ەلدىكتى ەڭسەلەندىرگەن ءتور

كەشە “قازاقستاننىڭ ەقىۇ-داعى توراعالىعى: الدىن الا قورىتىندىلار جانە كەلەشەگى” اتتى جىل سايىنعى ءVىىى الماتى كونفەرەنتسياسى بولىپ ءوتتى. قازاقستان پرەزيدەنتى جانىن­داعى ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينس­تيتۋتى, ەقىۇ-نىڭ استانا­دا­عى ورتالىعى جانە ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ ۇيىتقى بولعان وسىناۋ كونفەرەنتسياعا قاتىسۋ­شى­لاردىڭ­ ءبىراۋىزدى پىكىرى مىناداي: ەقىۇ توراعالىعىنداعى قازاق­ستان­نىڭ قىزمەتىن الەمدىك قو­عامداستىق جوعارى باعالايدى. كونفەرەنتسياعا وتە بەدەلدى وتاندىق جانە شەتەلدىك عالىمدار مەن ساراپشىلار كەلگەن بولاتىن. ونىڭ جۇمىسىنا پارلامەنت سە­نا­تىنىڭ حالىقارالىق قاتىناستار, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك ءجونىن­دەگى كوميتەتىنىڭ توراعاسى قۋانىش سۇلتانوۆ, ەقىۇ-نىڭ استاناداعى ورتالىعى باسشىسىنىڭ ورىن­با­سا­رى جاننەت كلەتتسەر, ەرەكشە تاپ­سىرمالار جونىندەگى ەلشى, قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى ەقىۇ دەپارتامەنتى­نىڭ ديرەكتورى سەرجان ابدىكارى­موۆ, سونداي-اق ەلىمىزدە اككرە­دي­تا­تسيالانعان ديپلوماتيالىق كور­پۋس وكىلدەرى قاتىستى. – قازاقستاننىڭ توراعالىعىن پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ ستراتەگيالىق ۇلتتىق جوبا رەتىندە ايقىندادى, – دەپ اتاپ كورسەتتى قۋانىش سۇلتانوۆ. – مۇنىڭ ءبىز­دىڭ ەلىمىزدىڭ بۇگىنى مەن بولاشاعى ءۇشىن ماڭىزى زور. سونىمەن بىرگە, ءبىزدىڭ قۇرمەتتى ميسسيامىز ەقىۇ-نىڭ ءوزى ءۇشىن دە ماڭىزدى بولسا كەرەك. شىنىندا دا, سەناتور ايتسا ايت­قانداي, رەسپۋبليكامىز وسى حالىقارالىق ۇيىمنىڭ قىزمەتىنە سۇبەلى ۇلەس قوسۋدا, جاڭاشىلدىق تا­نىتۋدا. ەقىۇ-نىڭ بارلىق باعىتتارى بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ, كوڭىلدەگىدەي ءناتي­جە­لەر­گە قول جەتكىزىلۋدە. ۇيىم ءتىر­شىلىگىنە جاڭا سەرپىن بەرىلگەندىگىن بۇكىل الەم بايقادى. كونفەرەنتسيادا اقش-تىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكى­لەتتى ەلشىسى  ريچارد حوۋگلاندتىڭ ءبىزدىڭ رەسپۋبليكامىزدىڭ ەقىۇ توراعالىعى رولىندە ءوزىن ايتار­لىق­تاي جاقسى  قىرىنان تانىت­قان­دىعى جونىندەگى پىكىرى كەلتىرىلدى. مىسالى, ول قىرعىزستانداعى سايا­سي داعدارىستى شەشۋدە نەگىزگى ءرول­دى اتقاردى. ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ بەي­بىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى نىعاي­تۋداعى باستامالارى – ەۋرازيا قۇرلىعىندا عانا ەمەس, بۇكىل جەر شارى اۋقىمىندا دا مويىندالعان قۇبىلىس. سولاردىڭ قاتارىندا يادرولىق قاتەردى تاراتپاۋدى, ۇلت­ارالىق جانە دىنارالىق ۇنقاتى­سۋ­لاردى دامىتۋ ءۇشىن جاعداي جاسا­لۋىن, ەنەرگەتيكالىق, كولىك قاۋىپ­سىزدىگى پروبلەمالارىن جانە اۋعان­ستانداعى احۋالدى تۇراقتاندىرۋ ماسەلەلەرىن شەشۋگە كومەكتەسۋدى اتاۋعا بولار ەدى. ساليقالى فورۋمدا جاننەت كلەتتسەر بىلاي دەپ مالىمدەدى: – ەقىۇ قازاقستان توراعا­لى­عى­مەن ءوزىن ەۋرو-اتلانتيكا جانە ەۋرازيا وڭىرلەرىندەگى قاتىسۋشى ەلدەردىڭ بىرلەسكەن, عالامدىق اۋقىمداعى جانە ءبىرتۇتاس قاۋىپ­سىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءتاجىري­بەسىن ەنگىزۋگە ءازىر ءارى قابىلەتتى قۋات­تى ۇنقاتىسۋ تۇعىرى رەتىندە تانىتىپ وتىر. وسى ورايدا قازاق­ستان توراعا­لىعى ۇيىمنىڭ بارلىق ينستيتۋت­تارى­نىڭ ءوزارا تىعىز ءىس-قيمىل ءبىر­لىگىن جانە ولاردىڭ ءمۇد­دەلى تاراپ­تارمەن ىنتىماقتاستى­عىن قامتا­ماسىز ەتىپ وتىرعاندىعى عانيبەت. كونفەرەنتسيادا ەلىمىزدىڭ ۇيىم توراعاسى قىزمەتىندەگى قا­جىر-قايراتى, سونداي-اق تولەرانت­تى­لىق, گەندەرلىك تەڭدىك, ادام ساۋ­داسىمەن كۇرەس ماسەلەلەرىنە ارنال­عان الداعى حالىقارالىق ءىس-شارالار تولىق ءارى ەگجەي-تەگجەيلى تالداندى. اسىرەسە, زاڭنىڭ ۇستەم­دىك ەتۋى, ادامنىڭ نەگىزگى ارتىقشى­لىق­تارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ ساقتالۋ پروبلەمالارىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. جيىنعا قاتىسۋ­شى­لار تاراپىنان پرەزيدەنت نۇرسۇل­تان نازارباەۆتىڭ استانادا ەقىۇ ءسامميتىن شاقىرۋ تۋرالى باس­تاماسى كەڭ قولداۋ تاپتى. كونفەرەنتسيادا باتىس پەن شىعىس اراسىنداعى ۇنقاتىسۋدى ودان ءارى ورىستەتۋ جونىندە بىرقاتار تىلەكتەر مەن ۇسىنىستار ايتىلدى. قازاقستان ستراتەگيالىق زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى بولات سۇلتانوۆ ۇيىمنىڭ اتىن ەۋرازيا­داعى قاۋىپسىزدىك پەن ىنتىماق­تاس­تىق ۇيىمى دەپ اتاۋ جونىندەگى ويىن ورتاعا سالدى. از ۇلتتار ءىس­تەرى جونىندەگى جوعارعى كوميسسار­دىڭ كەڭسەسىن گااگادان استاناعا, دەموكراتيالىق ينستيتۋتتار جانە ادام قۇقىعى بيۋروسىنىڭ شتاب-پاتەرىن ۆارشاۆادان, مىسالى, تبي­ليسيگە نەمەسە بىشكەككە كوشى­رۋ ماسەلەسىن قاراعان ابزال بولار ەدى. قالاي بولعاندا دا, قازاقستان ۇسىنىپ وتىرعان ەقىۇ-نى جاڭارتۋ ۇدەرىسى بيىلعى جىلمەن شەكتەلمەي, بولاشاقتا دا جالعاسا بەرمەك. قورعانبەك امانجول.