇزباەۆتىڭ رەپەرتۋارىنداعى 100 كۇي نوتاعا تۇسىرىلگەن, سونىمەن بىرگە 2 مۋزىكالىق سد البومىندا جيناقتالعان. سونداي-اق, حالقىمىزدىڭ بەلگىلى ءداستۇرلى ورىنداۋشىلارى قابىكەي احمەر ۇلى, عابدىلحاق بارلىقوۆ, ءابىكەن حاسەنوۆ, جۇماباي ەسەكەەۆ, ءشاكىر ابەنوۆتىڭ ورىنداۋىنداعى شىعارمالاردان سد البوم دايىندالىپ, نوتاعا تۇسىرىلگەن كۇيلەردەن حرەستوماتيا قۇراستىرىلىپ, دەرەكتەردىڭ ەلەكتروندىق نۇسقاسى دايىندالدى. تاعى ءبىر اتاپ وتەرلىك نارسە, وسى ينستيتۋتتىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن ونەردەگى ءداستۇر ساباقتاستىعىن جانداندىرۋ ماقساتىندا شەبەرلىك دارىستەرى تۇراقتى ۇيىمداستىرىلادى. بۇل شارالارعا وسى ۋاقىتقا دەيىن قر حالىق ءارتىسى, پروفەسسور قايرات بايبوسىنوۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, ءانشى-تەرمەشى ءالمىرزا نوعايباەۆ, جىرشى شولپان بەيىمبەتوۆا, جىراۋ الماس الماتوۆ, كۇيشى جانعالي ءجۇزباي, ت.ب ۇلتتىق ونەردىڭ بەلگىلى تۇلعالارى قاتىسقان. ارينە, بۇل جاس ۇرپاق ءۇشىن تاعىلىمدى شارالاردىڭ قاتارىنان ورىن الادى.
جالپى ايتقاندا, ۋنيۆەرسيتەت مۋزىكا اكادەمياسى بولىپ قۇرىلعان كۇننەن باستاپ ونەر سالاسىنداعى 500-دەن استام حالىقارالىق كونكۋرستاردىڭ لاۋرەاتتارى مەن 400-دەن اسا رەسپۋبليكالىق بايقاۋلاردىڭ جەڭىمپازدارىن دايىندادى. ال وقىتۋشىلار حالىقارالىق جانە رەسپۋبليكالىق بايقاۋلارعا قازىلار القاسى مۇشەسى رەتىندە قاتىسىپ تۇرادى. وقۋ ورداسىنىڭ كوپتەگەن تۇلەكتەرى مەن جاس پەداگوگتارى مەملەكەتتىك «دارىن» سىيلىعىنىڭ يەگەرلەرى. سونىمەن قاتار, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ەڭ ۇزدىك شاكىرتتەرى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ موبيلدىلىك باعدارلاماسى بويىنشا شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقۋىن جالعاستىرۋدا. ال, وقىتۋشىلار رەسەيدىڭ پ.ي.چايكوۆسكي اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك كونسەرۆاتورياسىندا, گنەسيندەر اتىنداعى رەسەي مۋزىكا اكادەمياسىندا, سونداي-اق, ۇلىبريتانيا, جاپونيا سىندى ەلدەردە بىلىكتىلىك ارتتىرۋ كۋرستارىنان وتۋدە.
قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىندە مادەنيەت پەن ونەر سالاسىنداعى جەتەكشى ماماندار, بەلگىلى عالىمدار, عىلىم دوكتورلارى مەن كانديداتتارى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ارتىستەرى, مادەنيەت قايراتكەرلەرى قىزمەت اتقارادى. سولاردىڭ ىشىندە ەلىمىزدىڭ مادەني ومىرىندە ەلەۋلى قۇبىلىس بولعان تۇلعالار – كورنەكتى كومپوزيتور ەركەعالي راحماديەۆ, ايگىلى رەجيسسەر ءازىربايجان مامبەتوۆ ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن وسى ۇجىمدا قىزمەت اتقاردى. ال بۇگىندە كورنەكتى جازۋشى اكىم تارازي, كومپوزيتور كەڭەس دۇيسەكەەۆ, تەاتر سىنشىسى اشىربەك سىعاي, كينوتانۋشى باۋىرجان نوگەربەك, ءانشى قايرات بايبوسىنوۆ, بالەتمەيستەر رينات مۋسين, كومەكەيدەن ءان سالۋدىڭ بىرەگەي ورىنداۋشىسى ەدىل قۇسايىنوۆ, اكتەر, رەجيسسەر جانە پروديۋسەر باۋىرجان يبراگيموۆ, باسقا دا قوعامعا بەلگىلى تانىمال تۇلعالار وسى ۇجىمدا تابىستى ەڭبەك ەتۋدە.
ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ابىرويىن اسقاقتاتىپ جۇرگەن شىعارماشىلىق ۇجىمداردى دا ايتىپ وتكىمىز كەلەدى. ولار – ەۋرازيا ستۋدەنتتىك سيمفونيالىق وركەسترى, «كاپريچچي», «ايگولەك» سكريپكاشىلار انسامبلدەرى, «سەرپەر», «شات» دومبىراشىلار انسامبلدەرى, «ياپۋراي» ۆيولونچەلشىلەر ءانسامبلى, «تىلەپ» جانە «نازەركە» قوبىزشىلار انسامبلدەرى, «ەلىگاي» بالالار حورى, «سامعاۋ» كامەرالىق حورى مەن قازاق ۇلتتىق اسپاپتار وركەسترى.
قازاقستان جوعارى وقۋ ورىندارىن سارالاۋ ناتيجەسى بويىنشا قازۇوۋ مۋزىكالىق ءبىلىم بەرۋ, اسپاپتا ورىنداۋشىلىق جانە اكتەرلىك شەبەرلىك ماماندىقتارى بويىنشا تۇراقتى تۇردە الدىڭعى قاتاردان ورىن الىپ ءجۇر. بۇل جەتىستىككە استانانىڭ ورىنداۋشىلىق ۇجىمدارىنىڭ دا بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە اسەرى بولۋى ءتيىس. ويتكەنى, ەلورداداعى استانا مەملەكەتتىك فيلارمونياسىنىڭ سيمفونيالىق جانە ەسترادالىق وركەسترلەرى, ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى قازاق مۋزىكالىق-دراما تەاترى مەن م.گوركي اتىنداعى ورىس دراما تەاترى, ەلوردا مۋزىكا مەكتەپتەرى جانە باسقا دا مەكەمەلەر ستۋدەنتتەر ءۇشىن وندىرىستىك بازا رەتىندە پايدالانىلادى.
قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى – «شابىت Inspiration», «استانا-مەرەي» حالىقارالىق بايقاۋلارىنىڭ, كوللەدج ستۋدەنتتەرى اراسىنداعى رەسپۋبليكالىق بايقاۋدىڭ, «استانا – ءان قاناتىندا» حور مۋزىكاسى فەستيۆالىنىڭ, «بولاشاق جۇلدىزى» رەسپۋبليكالىق بالالار كونكۋرسىنىڭ, ش.جيەنقۇلوۆا اتىنداعى بالەت فەستيۆالىنىڭ ءارى ۇيىمداستىرۋشىسى, ءارى قۇرىلتايشىسى.
وقۋ ورداسى ءتۇرلى حالىقارالىق ۇيىمدارعا مۇشە. ولاردىڭ اراسىندا ەۋروپالىق كونسەرۆاتوريالار, اكادەميالار جانە جوعارى مۋزىكالىق مەكتەپتەر اسسوتسياتسياسى (ەكا), Magna Charta Universitatum ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ۇلى حارتياسى, تمد ەلدەرى كونسەرۆاتوريالارى كەڭەسى, يۋنەسكو كلۋبتارى قازاقستاندىق فەدەراتسياسى بار. بۇل مادەنيەت جانە ونەر سالاسىندا الەمدىك دەڭگەيدە كادرلار دايىنداۋ ستاندارتىن جوعارىلاتۋعا مۇمكىنشىلىك بەرەدى. جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارى ءبىلىم بەرۋدىڭ كاسىبي دەڭگەيىنە, ونەر مەن مادەنيەت سالاسىندا باسەكەگە قابىلەتتى مامانداردى دايىنداۋعا, ەڭ وزىق وتاندىق داستۇرلەرمەن بىرگە الەمدىك عىلىمي تاجىريبە نەگىزىندە قازاقستاندىق ونەرتانۋ عىلىمىنىڭ الەۋەتىن دامىتۋعا, ەل مادەنيەتىنىڭ جوعارى دەڭگەيىن قامتاماسىز ەتەتىن شىعارماشىل جاستاردىڭ جاڭا تولقىنىن تاربيەلەۋگە, ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ بارىسىندا مادەنيەت, ونەر, عىلىمنىڭ الەمدىك كەڭىستىككە كىرىگۋىن جانە ەلدىڭ مادەني كەلبەتىن جەتىلدىرۋگە باعدارلانىپ وتىر. بۇل رەتتە نەگىزگى ماقسات – ىرگەلى تەوريالىق ءبىلىمى مەن عىلىمي-يننوۆاتسيالىق قۇرىلىمى بار حالىقارالىق دەڭگەيدەگى وقۋ ورنىن قالىپتاستىرۋ. مىنە, قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى تۋرالى بارىنشا سىعىمداپ, ەڭ نەگىزگى جايتتاردى ايتقاندا, جالپى دەرەك وسى. استانامەن بىرگە كوركەيىپ كەلە جاتقان ءبىلىم ورداسىنىڭ الار اسۋى ءالى الدا ەكەنى تاعى دا بەلگىلى.
