ەڭ نەگىزگىسى, دانا ابايدىڭ «تولىق ادام» ءىلىمى. ءوز ولەڭدەرىندە:
«عالىم بولماي نەمەنە,
بالالىقتى قيساڭىز,
ارتىق عىلىم كىتاپتا,
ەرىنبەي وقىپ كورۋگە»,
– دەگەن اباي ويلارى حاكىمنىڭ عىلىم-بىلىمگە ۇلكەن ماعىنا بەرگەنىن دالەلدەيدى. ادامزات ءبىلىمدى بولعاندا عانا جارىققا, بيىككە جەتەدى, داميدى دەپ ءتۇسىندى. وسى ويلارىنىڭ ءمانىن اشا ءتۇسۋ ءۇشىن قاراما-قارسى ماعىنادا ناداندىق, بىلىمسىزدىك, قاراڭعىلىقتى كىنالادى. اباي ءبىلىمنىڭ نەعۇرلىم تەرەڭىن كوزدەدى. ءبىلىمدى تەرەڭدەتۋ ءۇشىن اباي «مۇلاحازا» جانە «مۇحافازا» كونتسەپتۋالدى ۇعىمدارىنا جۇگىندى, تەرەڭ ويعا سالىپ, عىلىمي ىزدەنىس جاسادى. حاكىمنىڭ وسى ىزدەنىستەرىنەن «تولىق ادام» ءىلىمى تۋدى. ول كونفۋتسيدىڭ مورال فيلوسوفياسىن مەڭگەرگەن سياقتى نەمەسە اقىننىڭ ىزدەنىس ءىلىمىنىڭ ناتيجەسى سوعان الىپ كەلگەندەي.
«كىمدە-كىم وسى جولمەن ءجۇرۋدى وزىنە شارت قىلىپ, قادام باسسا, سول تولىق ادام دەلىنەدى», دەپ «تولىق ادام» بويىنداعى قاسيەتتەردىڭ ەڭ نەگىزگىسى رەتىندە ىزگىلىكتى العا تارتتى. بۇل جەردە اباي «قۇتتى بىلىك» داستانىنداعى جاۋانمارتلىكتى ادامگەرشىلىك نەگىزدەرى رەتىندە پايدالانىپ, «تولىق ادام» كونتسەپتسياسىنا ەتيكالىق باعىت رەتىندە كىرگىزەدى. ونىڭ نەگىزىنە عىلىم, راقىم, عادالەت ەرەكشەلىكتەرىن الادى. وسى ۇشەۋىنىڭ باسىن قوسىپ, ىزدەنىپ, تولىق يگەرگەن ادام عانا «تولىق ادام» قاتارىنا قوسىلۋى مۇمكىندىگىن ايتادى حاكىم.
ابايدىڭ «تولىق ادام» ءىلىمى دۇنيەنىڭ كورىنگەن سىرى مەن كورىنبەگەن سىرىن اشىپ, وعان تولىق دەندەي العاندا, ولاردى بۇگىنگى ومىرمەن بايلانىستىرعاندا عانا ءوز تيىمدىلىگىن بەرۋى مۇمكىن. قaزىرگى ءومىر دەمەكشى, عالىم-ەكونوميست رەتىندە ايتارىم بۇل جەردە دۇنيەجۇزىلىك وزگەرىستەردى ەسەپكە الماسقا بولمايدى. وتكەن عاسىردا ەكى جۇيە: سوتسياليستىك جانە كاپيتاليستىك جۇيە بولعاندا, الەمدە تەپە-تەڭدىك ساقتالعان ەدى. سەبەبى اقش پەن كسرو تارازىنىڭ ەكى جاعى سياقتى قارجى جاعىنان دا, تاۋار جاعىنان دا, اسكەري كۇشتەرى جاعىنان دا تەڭدىكتە بولعان. كەڭەس وداعى قۇلاعاننان سوڭ, اقش ءبىر ءپوليۋستى دۇنيە ساياساتىن جۇرگىزىپ, بىلگەنىن ىستەپ, باسقالارعا ۇستەمدىكتىڭ ارقاسىندا وزدەرىنىڭ دوللارىن ارتىق ەميسسيا جاساپ, ونىڭ كولەمىن وندىرىلگەن تاۋار كولەمىنەن 10-12 ەسەگە اسىرىپ جىبەردى. الەمنىڭ دامىعان ەلدەرى, ءتىپتى, عىلىمنىڭ, جاڭا تەحنولوگيانىڭ جەتىستىكتەرىن ءبىر عانا ماقسات – بايۋ ءۇشىن پايدالاندى, ەسەپسىز تۇتىنۋ جولىنا ءتۇستى. سونىمەن كاپيتاليستىك قوعام ەسەپسىز تۇتىنۋ, بايۋ قوعامىنا اينالدى. بۇگىنگى الەمدە بولىپ جاتقان ناۋبەتتەر, كەلەڭسىزدىكتەر تىكەلەي وسىنىڭ سالدارىنان.
