كونستيتۋتسياعا سايكەس ەل پرەزيدەنتىنىڭ ۇسىنۋىمەن رەسپۋبليكانىڭ جوعارعى سوتىنىڭ توراعاسىن سايلاۋ, قىزمەتتەن بوساتۋ جانە ونىڭ انتىن قابىلداۋ پارلامەنت سەناتىنىڭ ەرەكشە قاراۋىنا جاتادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇسىنۋىنا سايكەس سەناتورلار باسقا جۇمىسقا اۋىسۋىنا بايلانىستى جاقىپ اسانوۆتى قىزمەتىنەن بوساتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى جانە اسلامبەك مەرعاليەۆتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ توراعاسى قىزمەتىنە سايلادى.
ءوز سوزىندە ماۋلەن اشىمباەۆ جوعارعى سوت توراعاسى رەتىندە ەلىمىزدىڭ سوت جۇيەسىن نىعايتۋ جانە دامىتۋ جولىندا ەسەلى ەڭبەك ەتكەن جاقىپ اسانوۆقا العىس ءبىلدىردى.
سونىمەن قاتار پالاتا دەپۋتاتتارى تاياۋدا مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى بولىپ تاعايىندالعان ناريمان تورەعاليەۆتىڭ سەناتور رەتىندەگى وكىلەتتىگىن توقتاتۋ تۋرالى ماسەلەنى قارادى. سەنات توراعاسى پالاتانىڭ زاڭ شىعارۋ قىزمەتىنە ەلەۋلى ۇلەس قوسقانى ءۇشىن ناريمان تورەعاليەۆكە العىس ءبىلدىردى.
وتىرىس بارىسىندا دەپۋتات نۇرتورە ءجۇسىپ سەناتتىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە عىلىم كوميتەتىنىڭ توراعاسى بولىپ سايلاندى.
پالاتا وتىرىسىندا سەناتورلار «وزىندىك ەرەكشەلىگى بار تاۋارلاردى باقىلاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە وزىندىك ەرەكشەلىگى بار تاۋارلاردى باقىلاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» ىلەسپە زاڭ جوباسىن قارادى.
زاڭ جوبالارى ەلدىڭ زاڭناماسىنا قوسارلى جانە اسكەري ماقساتتاعى تاۋارلار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ەكسپورتى كەزىندەگى تاۋەكەلدەردى باعالاۋ كريتەريلەرىن جانە وسى سالاداعى وزگە دە ەرەكشەلىكتەردى ەنگىزۋدى قاراستىرادى. بۇل نورمالار ناقتى تاۋارلاردى باقىلاۋدىڭ جانە وسى تاۋەكەلدەردى جويۋدىڭ ءتيىمدى تەتىگىن قۇرۋدى كوزدەيدى.
ودان بولەك, زاڭ جوبالارىندا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قۇزىرەتىن ناقتىلاۋ, مەملەكەتتىك ورگاندارمەن جانە ۇيىمدارمەن اقپاراتتىق ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ ءتارتىبى, زاڭنامانى جانە باسقا دا نورمالاردى بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى كۇشەيتۋ تۋرالى ەرەجەلەر دە بار.
سەنات دەپۋتاتتارى زاڭ جوبالارىندا بەلگىلەنگەن جاڭاشىلدىقتاردى كونتسەپتۋالدى تۇردە قولداي وتىرىپ, ولارعا ءوز تولىقتىرۋلارىن ەنگىزدى. سوعان بايلانىستى زاڭ جوبالارىن ماجىلىسكە جىبەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى.
وتىرىس كەزىندە دەپۋتاتتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مەملەكەتتىك جاستار ساياساتى جانە الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭدى دا قاراپ, قابىلدادى.
سەنات توراعاسى اتاپ وتكەندەي, بۇل زاڭ جاستاردى كەشەندى قولداۋ جانە وسى باعىتتاعى مەملەكەت ساياساتىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ ماقساتىمەن قابىلدانىپ وتىر.
«وسى زاڭ ارقىلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2022 جىلعى 1 قىركۇيەكتەگى جولداۋىندا بەرگەن جەكەلەگەن تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ كوزدەلگەن. قۇجاتتا ۋاقىتشا بوس جۇرگەن جاستاردى قولداۋ جانە جاستار رەسۋرستىق ورتالىقتارىنىڭ قىزمەتىن كەڭەيتۋ ماسەلەلەرى قامتىلعان. سونداي-اق زاڭدا بالا كۇتىمى بويىنشا الەۋمەتتىك تولەمدەر كەزەڭىن 1,5 جاسقا دەيىن ۇلعايتۋعا جانە 1 مەن 6 جاس ارالىعىنداعى ءار بالاعا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تاعايىنداۋعا قاتىستى نورمالار بار. الداعى ۋاقىتتا وسى زاڭ جاستار ساياساتى بويىنشا قاجەتتى شارالار كەشەنىن جۇزەگە اسىرۋعا جانە بىرقاتار الەۋمەتتىك ماسەلەنى وڭ شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى دەپ سەنەمىز», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
سونىمەن بىرگە وتىرىستا سەناتورلار وزدەرىنىڭ دەپۋتاتتىق ساۋالدارىن جولدادى.
عالياسكار سارىباەۆ ەلدەگى تسيفرلاندىرۋدىڭ جاي-كۇيىن سىنعا الىپ, باقىلاۋدى كۇشەيتۋدى جانە ساپاسىز ينتەرنەت ءۇشىن ايىپپۇلداردى ۇلعايتۋدى ۇسىندى.
باۋىرجان قانيەۆ تەمىرجول سالاسىنداعى وزەكتى پروبلەمالارعا نازار اۋدارىپ, «قازاقستان تەمىر جولى» اق-دا تۇبەگەيلى رەفورمالار جۇرگىزۋ كەرەكتىگىن, ونىڭ ىشىندە ۆاگوندار پاركىن جاڭارتۋ, بيلەت تاپشىلىعىنا جانە ولاردىڭ جوعارى باعاسىنا قاتىستى ماسەلەلەردى شەشۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
امانگەلدى تولاميسوۆ مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ جەتكىلىكسىز قارجىلاندىرىلۋىنا جانە اۋرۋحانالاردىڭ كرەديتورلىق بەرەشەگىنىڭ وسۋىنە قاتىستى ماسەلەلەردى جەدەل شەشۋ قاجەتتىگىن تىلگە تيەك ەتتى.
نۇرتورە ءجۇسىپ توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنىڭ نەگىزگى فۋنكتسيالارىنىڭ ءبىرى توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ جانە ەسكەرتۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وسى رەتەت سەناتور اسا ماڭىزدى نىسانداردىڭ كەشەندى قاۋىپسىزدىك جۇيەسىن جانە توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ دەربەس جاۋاپكەرشىلىگىن ەنگىزۋدى ۇسىندى.
ءالىمجان قۇرتاەۆ تۇركىستان وبلىسىنىڭ كەنتاۋ قالاسىنداعى, سونداي-اق وعان ىرگەلەس جاتقان اششىساي, حانتاعى, بايىلدىر, قارناق, قۇسشى-اتا, شاشتوبە, بۇرگەم ەلدىمەكەندەرىندەگى ەكولوگيالىق پروبلەماعا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى.