ايگۇل سەيىلوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
ەرلان وماروۆ.
ەلورداداعى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى جاس استانانىڭ مادەني ءومىرىنىڭ كورىگىن قىزدىرىپ, ارتىستەر مەن مۋزىكا ماماندارىن, ورىنداۋشى ۇجىمداردى دايارلاۋ ماقساتىندا, ودان گورى سالماقتىراق ايتساق, بولاشاقتا مىزعىمايتىن رۋحاني الەۋەتتىڭ قالىپتاسۋىن كوزدەپ قۇرىلعان وقۋ ورنى ەدى. العاشىندا ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسىمەن 1998 جىلى اشىلعان وقۋ ورنى «قازاق ۇلتتىق مۋزىكا اكادەمياسى» دەپ اتالدى. وعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىق ءارتىسى, پروفەسسور ايمان مۇساقوجاەۆا رەكتور بولىپ تاعايىندالدى. مىنە, وسى جىلداردىڭ ىشىندە وقۋ ورداسىنىڭ كوركەيىپ, دامۋى, زاماناۋي ءبىلىم وشاقتارىمەن تەرەزەسىنىڭ تەڭەسۋىنە رەكتور باستاعان ۇجىمنىڭ اقىل-وي قۋاتى جۇمسالىپ, قاجىرلى ىستەر اتقارىلدى. ا.مۇساقوجاەۆا وقۋ ورداسىنىڭ اقمولاداعى بۇرىنعى چايكوۆسكي اتىنداعى №1 مۋزىكا مەكتەبi مەن مۋزىكا كوللەدجiنiڭ ارقاۋىندا قۇرىلعانىن, ونى قازىرگە دەڭگەيگە جەتكىزۋ وڭايعا سوقپاعانىن ايتادى.
«بىلىكتى مامانداردىڭ تاپشىلىعىن بىلاي قويعاندا, ولاردىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەرىن شەشۋ, ورنالاستىرۋ جەڭىل تيگەن جوق. مۇنىڭ سىرتىندا ءبىلىم ورداسىنا كەرەكتى قۇرال-جابدىقتار مەن مۋزىكالىق اسپاپتاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, وقۋ اۋديتوريالارىنىڭ ازدىعى, قاراجات تاپشىلىعى ءبىراز قيىندىقتار تۋعىزدى. تاجىريبە الماسۋ ءۇشىن شەتەلدىك مۋزىكانتتاردى شاقىرۋ مىندەتى دە الدىمىزدا تۇرعان بولاتىن. وسىنداي كۇردەلى كەزەڭدەردە ەلباسىنىڭ سەنىمى مەن قامقورلىعى جانىمىزعا دەمەۋ بولدى», – دەيدى. 1998 جىلى استانانىڭ حالىقارالىق تۇساۋكەسەرىمەن بىرگە بۇرىنعى قازاق ۇلتتىق مۋزىكا اكادەمياسىنىڭ, ال قازىر قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى دەپ اتالاتىن ۇلكەن وقۋ ورنىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى. مىنە, سول كەزدەن باستاپ ءبىلىم ورداسى ەلوردامەن بىرگە كوركەيىپ, جاڭا بەلەستەردى باعىندىرۋمەن كەلەدى.
العاشىندا مۋزىكا اكادەمياسىندا كاسىبي مامانداردى دايىنداۋ بىرىڭعاي ۇزدىكسىز ءارى كەشەندى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە بىرىكتىرىلگەن بولاتىن. بالالاردى مۋزىكا الەمىندەگى العاشقى قادامىنان باستاپ, كاسىبي شەبەرلىكتى مەڭگەرگەنگە دەيىنگى ارالىقتاعى ءبىلىم مەن تاربيەسىن ۇزدىكسىز بەرۋ تۋرالى رەكتور ا.مۇساقوجاەۆانىڭ يدەياسى ەلباسى تاراپىنان قولداۋ تاپتى. ياعني, اكادەميانىڭ جانىنان اشىلعان مەكتەپتە مۋزىكالىق بىلىممەن سۋسىنداعان جەتكىنشەكتەرگە ارى قاراي دا ءۇزىلىسسىز ءبىلىم الۋعا بارىنشا مۇمكىندىك جاسالدى. بۇل جۇيە مۋزىكالىق ءبىلىم بەرۋدىڭ زاماناۋي مودەلىن جۇزەگە اسىرۋعا ءارى الەمدىك ستاندارتقا سايكەس وقىتۋعا جول اشتى. جاڭا وقۋ ورنى العاشقى كۇننەن باستاپ پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرامىن ءبىلىم مەن مادەنيەت سالاسىنداعى جاڭا يدەيالاردى قابىلداپ, ونى ىسكە اسىرۋعا قابىلەتتى مامانداردان جاساقتاۋدى ماقسات ەتتى. اكادەميادا جۇمىس ىستەۋگە – ماسكەۋ, لەنينگراد, نوۆوسىبىر, تاشكەنت, الماتى كونسەرۆاتوريالارىنىڭ تۇلەكتەرى شاقىرىلدى. ول كەزدە مۋزىكالىق اكادەميانىڭ قۇرىلىمى 5 فاكۋلتەت, 22 كافەدرانى قامتيتىن. 2002 جىلى «اكتەرلىك شەبەرلىك» جانە «رەجيسسۋرا», 2003 جىلى «ەسترادا» ماماندىقتارىنا العاشقى ستۋدەنتتەر قابىلداندى. ال, 2007 جىلى ورگان جانە ارفا سىنىپتارى اشىلدى.