ابايدىڭ تىلىمەن ايتساق, ولار دۇنيەنىڭ كورىنگەن سىرىن, ماتەريالدى دۇنيەنى حالىقارالىق ترانسۇلتتىق كومپانيالارعا بەرىپ, تەك بايۋ, ۇستەمە پايدا تابۋمەن كەتتى. ال دۇنيەنىڭ كورىنبەگەن سىرى دالادا قالىپ قويدى. ول – رۋحاني قۇندىلىقتار, مادەنيەت, تاريح, ادام فاكتورىنا بايلانىستى دۇنيەلەر. كەرەك بولسا, مۇنى بيلل گەيتس سياقتى جانە باسقا دا ميللياردەرلەردىڭ وزدەرى مويىندادى. ات توبەلىندەي ادامدار بايۋدا, ميللياردتاعان ادامدار اش-جالاڭاش كۇن كورە الماۋدا, كەدەيشىلىكتە. مۇنىڭ ءتۇبى جاقسىلىققا الىپ بارمايتىنىن تەزىرەك تۇسىنگەن ءجون. الەۋمەتتىك تەڭسىزدىكتىڭ بىلايشا اسقىنۋى قازىردىڭ وزىندە ءتۇرلى ەلدەردى ب ۇلىكتەر مەن قاقتىعىستارعا الىپ كەلىپ وتىر. ۋكرايناداعى سوعىستى دا وسىنىڭ سالدارى دەسە بولادى.
دانا ابايدىڭ «تولىق ادامى» – ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك ءمانى ءالى دە بولسا اشىلماعان عىلىمي الەۋەتى جوعارى تۇجىرىم. ەكونوميكا ىلىمىندە «ەكونوميكالىق ادامدى» تەك قانا تابىس تابۋعا باعىتتالعان, كەز كەلگەن نارسەنىڭ شىعىنىنان تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدى كوزدەيتىن تۇلعا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار رۋحاني قاجەتتىلىكتەردى قاناعاتتاندىراتىن ماڭىزىن كورسەتكەن امەريكا ەكونوميسى گ.بەككەر بولاتىن. ول نەگىزىنەن ادامنىڭ مادەني, قوعامدىق-ساياسي كوزقاراستارى مەن ۇستانىمدارىنىڭ ەركىندىگىنە باسا نازار اۋداردى. ال وسى تۇستا مەنىڭ ويىمشا «ەكونوميكالىق ادام» اباي تۇجىرىمىنىڭ نەگىزىندەگى نۇرلى اقىل ء(بىلىم مەن پاراسات), جىلى جۇرەك (ادامگەرشىلىك, ادالدىق), ىستىق قايراتپەن (ەرىك, موتيۆاتسيا) قارۋلاناتىن بولسا, ەكونوميكالىق دامۋدىڭ كەمشىن تۇستارى از بولاتىن ەدى. دەمەك, كاپيتاليستىك قوعام ادامى رۋحاني نەگىزدەن قۇرالاقان بولعاندىقتان, دامىعان باتىس قوعامىنداعى قۇندىلىقتاردىڭ قۇلدىراپ كەتكەنى سودان. كوپ مەملەكەتتە ءبىر جىنىستىلار نەكەسىن زاڭمەن ماقۇلداۋدىڭ ءوزى كوپ جايدى اڭعارتادى. دەمەك, ءبىز ەكونوميكا مەن تەحنولوگيادا ەۋروپاداي, اقش-تاي دامۋعا ۇمتىلعانىمىز دۇرىس, الايدا ۇلتتىق نەگىزىمىزدەگى رۋحاني قۇندىلىقتارىمىزدى وزەگىمىز ەتىپ العانىمىز ءجون.
