يننوۆاتسيا – ءداۋىر تالابى

كەشە قالا اكىمدىگىنىڭ ۇلكەن ءماجىلىس زالىندا ءى استانالىق يننو­ۆا­تسيالىق فورۋم بولىپ ءوتتى. ونى استانا قالاسىنىڭ اكىمدىگى مەن قازاق ۇلتتىق جاراتىلىستانۋ عى­لىم­دارى اكادەمياسى ۇيىمداستىر­دى. فورۋمعا ەلىمىزدىڭ جەتەكشى تەح­ني­كالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ رەكتورلارى, بەلگىلى عالىمدار, عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارى مەن يننوۆاتسيالىق قورلاردىڭ باسشى­لا­رى جانە قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرلەرىندەگى ءىرى كاسىپورىنداردىڭ وكىلدەرى, بارلىعى 200-دەن استام دەلەگات قاتىستى. ءى استانالىق يننوۆاتسيالىق فورۋمدا قالا اكىمى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ, سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى, قازاق ۇلتتىق جاراتىلىستانۋ عى­لىمدارى اكادەمياسىنىڭ پرەزي­دەنتى نۇرتاي ابىقاەۆ, يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ۆيتسە-ءمينيسترى نۇرمۇحامەت ابدىبەكوۆ, “اتامەكەن” وداعى” ۇلتتىق ەكونو­مي­كالىق پالاتاسىنىڭ توراعاسى ازات پەرۋاشەۆ, قازاق ۇلتتىق جا­راتىلىستانۋ عىلىمدارى اكادە­ميا­سىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى, “پا­راسات” ۇلتتىق عىلىمي-تەحنيكالىق حولدينگى” اق-تىڭ باسقارما توراعاسى نۇرالى بەكتۇرعانوۆ جانە باسقالار سويلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستا­ماسى بويىنشا العاش رەت وتكىزىلىپ وتىرعان بۇل فورۋمنىڭ باستى ماقساتى, ەلىمىزدىڭ باس قالاسىنىڭ ەكونوميكاسىنا زاماناۋي وزىق تەحنولوگيالاردى كەڭىنەن ەنگىزىپ, ەلوردامىزدا يننوۆاتسيالىق قىز­مەتتى جانداندىرۋ ماقساتىنداعى ديالوگ الاڭىن قۇرۋ بولىپ تابى­لادى. وسى ورايدا ەلوردانىڭ يننوۆاتسيالىق قىزمەتىن دامىتۋ ءۇشىن عىلىم, ءبىلىم جانە جوعارى تەحنيكالىق ينستيتۋتتاردىڭ, وزىق تەحنولوگيالارمەن جۇمىس ىستەيتىن جەتەكشى كاسىپورىنداردىڭ ورتاق ماقسات جولىنداعى قىزمەتتەرىن ۇيلەستىرىپ, استانا قالاسىنىڭ ەكونوميكاسىنا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە بارىنشا قولايلى جاعداي تۋعىزۋ, ومىرگە كەلگەن يننوۆاتسيالىق جوبالاردى بىرلەسە ءىس جۇزىنە اسىرۋ بولىپ تا­بى­لادى. “يننوۆاتسيا – بۇل بۇگىنگى قوعام مەن زاماننىڭ جوعارى تالا­بىنا ادام يدەياسىنىڭ لايىقتى جاۋابى. يننو­ۆاتسيالىق دامۋ ۇردىسىندە ەڭ باستى تۇ­عىر عىلىم مەن تاجىريبەنىڭ تۇتاس­تىعى بولۋى قاجەت. يندۋستريالان­دىرۋ ءداۋىرى­نىڭ تالابى دا وسى”, دەدى استانا قالاسىنىڭ اكىمى ي.تاسما­عامبەتوۆ فورۋمدا سويلەگەن سوزىندە. استانا اكىمدىگىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا, 2009 جىلى ەلوردادا 8 جاڭا يننوۆاتسيالىق ءوندىرىس ىسكە قوسىلعان. 2010 جىلى ناق وسىنداي تاعى دا 6 ءىرى ءوندىرىس وشاعى پايدالانۋعا بەرىلمەك. قازىرگى ۋاقىتتا قالانىڭ يندۋستريالىق پاركىندە جالپى قۇنى 170 ميل­ليارد تەڭگە بولاتىن 41 ءىرى جوبا ءجۇ­زەگە اسىرىلۋدا. بۇل جوبا­لار­دىڭ ارقايسىسى باس قالامىزدىڭ دامۋى جولىنداعى يننوۆاتسيالىق ۇدەرىستىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەپ كەتۋىنىڭ كەپىلى بولا الادى. فورۋم شەڭبەرىندە ەلىمىزدىڭ ءارتۇرلى وڭىرلەرىنەن كەلگەن عا­لىم­داردىڭ عىلىمي-يننوۆاتسيالىق جوبالارى تانىستىرىلىپ, ارنايى اشىلعان كورمەدە بىرقاتار جاڭا عىلىمي-يننوۆاتسيالىق جۇمىستار­دىڭ تۇساۋى كەسىلدى. وسى ورايدا, قالا اكىمدىگى مەن جەتەكشى كاسىپ­ورىندار باسشىلارىنىڭ قىزىعۋ­شى­لىعىن تۋدىرعان بىرقاتار جو­بالاردى اتاپ وتۋگە بولادى. شى­عىس قازاقستان وبلىسىنىڭ “ال­تاي” وڭىرلىك  عىلىمي-تەحنيكالىق پاركى” اق پەن “پاراسات” حولدينگى ۇسىنعان جىلىتۋ جۇيەلەرىنىڭ قۋا­تى مەن ساپاسىن ارتتىراتىن جىلۋ سورعىلارى قوندىرعىلارى استانا قالاسىنىڭ كوممۋنالدىق كاسىپ­ورىندارىندا وندىرىسكە ەنگىزىلەتىن بولدى. سونداي-اق “پاراسات” حولدينگىنىڭ “فيزيكا-تەحنيكالىق ينستيتۋتى” جشس جاساپ شىعار­عان ەرەكشە جارىق بەرەتىن ديودتى شامدار ەنەرگيا قۋاتىن ۇنەمدەۋگە ءتيىمدى جول اشادى. وسى ينستي­تۋتتىڭ عالىمدارى ويلاپ تاپقان ەلەكتر ەنەرگياسىن گەنەراتسيالاۋ ءۇشىن قولدانىلاتىن  قابىرشىقتى پلەنكالاردى پايدالانۋ ارقىلى كۇن ساۋلەسى قۋاتىنان ەلەكتر ەنەر­گياسىن ءوندىرۋ قوندىرعىلارى دا قالا كاسىپورىندارى ماماندارى­نىڭ قىزىعۋشىلىعىن وياتتى. س.تورايعىروۆ اتىنداعى پاۆ­لو­دار مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى جاساعان پلانەتارلىق رەدۋكتورلارى بار جەل-ەنەر­گە­تيكالىق قوندىرعىلارى, ءال-فارابي اتىنداعى قازمۋ عالىم­دارى ۇسىنعان اسفالت-بەتون قوسپالارىنا پايدالانىمنان شىققان اۆتوكولىك شينالارىنىڭ ۇنتاقتارىن قوسۋ تەحنولوگياسى, “سەيسمولوگيا ينستيتۋتى” جشس ۇسىنعان ۆياچەسلاۆ سۋ قويماسىنىڭ پايدالانۋ مەرزىمىنىڭ سەنىمدىلىگىن انىقتايتىن جوبالار ەلوردا­مىزدىڭ ەكونوميكاسىنا كەڭىنەن قولدانىلاتىن بولدى. فورۋمدا ەلىمىزدىڭ ەكونوميكا سالاسىن دامىتۋعا جانە ونىڭ عىلىمي الەۋەتىن ارتتىرۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن “فيتوحيميا” حالىق­ارالىق عىلىمي-وندىرىستىك حول­دينگى” اق پرەزيدەنتى سەرعازى ادە­كەنوۆكە “قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆ اتىنداعى التىن مەدال”, د.سەرىكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى عالىم­قايىر مۇتانوۆقا ء“ال-فارابي اتىنداعى التىن مەدال”, ق.جۇ­بانوۆ اتىنداعى اقتوبە مەملە­كەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى كەنجەعالي كەنجەباەۆقا ء“ال-فارابي اتىنداعى كۇمىس مەدال” تاپسىرىلدى. فورۋم قورىتىن­دىسىندا استانا قالاسىنىڭ اكىم­دىگى, قازاق ۇلتتىق جاراتىلىس­تانۋ عىلىمدارى اكادەمياسى جانە “اتامەكەن” وداعى” ۇەپ اراسىندا ۇشجاقتى ءوزارا يننوۆاتسيالىق ءارىپ­تەستىك مەموراندۋمىنا قول قويىلدى. جىلقىباي جاعىپار ۇلى.