ءبىر ەرەكشەلەپ ايتاتىن نارسە – وقۋ ورنى اشىلعان العاشقى جىلداردان باستاپ-اق ستۋدەنتتەر مەن وقىتۋشىلار ءوز ەلىمىزدە دە, شەتەلدەردە دە ونەر كورسەتىپ كەلەدى. لوندوندا, بەرليندە, ۆەنادا, زالتسبۋرگتە, سان-بارتولومەودا, ۆاتيكاندا, تاعى باسقا دا ءىرى قالالاردا ۇيىمداستىرىلعان كونتسەرتتەر ارقىلى «اكادەميالىقتار» لايىقتى باعاسىن العان. 2008 جىلعى ساۋىردە قر حالىق ءارتىسى ايمان مۇساقوجاەۆا ستۋدەنتتەردىڭ ەۋرازيا سيمفونيالىق وركەسترىمەن (جەتەكشىسى – كسرو حالىق ءارتىسى ساۋليۋس سوندەتسكيس) قازاق ۇلتتىق مۋزىكا اكادەمياسىنىڭ 10 جىلدىعىنا وراي «ۆەنا – پراگا – بۋداپەشت» حالىقارالىق تۋرنەسىن جاساپ, زور تابىسپەن ورالعانى كۇنى كەشەگىدەي ەسىمىزدە.
ال, ۇكىمەت قاۋلىسىنا سايكەس «قازاق ۇلتتىق مۋزىكا اكادەمياسى» جاڭا مارتەبە يەلەنىپ, «قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى» بولىپ اتالعانىنا دا, ودان ءسال كەيىنىرەك ەلوردانىڭ سول جاعالاۋىنا سالىنعان اسەم دە ءساندى عيمارات «شابىت» سارايىنا كوشىپ كەلگەنىنە دە بەس جىلعا جاقىنداپتى. ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعى بۇل جولى مۋزىكا اكادەمياسىنداعى وزىق داستۇرلەردى جالعاستىرا وتىرىپ, يننوۆاتسيالىق تيپتەگى زاماناۋي وقۋ ورنىن قالىپتاستىرۋدى, مەكتەپ-كوللەدج-باكالاۆريات-ماگيستراتۋرا بويىنشا ۇزدىكسىز ءبىلىم بەرۋ مودەلىن جۇزەگە اسىرۋدى باستى ماقسات رەتىندە ۇستاندى. ءبىلىم بەرۋ قۇرىلىمى حالىقارالىق ستاندارتتىق جۇكتەلىمگە سايكەستەندىرىلدى. جوعارى وقۋ ورنىنىڭ قايتا قۇرىلۋىنا بايلانىستى 2010-2011 وقۋ جىلى جاڭا شىعارماشىلىق ماماندىقتار: مادەنيەتتانۋ, ونەرتانۋ, حورەوگرافيا, كەسكىندەمە, ءمۇسىن, رەجيسسۋرا, وپەراتورلىق ونەر, ستسەنوگرافيا اشىلىپ, تالاپكەرلەر قابىلدانا باستادى. قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى ءبىلىم بەرۋ, عىلىمي-زەرتتەۋ, شىعارماشىلىق-ورىنداۋشىلىق, مادەني-اعارتۋشىلىق سالالاردى بىرىكتىرە وتىرىپ, مەكتەپ-كوللەدجدىڭ 5 باعدارلاماسى, باكالاۆرياتتىڭ 20 باعدارلاماسى, ماگيستراتۋرانىڭ 15 باعدارلاماسى بويىنشا ماماندار دايارلاۋدا.
