اۋە كومپانيالارىنىڭ الەۋەتى

بيىل اتالعان سالاداعى جە­تىس­تىكتەر جولاۋشىلار تاسى­مالىنىڭ ۇلعايۋىنان بايقا­لادى. جىل باسىنان بەرگى 10 ايدا قازاقستاندىق اۋە كومپانيالارى شامامەن 9 ملن ادامدى تاسىمالدادى. بۇل 2021 جىلداعى كورسەتكىشتەن 16%-عا (7,7 ملن جولاۋشى) كوپ. مى­سا­لى, Air Astana كومپانيا­سىندا جولاۋشىلار اعىنى شا­مامەن – 3,4 ملن ادامعا, FlyArystan كومپانياسىندا – 2,6 ملن ادامعا جۋىقتاپ, SCAT كوم­پانياسىندا جولاۋشىلار سانى – 2,4 ملن-عا جانە Qazaq Air-دا 500 مىڭ ادامعا وسكەن.

يندۋستريا جانە ينفرا­قۇ­رىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى قايىربەك وسكەنباەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قازاقستاندىق اۋە كەمەلەرىنىڭ پاركى 2025 جىلعا دەيىن 51 ۇشاقپەن تولىق­تى­رىلادى. وسى جىلى وتاندىق اۆياكومپانيالاردىڭ پاركى 10 جاڭا ۇشاقپەن تولىقتى. ماسەلەن, SCAT كومپانياسىنىڭ اۋە كەمەلەر پاركى 5 ۇشاقپەن تولىقسا, FlyArystan 3 ۇشاق جانە Air Astanا 2 اۋە كەمەسىن ساتىپ الدى. جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 4 جاڭا ۇشاق پايدالانۋعا بەرى­لەدى. ازاماتتىق اۆيتسيا ۇشاقتارىنىڭ جاڭارۋى رەيس­تەر­دىڭ كەشىگۋىن ازايتۋعا, تاسىمالداۋ سىيىمدىلىعىن ارتتىرىپ, جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا, سونداي-اق قازاقستاندىق اۋە تاسى­مالداۋشىلاردىڭ ۇشۋ گەوگرافياسىن كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

2022 جىل وتاندىق ازاماتتىق اۆياتسيا قىزمەتى ءۇشىن ەلەۋلى وقي­عا­لارعا تولى بولدى. ما­سە­لەن, ۇشۋ قاۋىپسىزدىگىنىڭ دەڭ­گەيىن ودان ءارى كۇشەيتۋگە باي­لا­نىستى نەگىزگى جوسپار جۇيەلى تۇردە ورىندالىپ كەلەدى. بۇل ورايدا ەۋروپالىق كوميس­­سيانىڭ قازاقستانداعى ۇشۋ قا­­ۋىپ­­سىزدىگىنىڭ دەڭگەيىن وڭ با­عا­لاۋى ماڭىزدى جەتىس­تىك­تەر­دىڭ ءبىرى سانالادى. سونداي-اق يكاو اسسامبلەياسىنىڭ 41-سەسسياسىندا اتالعان حالىق­ارا­لىق ۇيىمنىڭ باس حاتشىسى قازاقستانداعى ازاماتتىق اۆياتسيا قىزمەتىن رەتتەۋدىڭ ەۋروپالىق مودەلىن ەنگىزۋدى جوعارى باعالاپ, بۇل يكاو-نىڭ قاۋىپسىزدىك ستاندارتتارىنا تولىق ساي كەلەتىن الەمدەگى ەڭ وزىق ءارى ءتيىمدى تەتىكتەردىڭ ءبىرى ەكەنىن ايتتى. ياعني ەلىمىز جوعارىداعى حالىقارالىق ازا­ماتتىق اۆياتسيا ۇيىمىنىڭ تالابىن 84%-عا ورىنداپ وتىر.