بىزگە دە كەيدە سول ەۋروپا كەڭەسشىلەرىنىڭ ارقاسىندا دۇنيەنىڭ كورىنگەن سىرىنا, قوعامنىڭ زاتتىق الەمىنە باسىمدىلىق بەرىپ, مۇناي-گازىمىزدى, جەراستى بايلىعىن تەزىرەك الساق, شەتەلگە ساتىپ بايىساق دەپ جۇرگەندەر دە از ەمەس. ويلاعانىن جاساپ تا ۇلگەردى, بايلارىمىز دا جەتەدى. ال ۇكىمەت پەن پارلامەنت سولاردىڭ شوتىن جاۋىپ جۇرگەن سياقتى بولىپ كورىنەدى. ايتپەسە, وندىرىلگەن مۇناي كولەمىنىڭ 28%-اق بىزدە, ال 72%-ى شەتەل كومپانيالارىنىڭ قولىندا ەكەنىن قالاي تۇسىندىرۋگە بولادى؟ نەگە ولار تۇسكەن بارلىق تابىستى شەتەلگە الىپ كەتۋى كەرەك؟ ءبىزدىڭ شەنەۋنىكتەر ابايدىڭ «پايدا ويلاما, ار ويلا» دەگەن وسيەتىن ۇمىتقان بولار؟ وكىنىشكە قاراي, ەگەمەندىك العان وتىز جىل ىشىندە ابايدىڭ وي-وركەنيەتىن مۇقيات زەردەلەگەندە, باياعىدا جۇيەنى باسقا ارناعا سالىپ, شەتەل ۇستەمدىگىندە كەتپەس ەدىك. قازىپ جىبەرسەك, بۇل جەردە كەشىرىلمەيتىن قاتەلىكتەر كوپ.
اشىعىن ايتقاندا, ءبىز ەلىكتەپ كەلگەن جاhاندىق دامۋدىڭ قازىرگى ماتەرياليستىك مودەلى ءتيىمسىز ەكەنىن مويىنداۋ كەرەك. ءبىز ميللياردتاعان ادامعا ەندەميالىق كەدەيشىلىك جاعدايىندا ءومىر سۇرۋگە جاعداي جاساپ وتىرمىز. العا جىلجۋعا جاڭا جول تابۋ كەرەك. سوندىقتان جۇيەلىك ءتاسىلدى قاراستىرا وتىرىپ, ماسەلەلەردىڭ شەشىمىنىڭ ادەكۆاتتىلىعىنىڭ, تۇتاستىلىعىنىڭ جاۋابىن ىزدەگەن دۇرىس. ولاردىڭ ىشىندە, باستىسى ─ دۇنيەتانۋعا گۋمانيستىك پارمەن بەرۋ, دۇنيەنىڭ كورىنبەگەن سىرىن, رۋحاني-ىزگىلىك باعىتتارى, قادامدارى مەن سانانى وياتۋ يدەيالارىن تۋدىرۋ. قازىر ححl عاسىردا ادامي اقىل-كۇي مەن رۋحقا سەنەتىن ۋاقىت كەلدى, ايتپەسە, وتە قاۋىپتى اپاتقا دۋشار بولۋىمىز مۇمكىن. ماسەلە, قوعامنىڭ ادامگەرشىلىك تۇرعىدان ءب ۇلىنۋ قاۋپى جونىندە بولىپ تۇر. ادامزاتتىڭ دامۋىن شىعىسقا بۇرىپ, ونى زاتتىق جۇيەدەن رۋحاني, قوعامدى ىزگىلەندىرۋ رەلسىنە تۇسىرگەن جاعدايدا الەم تىنىشتانادى, تۇراقتى داميدى.