قازىرگى كەزدە قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىندە التى فاكۋلتەت جۇمىس ىستەيدى. اتاپ ايتقاندا, كەڭ اۋقىمدى قۇرىلىمدىق بولىكتىڭ ءبىرى – مۋزىكا فاكۋلتەتى. ارنايى فورتەپيانو, مىندەتتى فورتەپيانو كافەدرالارى, ىشەكتى اسپاپتار جانە ۇرلەمەلى, سوقپالى اسپاپتار كافەدرالارى, سونداي-اق, مۋزىكالىق ءبىلىم, ەسترادالىق ونەر, ۆوكالدىق ونەر, تاعى باسقا دا كافەدرالاردىڭ بىرىگۋى نەگىزىندە قۇرىلعان فاكۋلتەتتى ونەرتانۋ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور پەرنەبەك شەگەباەۆ باسقارادى. تەاتر, كينو جانە تەلەديدار فاكۋلتەتىندە اتالعان سالالارعا قاتىستى ماماندارمەن بىرگە كينوتانۋ, كينوتەلەدراماتۋرگيا, تەاترتانۋ, ونەرتانۋ ماماندىقتارى بويىنشا دا كاسىبي بىلىكتىلىگى جوعارى ماماندار دايارلانادى. فاكۋلتەتتىڭ دەكانى قىزمەتىن قر ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, جامبىل اتىنداعى حالىقارالىق سىيلىقتىڭ يەگەرى ساۋلەبەك اسىلحان اتقارادى.
ءبىلىم ورداسىنداعى ىرگەلى التى فاكۋلتەتتىڭ ءبىرى – ءداستۇرلى مۋزىكالىق ونەر فاكۋلتەتى. فاكۋلتەت قۇرامىنداعى ءداستۇرلى ءان ايتۋ, دومبىرا, سونداي-اق, قوبىز جانە ورىس حالىق اسپاپتارى كافەدراسىندا ماماندار دايارلانادى. فاكۋلتەت باسشىسى – «دارىن» جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى مارات نۇكەەۆ. 2010 جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىندە اشىلعان حورەوگرافيا فاكۋلتەتى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ەڭ جاس قۇرىلىمدىق بولىگى. پەداگوگ-حورەوگراف, حورەوگرافيا رەجيسسۋراسى باعىتىندا ماماندار دايارلانادى. قر ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى رينات مۋسين فاكۋلتەتتىڭ باسشىسى. سونداي-اق, ەڭ جاس فاكۋلتەتتىڭ قاتارىندا كوركەمونەر فاكۋلتەتى دە بار. ماماندار كەسكىندەمە جانە ءمۇسىن, ستسەنوگرافيا جانە ءساندىك ونەر كافەدرالارىندا دايارلانادى. دەكانى – پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ەرمەك اسىلحانوۆ. ۋنيۆەرسيتەتتەگى قازاقستان تاريحى جانە گۋمانيتارلىق پاندەر كافەدراسى دا ماماندار دايارلاۋعا ءوز ۇلەسىن قوسىپ كەلە جاتقان قۇرىلىمدىق بولىمشەنىڭ ءبىرى. كافەدرا مەڭگەرۋشىسى – تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور اينۇر قاسابەكوۆا. مىنە, ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن دارىندى جاستار ءوز جۇرەك قالاۋىمەن تاڭداعان ماماندىقتارى بويىنشا ءبىلىم الۋدا.