قازىر قازاقستاندىقتار الەم­نىڭ 29 ەلىنە تىكەلەي رەيس­تەرمەن ۇشا الادى. ىشكى اۋە رەيستەردى اپتاسىنا 687 رەيس جيىلىگىمەن 57 باعىت بويىنشا 5 وتاندىق اۋە كومپانيا­سى ورىندايدى. وسى جىلى NEOS اۋە كومپانياسى الماتى – ميلان, «ەير استانا» كومپانياسى الماتى – يراكليون, Vietjet Air كومپانياسى الماتى – نحا ترانگ, Jazeera Airways كومپانياسى تۇركىستان – كۋۆەيت, AnadoluJet كومپانياسى الماتى – انكارا مەن استانا – انكارا جانە Pegasus Airlines كومپانياسىنىڭ ال­ماتى – انكارا, الماتىدان سۋرگۋتقا, تيۋمەنگە جانە نو­ۆو­سىبىرگە, سونداي-اق استا­نا­دان سانكت-پەتەربۋرگكە جاڭا باعىتتارى اشىلدى. «تۇرىك­مەن­حاۆاەللارى» كومپانياسى الماتىدان اشعابادقا اۋە رەيستەرىن قالپىنا كەلتىردى.

اقتاۋ مەن شىمكەنتتەن ان­كا­راعا, الماتى مەن اق­تاۋ­دان مەديناعا, استانادان نياچانگقا 25 جەلتوقساننان باس­تاپ, استانادان باكۋگە جانە شىمكەنتتەن دۋشانبەگە 2023 جىلعى كوكتەمگى-جازعى ناۆيگاتسيا كەزەڭىندە رەيستەر اشىلادى.

سونىمەن قاتار Air Seychelles اۋە كومپانياسى 26 جەل­توق­سان­نان باستاپ قازاقستان مەن سەيشەل ارالدارى اراسىندا الماتى – ماە باعىتى بويىن­شا رەيستەر اشۋدى جوسپارلاپ وتىر. سونداي-اق استانا, الماتى, اقتاۋ, تۇركىستان جانە اتى­راۋدان ىستانبۇلعا, استانا مەن الماتىدان انتالياعا, الما­تى­دان باكۋ, تبيليسي, پحۋكەت جانە مالەگە رەيستەردىڭ ۇلعايۋى كۇتىلىپ وتىر.

قازاقستاندىق اۋە كومپانيا­لارى پاكىستانعا استانا مەن شىمكەنتتەن كاراچيگە رەيستەر اشىپ, ۇندىستانعا الماتى – دەلي باعىتى بويىنشا, قىتايعا الماتى – چەندۋ باعىتى بو­يىنشا, ۇلىبريتانياعا الماتى – لوندون باعىتى بويىنشا ورىندالاتىن رەيستەر سانىن ۇل­عاي­تۋدى كوزدەپ وتىر.

2023 جىلعى كوكتەمگى-جازعى ناۆيگاتسيا كەزەڭىنەن باس­تاپ الماتىدان بودرۋم, باتۋمي, يراكليون, پودگوريتساعا جانە استانادان تبيليسي مەن پود­گو­ريتساعا ماۋسىمدىق رەيس­تەر­دىڭ قايتا باستالاتىنىن اتاپ وتكەن ءجون. بۇدان باسقا, استانا – بىشكەك, اقتاۋ – ەرەۆان, الماتى – سامارقاند, شىمكەنت – كۋتايسي باعىتتارى بويىنشا رەيستەر قاي­تا باستالادى دەپ كۇتىلۋدە.

2023 جىلدىڭ كوكتەمگى-جازعى ناۆيگاتسياسىنان باستاپ Air Asia X اۋە كومپانياسى كۋالا-لۋمپۋردان الماتىعا, Thai Air Asia كومپانياسى بانگ­كوك­تان الماتىعا رەيستەردى اشۋ­­دى جوسپارلاعان.

ازاماتتىق اۆياتسيا كوميتەتى رەيستەردى كەشىكتىرۋ كەزىندە جو­لاۋشىلاردىڭ قۇقىقتارى بۇ­زىل­عانى ءۇشىن اۋە تاسىمالداۋشىلاردى جاۋاپقا تارتۋ بويىن­شا جۇمىستى جالعاستىرۋدا. رەيستەردىڭ كەشىگۋى كەزىندە جو­لاۋ­شىلاردىڭ قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلۋىنا, سونداي-اق اۋە كولى­گى­مەن تاسىمالداۋدىڭ حالىق­ارالىق ەرەجەلەرىنىڭ بۇزىلۋىنا بايلانىستى قازاقستاندىق اۋە­كومپانيالار 8 100 ايلىق ەسەپ­تىك كورسەتكىش (24 810 300 تەڭگە) مولشەرىندە ايىپپۇل تۇ­رىن­دە 10 رەت اكىمشىلىك جاۋاپ­قا تارتىلدى.

2022 جىلى قازاقستاننىڭ ازا­ماتتىق اۆياتسيا سالاسىنداعى حا­لىقارالىق ستاندارتتارعا ساي­­كەس­تىك دەڭگەيىن ارتتىرۋ بو­يىن­شا جۇمىس جالعاستىرىلدى.

اۆياتسيالىق بيلىك حالىق­ارا­لىق اۋە كولىگى قاۋىم­داس­تىعى (IATA), حالىق­ارالىق اۋەجايلار كەڭەسى (ACI), iPADIS سياقتى بىرقاتار حالىقارالىق ۇيىممەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەمو­ران­­دۋمعا قول قويدى. بۇل كەلى­سىم­دەر جاھاندىق دەڭگەيدە سا­­لامەن ىنتىماقتاستىق پەن ارىپتەستىكتى جاقسارتۋدىڭ جانە وتاندىق اۆياتسيانىڭ بەدەلىن نىعايتۋدىڭ تاعى ءبىر قادامىن بىلدىرەدى.

«قازاقستان مەن اقش اراسىندا تىكەلەي رەيستى اشۋ جو­نىن­دەگى جۇمىس اياسىندا اقش كولىك قاۋىپسىزدىگى اكىمشىلىگىمەن ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ جال­عا­سۋدا. تامىز ايىندا تەكسە­رۋ پۋنكتتەرىنىڭ جاي-كۇيىن جانە ولاردىڭ امەريكالىق ستان­دارت­تارعا سايكەستىگىن الدىن الا باعالاۋ ماقساتىندا TSA ساراپ­شىلارىنىڭ ەكىنشى ساپارى ءوتتى. تەحنيكالىق ساپاردىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا ساراپشىلار تەكسەرۋ پۋنكتتەرى مەن باقىلاۋ-وتكىزۋ پۋنكتتەرىنىڭ جاي-كۇيىنە وڭ باعا بەردى. بۇل رەتتە اۆياتسيالىق قاۋىپسىزدىك قىزمەتى پەرسونالىنىڭ ۇيلە­سىمدى جۇمىسى ەرەكشە ايتىلدى», دەدى ازاماتتىق اۆياتسيا كوميتەتىنىڭ توراعاسى تالعات لاستاەۆ.

ينستيتۋتسيونالدى شارالار­دان باسقا 2022 جىلى اۋە­جايلاردىڭ ينفرا­قۇ­رىلىمىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جال­عاس­تىرىلدى. بيىل قايتا جا­ڭار­تۋدان كەيىن ءۇرجار جانە ءۇشارال اۋەجايلارىنا سەرتيفيكاتتاۋ جۇرگىزىلدى. ورال قالا­سىنىڭ اۋەجايىندا جاڭا جولاۋ­شىلار تەرمينالى اشىلدى. الماتى قالاسى اۋەجايى جاڭا حالىقارالىق تەرمينالىنىڭ قۇرىلىسى باستالىپ, شىمكەنت قالاسىنىڭ اۋەجايىندا جولاۋشىلار تەرمينالىن قايتا جاڭارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.