«وسىلاردىڭ ءبارىن قالاي ىسكە اسىرۋ كەرەك؟» دەگەندە, دانا ابايدىڭ «تولىق ادام» ىلىمىنە قايتا ورالامىز. سوندا زاڭدى سۇراق تۋى مۇمكىن: «تولىق ادام كىم ءوزى؟ ونىڭ ۇلگىسى ءبىزدىڭ ارامىزدا بار ما؟ ءوزى كىمنەن ونەگە-وسيەت الىپ, كىمگە قاراپ بوي مەن وي تۇزەي الامىز؟», ت.ب. ارينە بار! تۇركى حالقى, قازاق حالقى – كەمەڭگەر حالىق. ولاردى وسى كىتاپتاعى تاريحي ۇلى تۇلعالاردان كورۋگە بولادى. ءدال قازىرگى ۋاقىتقا كەلسەك, مەن ابايدىڭ «تولىق ادام» ۇلگىسى دەپ, كەشە عانا ومىردەن وتكەن اكادەميك, زاڭعار تۇلعا سالىق زيمانوۆ پەن زاتى نەمىس بولسا دا, ءدىلى قازاق, حالىق جازۋشىسى گەرولد بەلگەردى, پروفەسسور تۇرسىنبەك كاكىشەۆتى ايتار ەدىم. ۇشەۋىنىڭ دە ومىرىنە, ىستەگەن ىستەرىنە ۇڭىلسەڭ, «ەلىم», دەپ «ەگەمەندىگىم», دەپ تىرشىلىگىندە تەك شىندىقتى ايتىپ شىرىلداپ, بىلىكتى ۇسىنىس-يدەيالاردى ايتىپ تا, جازىپ تا كەتتى. قازاق حالقىن قالاي ىزگىلەندىرەمىن دەپ ومىرلەرى كۇرەسپەن ءوتتى. ولار باسقاعا جاقپاسا دا حالىققا جاقتى, ەلدىڭ سۇيىكتىسى بولدى. مىنە, ابايدىڭ «تولىق ادام» اماناتىن ورىنداعان دەپ وسىنداي تۇلعالاردى ايتۋعا بولار ەدى. جاستار وسى تۇلعالاردىڭ ەڭبەگىن وقىپ, ونەگە السا ەكەن.
مەنىڭشە, ادام «تولىق ادام» بولعاندا عانا قوعامعا شىن پايداسىن تيگىزەدى. ادام ءوز ماقساتىنا ادال بولعاندا عانا اقىل-ويى ەشتەڭەگە تاۋەلدى ءھام قولى بايلاۋلى بولمايدى. تەك تاۋەلسىز وي عانا كەمەل ىستەرگە باستايدى. تولىق ادامعا بيلىكتىڭ دە, بايلىقتىڭ دا كەرەگى جوق. دۇنيەنىڭ قىزىقتارىن, ءناپسىنى, باسقانى ۇمىتىپ, تەك ەلىنە, حالقىنا قىزمەت ەتۋدى ويلايدى, ەل يگىلىگى جولىندا بارىن سالادى. ونىڭ بويى رۋحاني تازارعان كەزدە التىنشى سەزىمى اشىلۋى مۇمكىن, سول كەزدە ءوزى ويلاماعان مۇمكىندىكتەرگە قول جەتكىزۋى كادىك. ونىڭ وي-ءورىسىنىڭ بيىكتىگى جوعارىلاپ ءجاي ادامدار كورە المايتىن دەڭگەيگە شىعىپ, جاڭا دۇنيەلەردى ۇسىنا الادى. قوعامنىڭ جاڭارۋى دەپ وسى ىستەردى ايتۋعا بولادى.
ابايدىڭ «تولىق ادام» ءىلىمىن شىعىستىق رۋحاني دامۋ جۇيەسىمەن ۇشتاستىرىپ, وسىلاردى دۇنيەجۇزىلىك وي وركەنيەتىنىڭ دامۋىمەن جۇيەلى تۇردە سينتەز جاساپ, جانداندىرۋعا بولادى دەپ ويلايمىن. ول ءۇشىن بىزگە ماتەريا مەن سانانى, رۋحتى ءبىر جۇيە رەتىندە قاراستىراتىن جاڭا يدەيالار كەرەك, بۇل ءبىزدىڭ باتىستىق جۇيەدەن باستى ايىرماشىلىعىمىز بولماق. ول دەگەن: ۇلى جىبەك جولىن جانداندىرۋ, تۇركىستاندى قايتا جاڭعىرتۋ, ۇلكەن ەكونوميكالىق بەلدەر جاساۋ, رۋحاني, لوگيستيكالىق جوبالار ۇسىنۋ, ت.ب.
ەڭ ماڭىزدىسى ─ ادام, ونىڭ ىشكى الەمى, وتباسىلىق ۇرپاق تاربيەسى, ۇلتتىق ءداستۇردى جاڭعىرتۋ. سەبەبى, جاڭا پوستيندۋستريالدى وركەنيەتتە ءبىرىنشى كەزەككە ادام فاكتورى مەن رۋحاني سانا قويىلۋى كەرەك. بۇل دەگەنىمىز ─ ابايعا جۇگىنۋ. وسى ورايدا, ءبىر ۇسىنىس ايتقىم كەلەدى. ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدە عالىمداردىڭ قاتىسۋىمەن «حاكىم ابايدىڭ تولىق ادام ءىلىمىنىڭ جول كارتاسىن» جاساۋ كەرەك. بارلىق وقۋ ورىندارىندا ابايدىڭ تولىق ادام ءىلىمىن جول كارتاسىمەن وقىتۋ ارقىلى ءبىز قوعام ءومىرىن ىزگىلەندىرە الامىز, وركەنيەتكە جاڭاشا بەت بۇرامىز. اباي ارمانداعان زامان ەندى تۋادى. ءالى كوپ كەشىكپەي دۇنيەجۇزى ابايدى كونفۋتسي مەن نوسترادامۋستاي وقيتىن بولادى. ابايدىڭ فەنومەنىن سوندا عانا ادامزات تۇسىنەتىن بولادى.