وقۋ ورنىنىڭ وسى جىلدار ارالىعىنداعى تاماشا جەتىستىكتەرى رەتىندە شەتەلدىك بىرقاتار جوعارى وقۋ ورىندارىمەن ونەر سالاسىندا قارىم-قاتىناس مەموراندۋمدارىنا قول قويعانىن اتاۋعا بولادى. سونىڭ ناتيجەسىندە سيمپوزيۋمدار جانە عىلىمي كونفەرەنتسيالار, ەكىجاقتى كەلىسىممەن شەتەل مۋزىكانت-پروفەسسورلارىنىڭ شەبەرلىك سىنىپتارى وتكىزىلىپ, شىعارماشىلىق جانە عىلىمي بايلانىستاردى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىنشىلىك تۋىپ وتىر. وسى ۋاقىتقا دەيىن ميلان كونسەرۆاتورياسىنىڭ پروفەسسورى, ميكەلاندجەلو اببادو اتىنداعى حالىقارالىق بايقاۋدىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى مارچەللو اببادو, ميلان كونسەرۆاتورياسىنىڭ پروفەسسورى پ.سۋبريزي, گەنتەدەگى (يزرايل) مۋزىكا اكادەمياسىنىڭ پروفەسسورى م.كۋگەل, فرانتسيالىق س.مەتتس, ك.بوگينو, م.ۆيتاس سىندى مۋزىكانتتار شەبەرلىك سىنىپتارىن وتكىزدى. سونداي-اق, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ستۋدەنتتەرى مەن ماگيسترانتتارى ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعى ارنايى شاقىرعان بەلگىلى عالىمداردىڭ دارىستەرىن تىڭداۋ قۇرمەتىنە دە يە. ستۋدەنتتەرگە ءدارىس بەرگەن بەلگىلى ونەرتانۋ عىلىمدارىنىڭ دوكتورلارى, پروفەسسورلار: ر.دۋلات-الەەۆ (قازان كونسەرۆاتورياسى), پروفەسسور-يندولوگ ت.كارتاشوۆا (ساراتوۆ كونسەرۆاتورياسى), ە.دولينسكايا (ماسكەۋ كونسەرۆاتورياسى), ە.دۋلوۆا (بەلارۋس كونسەرۆاتورياسى) سىندى ۇلكەن عالىمدار. ال حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيالار قاتارىندا 2001 جىلى ۇيىمداستىرىلعان «قوعامنىڭ رۋحاني دامۋى: مۋزىكا جانە عىلىم», 2008 جىلى وتكەن «مۋزىكالىق عىلىم جانە ءبىلىم: داستۇرلەر ساباقتاستىعى», سونداي-اق, 2011 جىلى وتكەن «ونەردەگى تاۋەلسىزدىك يدەياسى» اتتى الىس-جاقىن ەلدەردەن كوپتەگەن ماماندار جيىلعان اۋقىمدى شارالاردى ايتۋعا بولادى.
وقۋ ورداسى حالىقارالىق دەڭگەيدەگى عىلىمي-زەرتتەۋ باعدارلامالارى مەن عىلىمي جوبالاردى ازىرلەۋ جانە جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا عىلىمي ورتالىققا اينالىپ وتىر. وندا ءبىلىم مەن عىلىمدى ۇشتاستىرۋ ماقساتىندا قورقىت اتىنداعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى قۇرىلعان. ينستيتۋتتى كورنەكتى عالىم مىرزاتاي جولداسبەكوۆ باسقارادى. ينستيتۋتتىڭ نەگىزگى ماقساتى – قازاق حالقىنىڭ ءداستۇرلى ونەرىن كەشەندى تۇردە زەرتتەۋ, ناسيحاتتاۋ. تۇتاس ۇلتتىق مادەنيەتتى زەرتتەۋدى كوزدەگەندىكتەن, قازاق ونەرىنە قاتىستى مالىمەتتەردى ىزدەستىرۋ جانە زەرتتەۋ تەك رەسپۋبليكا كولەمىندە عانا ەمەس, الىس-جاقىن شەت مەملەكەتتەر شەڭبەرىندە دە ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە ءبۇگىندە مۇراعاتتا 4000-عا جۋىق شىعارما جيناقتالعان. مەدياتەكاعا تاپسىرىلعان مۋزىكالىق شىعارمالار وقۋ باعدارلامالارىندا قولدانىلۋدا. قازىرگى كەزدە كىتاپحانالاردا جوق, كەزىندە از تارالىممەن شىققان ءان-كۇيلەردىڭ جيناقتارى قايتادان باسپاعا دايىندالىپ, ولاردىڭ ەلەكتروندى نۇسقالارى جاساقتالعان. مىسالى, «بايان ولگي قازاقتارىنىڭ سىبىزعى جانە دومبىراعا ارنالعان كۇيلەرى», «بايان ولگي قازاقتارىنىڭ حالىق اندەرى» اتتى جيناقتاردىڭ ءماتىنى مەن نوتالارى, قىتايدا جاريالانعان «بەيسەمبى كۇيشى», «كۇي تولقىنى» اتتى كۇي جيناقتارىنىڭ ءماتىنى مەن نوتالارىنىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسى جاسالىپ, ساندىق نوتالارى ترانسنوتاتسيالاندى. ينستيتۋت قىزمەتكەرلەرى وقۋلىقتار مەن كۇي جيناقتارىن دايىنداپ, ولاردى ەل يگىلىگىنە ۇسىنۋدا.
اتاپ ايتقاندا, «كۇيشى جانعالي» جيناعى 20 باسپا تاباق بولىپ باسپادان شىقتى. مۇندا قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, كۇيشى جانعالي ءجۇزباەۆتىڭ رەپەرتۋارىنداعى 100 كۇي نوتاعا تۇسىرىلگەن, سونىمەن بىرگە 2 مۋزىكالىق سد البومىندا جيناقتالعان. سونداي-اق, حالقىمىزدىڭ بەلگىلى ءداستۇرلى ورىنداۋشىلارى قابىكەي احمەر ۇلى, عابدىلحاق بارلىقوۆ, ءابىكەن حاسەنوۆ, جۇماباي ەسەكەەۆ, ءشاكىر ابەنوۆتىڭ ورىنداۋىنداعى شىعارمالاردان سد البوم دايىندالىپ, نوتاعا تۇسىرىلگەن كۇيلەردەن حرەستوماتيا قۇراستىرىلىپ, دەرەكتەردىڭ ەلەكتروندىق نۇسقاسى دايىندالدى. تاعى ءبىر اتاپ وتەرلىك نارسە, وسى ينستيتۋتتىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن ونەردەگى ءداستۇر ساباقتاستىعىن جانداندىرۋ ماقساتىندا شەبەرلىك دارىستەرى تۇراقتى ۇيىمداستىرىلادى. بۇل شارالارعا وسى ۋاقىتقا دەيىن قر حالىق ءارتىسى, پروفەسسور قايرات بايبوسىنوۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, ءانشى-تەرمەشى ءالمىرزا نوعايباەۆ, جىرشى شولپان بەيىمبەتوۆا, جىراۋ الماس الماتوۆ, كۇيشى جانعالي ءجۇزباي, ت.ب ۇلتتىق ونەردىڭ بەلگىلى تۇلعالارى قاتىسقان. ارينە, بۇل جاس ۇرپاق ءۇشىن تاعىلىمدى شارالاردىڭ قاتارىنان ورىن الادى.
جالپى ايتقاندا, ۋنيۆەرسيتەت مۋزىكا اكادەمياسى بولىپ قۇرىلعان كۇننەن باستاپ ونەر سالاسىنداعى 500-دەن استام حالىقارالىق كونكۋرستاردىڭ لاۋرەاتتارى مەن 400-دەن اسا رەسپۋبليكالىق بايقاۋلاردىڭ جەڭىمپازدارىن دايىندادى. ال وقىتۋشىلار حالىقارالىق جانە رەسپۋبليكالىق بايقاۋلارعا قازىلار القاسى مۇشەسى رەتىندە قاتىسىپ تۇرادى. وقۋ ورداسىنىڭ كوپتەگەن تۇلەكتەرى مەن جاس پەداگوگتارى مەملەكەتتىك «دارىن» سىيلىعىنىڭ يەگەرلەرى. سونىمەن قاتار, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ەڭ ۇزدىك شاكىرتتەرى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ موبيلدىلىك باعدارلاماسى بويىنشا شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقۋىن جالعاستىرۋدا. ال, وقىتۋشىلار رەسەيدىڭ پ.ي.چايكوۆسكي اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك كونسەرۆاتورياسىندا, گنەسيندەر اتىنداعى رەسەي مۋزىكا اكادەمياسىندا, سونداي-اق, ۇلىبريتانيا, جاپونيا سىندى ەلدەردە بىلىكتىلىك ارتتىرۋ كۋرستارىنان وتۋدە.
قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىندە مادەنيەت پەن ونەر سالاسىنداعى جەتەكشى ماماندار, بەلگىلى عالىمدار, عىلىم دوكتورلارى مەن كانديداتتارى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ارتىستەرى, مادەنيەت قايراتكەرلەرى قىزمەت اتقارادى. سولاردىڭ ىشىندە ەلىمىزدىڭ مادەني ومىرىندە ەلەۋلى قۇبىلىس بولعان تۇلعالار – كورنەكتى كومپوزيتور ەركەعالي راحماديەۆ, ايگىلى رەجيسسەر ءازىربايجان مامبەتوۆ ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن وسى ۇجىمدا قىزمەت اتقاردى. ال بۇگىندە كورنەكتى جازۋشى اكىم تارازي, كومپوزيتور كەڭەس دۇيسەكەەۆ, تەاتر سىنشىسى اشىربەك سىعاي, كينوتانۋشى باۋىرجان نوگەربەك, ءانشى قايرات بايبوسىنوۆ, بالەتمەيستەر رينات مۋسين, كومەكەيدەن ءان سالۋدىڭ بىرەگەي ورىنداۋشىسى ەدىل قۇسايىنوۆ, اكتەر, رەجيسسەر جانە پروديۋسەر باۋىرجان يبراگيموۆ, باسقا دا قوعامعا بەلگىلى تانىمال تۇلعالار وسى ۇجىمدا تابىستى ەڭبەك ەتۋدە.
ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ابىرويىن اسقاقتاتىپ جۇرگەن شىعارماشىلىق ۇجىمداردى دا ايتىپ وتكىمىز كەلەدى. ولار – ەۋرازيا ستۋدەنتتىك سيمفونيالىق وركەسترى, «كاپريچچي», «ايگولەك» سكريپكاشىلار انسامبلدەرى, «سەرپەر», «شات» دومبىراشىلار انسامبلدەرى, «ياپۋراي» ۆيولونچەلشىلەر ءانسامبلى, «تىلەپ» جانە «نازەركە» قوبىزشىلار انسامبلدەرى, «ەلىگاي» بالالار حورى, «سامعاۋ» كامەرالىق حورى مەن قازاق ۇلتتىق اسپاپتار وركەسترى.
قازاقستان جوعارى وقۋ ورىندارىن سارالاۋ ناتيجەسى بويىنشا قازۇوۋ مۋزىكالىق ءبىلىم بەرۋ, اسپاپتا ورىنداۋشىلىق جانە اكتەرلىك شەبەرلىك ماماندىقتارى بويىنشا تۇراقتى تۇردە الدىڭعى قاتاردان ورىن الىپ ءجۇر. بۇل جەتىستىككە استانانىڭ ورىنداۋشىلىق ۇجىمدارىنىڭ دا بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە اسەرى بولۋى ءتيىس. ويتكەنى, ەلورداداعى استانا مەملەكەتتىك فيلارمونياسىنىڭ سيمفونيالىق جانە ەسترادالىق وركەسترلەرى, ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى قازاق مۋزىكالىق-دراما تەاترى مەن م.گوركي اتىنداعى ورىس دراما تەاترى, ەلوردا مۋزىكا مەكتەپتەرى جانە باسقا دا مەكەمەلەر ستۋدەنتتەر ءۇشىن وندىرىستىك بازا رەتىندە پايدالانىلادى.
قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى – «شابىت Inspiration», «استانا-مەرەي» حالىقارالىق بايقاۋلارىنىڭ, كوللەدج ستۋدەنتتەرى اراسىنداعى رەسپۋبليكالىق بايقاۋدىڭ, «استانا – ءان قاناتىندا» حور مۋزىكاسى فەستيۆالىنىڭ, «بولاشاق جۇلدىزى» رەسپۋبليكالىق بالالار كونكۋرسىنىڭ, ش.جيەنقۇلوۆا اتىنداعى بالەت فەستيۆالىنىڭ ءارى ۇيىمداستىرۋشىسى, ءارى قۇرىلتايشىسى.
وقۋ ورداسى ءتۇرلى حالىقارالىق ۇيىمدارعا مۇشە. ولاردىڭ اراسىندا ەۋروپالىق كونسەرۆاتوريالار, اكادەميالار جانە جوعارى مۋزىكالىق مەكتەپتەر اسسوتسياتسياسى (ەكا), Magna Charta Universitatum ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ۇلى حارتياسى, تمد ەلدەرى كونسەرۆاتوريالارى كەڭەسى, يۋنەسكو كلۋبتارى قازاقستاندىق فەدەراتسياسى بار. بۇل مادەنيەت جانە ونەر سالاسىندا الەمدىك دەڭگەيدە كادرلار دايىنداۋ ستاندارتىن جوعارىلاتۋعا مۇمكىنشىلىك بەرەدى. جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارى ءبىلىم بەرۋدىڭ كاسىبي دەڭگەيىنە, ونەر مەن مادەنيەت سالاسىندا باسەكەگە قابىلەتتى مامانداردى دايىنداۋعا, ەڭ وزىق وتاندىق داستۇرلەرمەن بىرگە الەمدىك عىلىمي تاجىريبە نەگىزىندە قازاقستاندىق ونەرتانۋ عىلىمىنىڭ الەۋەتىن دامىتۋعا, ەل مادەنيەتىنىڭ جوعارى دەڭگەيىن قامتاماسىز ەتەتىن شىعارماشىل جاستاردىڭ جاڭا تولقىنىن تاربيەلەۋگە, ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ بارىسىندا مادەنيەت, ونەر, عىلىمنىڭ الەمدىك كەڭىستىككە كىرىگۋىن جانە ەلدىڭ مادەني كەلبەتىن جەتىلدىرۋگە باعدارلانىپ وتىر. بۇل رەتتە نەگىزگى ماقسات – ىرگەلى تەوريالىق ءبىلىمى مەن عىلىمي-يننوۆاتسيالىق قۇرىلىمى بار حالىقارالىق دەڭگەيدەگى وقۋ ورنىن قالىپتاستىرۋ. مىنە, قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى تۋرالى بارىنشا سىعىمداپ, ەڭ نەگىزگى جايتتاردى ايتقاندا, جالپى دەرەك وسى. استانامەن بىرگە كوركەيىپ كەلە جاتقان ءبىلىم ورداسىنىڭ الار اسۋى ءالى الدا ەكەنى تاعى دا بەلگىلى.
ايگۇل سەيىلوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
ەرلان وماروۆ.