جاھاندانۋداعى وزگەرىستەرگە قاراساق, ەندىگى باعىت-باعدار شىعىسقا, تىنىق مۇحيتىنىڭ ۇلكەن ايماعىنا اۋىسۋدا. بۇل ءبىز ءۇشىن قاراپايىم تىلمەن ايتساق, بۋددا, لاو-تسزى, كونفۋتسيگە, فارابيگە, ناۋايعا, ابايعا بەت بۇرۋ دەگەن ءسوز. سوندىقتان شىعىس فيلوسوفياسىن قايتا جاڭعىرتۋ كەرەك.
سەبەبى ححl عاسىردا تسيۆيليزاتسيالىق دامۋ سوعان الىپ بارا جاتىر. جاھاندانۋ ۇدەرىسى رۋحاني سالاعا مەيلىنشە كۇشتىرەك ەنە باستادى. ادامنىڭ رۋحاني ساناسىنا, الەمدىك پسيحولوگيانىڭ وزگەرۋىنە باتىل وزگەرىستەر جاسالىنۋى قاجەت. بۇل حالىقارالىق قاتىناستاردا قۇقىقتىڭ ساقتالۋىنا, كەلىسىم مەن بەيبىتشىلىككە الىپ كەلەدى. وعان ءوتۋ – بۇرىنعى يدەولوگيالىق پوستۋلاتتاردى قايتا قاراستىرۋدان باستالادى. مىسالى, ەكونوميكا جاعىنان الىپ قارايتىن بولساق, ونى ابستراكتىلى تۇتىنۋشىنىڭ قاجەتتىلىگىن قاناعاتتاندىرۋعا ەمەس, ناقتى ادامنىڭ تۇتىنىمىنا باعىتتاۋ كeرەك. مىسالى, جاڭا ۇسىنىس رەتىندە ء«ار ادامعا الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق نورماتيۆتەردى ەنگىزۋ جولىمەن عانا ادام كاپيتالى سالاسىندا كەدەيشىلىكسىز ءومىردى قامتاماسىز ەتۋگە بولادى».
ءالى دە بولسا عۇلاما اباي تۋرالى ويشىل اقىن شاكارىمنىڭ پىكىرىن ەستەرىڭىزگە سالايىن: «اباي قازاقتان بولەك, دانا كىسى ەدى… يبراگيم مىرزانىڭ تۇراعى قازاق ءىشى بولعاندىقتان, قادىرى ازىراق ءبىلىندى. ولاي بولماعاندا, دانىشپان, حاكىم, فيلوسوف كىسى ەدى». شاكارىمنىڭ اباي تۋرالى پىكىرىن اقىن ماعجان جۇماباەۆ ولەڭىمەن دالەلدەيدى:
شىن حاكىم, ءسوزىڭ اسىل – باعا جەتپەس,
ءبىر ءسوزىڭ مىڭ جىل جۇرسە,
ءدامى كەتپەس.
قارادان حاكىم بولعان سەندەي جاننىڭ
الەمنىڭ قۇلاعىنان ءانى كەتپەس.
مىنە, اباي ءومىر سۇرگەن زامان كەتكەنىمەن, بۇگىندە ابايدى ماعجان ايتقان الەم ارەناسىنا ۋاقىتتىڭ, تاعدىردىڭ ءوزى الىپ كەلىپ وتىر. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – ابايدىڭ «تولىق ادام» ىلىمىنە تەرەڭ بويلاۋ. ۇلى ويشىلدىڭ وي وركەنيەتىن ىسكە اسىرۋ كەزەڭى كەلدى. ابايدى وقۋ, تانۋ, ويلارىنىڭ تەرەڭىنە ءۇڭىلۋ, مارجانىن تەرۋ – ويشىلدىڭ وي وركەنيەتىنە مويىن بۇرۋ بولىپ تابىلادى. سوندا عانا رۋحاني بيىكتىككە قولىمىز جەتپەك, سوندا عانا جاڭا وركەنيەت ەسىگىنەن «تولىق ادام» بولىپ اتتاي الامىز.
قازاقتىڭ تەربەلىپ وسەر بەسىگى – ەسكى جۇيەنىڭ سەنىپ كەلگەن شەتەل ناسيحاتشىلارى مەن توني بلەر سياقتى اقىلى كەڭەسشىلەرى ەمەس, ول ابايدىڭ شىعارمالارى, قارا سوزدەرى, شىعىس فيلوسوفياسى. ۇلى اباي شىعىس دالاسىندا رۋحاني رەۆوليۋتسيا جاساعان الەمدىك تۇلعا. ويشىل حاكىمدى ءوزىنىڭ وسى لايىقتى بيىگىنە كوتەرۋ ءبىزدىڭ پارىزىمىز. اباي ءىلىمى بىزگە ماتەماتيكانىڭ كوبەيتۋ كەستەسىن ءبىلۋ سياقتى, سانامىزعا «ستاندارت» بولىپ بويعا سىڭسە قوعامنىڭ العا جىلجۋىنا ۇلكەن اسەرى بولارى ءسوزسىز. ءار جەكە ادام: «مەن ىشكى جان دۇنيەمنىڭ جۇماعىنا قالاي كىرەم؟ وسى ومىردە كىرە الام با؟» دەگەن ساۋالدى ءوز-وزىنە قويىپ, سونى اباي ءىلىمى ارقىلى شەشۋگە تىرىسۋى كەرەك. ابايدىڭ «تولىق ادام ءىلىمىن» يگەرگەن جاس قازاق ءوزىن دە, ەلىن دە باقىتتى ەتەدى.
كەلەشەككە كوز سالساق, الەمنىڭ پوستيندۋستريالدى دامۋ كەزەڭىندە قوعامدى ىزگىلەندىرۋ زامانىنىڭ مورالدىق كودەكسىن جاساقتاعاندا, باسقا الەمدىك دانىشپاندارمەن بىرگە, ابايدىڭ وي وركەنيەتى, ونىڭ «تولىق ادام» ءىلىمى, اسىل سوزدەرى سول مورالدىق كودەكستىڭ ىرگەتاسىنىڭ ءبىرى بولىپ قالاناتىنىنا نەگىز مول جانە دە ولار ─ كۇللى ادامزات ۇستاناتىن مۇراتتار... وسىعان دايىندىق رەتىندە قازاقستاندا, جىبەك جولىندا, مۇمكىن سەمەيدە «اباي اتىنداعى رۋحاني اكادەميا» اشىپ, سول اكادەميادا ابايدىڭ مۇراسىن, شىعىس فيلوسوفياسىن زەرتتەيتىن, ەۋرازيا كەڭىستىگىنە عىلىمي كادرلار دايارلايتىن ورتالىقتار قىزمەت ەتسە, وركەنيەتتىڭ دامۋىنا ۇلكەن سەپتىگىن تيگىزەر ەدى. دانا ابايعا قايتا بەت بۇرۋ جاڭا قازاقستاننىڭ تالابى.
كەمەلىنە كەلگەن تولىق ادام ءوزىنىڭ بىلىكتىلىگى سونشا جوعارى بولعاندىقتان, ول ادامزات الدىنا, جالپى الەمگە باعالى, وتە قۇندى رۋحاني دۇنيەلەر, جاڭالىقتار الىپ كەلەدى, جاڭا وركەنيەتكە جول
اشادى.
ەگەر ءبىز ەگەمەندىگىمىزدى العالى وسى ۋاقىتقا دەيىن كۇن كورۋ ءۇشىن ءومىر ءسۇرىپ كەلسەك, ال ەندى الداعى ۋاقىتتا قوعام ءۇشىن ءومىر سۇرەتىن, الەۋمەتتىك يننوۆاتسياعا قىزمەت ەتەتىن كۇن دە تۋادى. سول ۋاقىتتا اركىمنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى جانە رۋحاني الەۋەتى ەڭ جوعارى دەڭگەيدە بولماق. سوندا عانا قوعام جاڭارىپ, ءبىز دانا ابايدىڭ وي-وركەنيەتىنە قول جەتكىزىپ, الەمدىك وركەنيەتكە ەنە الامىز.
ورازالى سابدەن,
قازاقستان عالىمدار وداعىنىڭ پرەزيدەنتى,
مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى
